Gần đây tại Nhật Bản xuất hiện một trào lưu khá đặc biệt: thiền trong quan tài, gọi là “Coffin-lying”. Ban đầu ý tưởng này xuất phát từ một doanh nghiệp dịch vụ tang lễ ở tỉnh Chiba như một trải nghiệm sáng tạo, nhưng hiện nay dần trở nên phổ biến trong nhóm người tìm kiếm sự chữa lành tinh thần. Một số người tham gia cho rằng việc nằm trong không gian quan tài – tuy khép kín nhưng an toàn – để suy ngẫm về sinh tử, hoặc đơn giản là nghỉ ngơi thư giãn, giúp họ cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của sự sống.
Làn sóng này có mối liên hệ mật thiết với khái niệm truyền thống “kuyō” (cúng dường) trong văn hóa Nhật Bản. “Cúng dường” ban đầu mang ý nghĩa tưởng niệm và tế lễ người đã khuất, thể hiện cách xã hội Nhật Bản suy ngẫm về sự mong manh và vô thường của đời người. Các đơn vị tổ chức đã chuyển hóa yếu tố văn hóa này thành một hình thức trị liệu tâm lý, với hy vọng người tham gia có thể thông qua việc “diễn tập cái chết” để an toàn đối diện với điểm kết thúc của sinh mệnh, từ đó học cách trân trọng cuộc sống hiện tại.
Những năm gần đây, tỷ lệ tự tử ở thanh thiếu niên Nhật Bản từ 15–29 tuổi đã chạm mức cao nhất trong hơn 40 năm – duy trì mức trên 3.000 ca mỗi năm trong khi tổng số ca tự tử trên cả nước lại giảm. Những người thúc đẩy hoạt động thiền trong quan tài hy vọng thông qua trải nghiệm này có thể giúp giới trẻ nhìn nhận lại ý nghĩa cuộc sống. Loại hình trải nghiệm này cũng phù hợp với những người muốn ở một mình để giảm căng thẳng.
Khi trào lưu ngày càng phát triển, trên thị trường thậm chí còn xuất hiện nhiều kiểu quan tài đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Không gian thiền mới khai trương tại Tokyo mang tên “Meiso Kukan Kanoke” (Không gian thiền quan tài) cung cấp trải nghiệm nằm trong quan tài 30 phút. Một số quan tài do thương hiệu Grave Tokyo thiết kế và chế tạo, với vẻ ngoài đầy màu sắc, được gọi là “quan tài dễ thương”.
Với mức phí khoảng 2.000 yên (tương đương khoảng 14 USD) cho 30 phút, khách hàng có thể lựa chọn hình thức theo sở thích: nằm trong quan tài mở hoặc đóng nắp, nghe nhạc trị liệu, xem video chiếu trên trần nhà, hoặc giữ không gian hoàn toàn yên tĩnh.
Nhà thiết kế kiêm nghệ nhân chế tác quan tài theo yêu cầu Mikako Fuse của công ty cho biết bà thiết kế các vật dụng tang lễ theo phong cách mộng mơ, rực rỡ, với mong muốn giúp mọi người nhìn thấy một khía cạnh “tăm tối nhưng cũng sáng sủa và không quá đáng sợ”, đồng thời nhắc nhở rằng cuộc sống rất đáng trân trọng.
Năm 2024, bà Mikako đã tổ chức một buổi hội thảo tại một trường đại học ở Kyoto, mời các sinh viên trải nghiệm thiền trong quan tài. Sau đó, một số người tham gia cho biết đây là cơ hội để “tự phản tỉnh và buông bỏ lo âu”, đồng thời giúp họ “xóa bỏ nỗi sợ cái chết và nảy sinh khát khao sống mạnh mẽ hơn”.
Dù các chuyên gia cho rằng hiệu quả tâm lý lâu dài của phương pháp này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá, nhưng trong ngắn hạn, “thiền nằm quan tài” đã trở thành một lựa chọn mới lạ cho người dân đô thị Nhật Bản trong hành trình tìm kiếm sự bình yên nội tâm và đối thoại với chính mình.
Theo Singtao, NetEase
