Cách thủ đô Bangkok 60 km về phía bắc, tại cố đô Ayutthaya, một cuộc cách mạng công nghiệp đang âm thầm diễn ra. Công ty Victory Giant Technology (VGT), nhà cung cấp bảng mạch in (PCB) hàng đầu cho các sản phẩm của Nvidia, đang gấp rút hoàn thiện nhà máy thứ hai tại Thái Lan. Động thái này không chỉ cho thấy tốc độ mở rộng thần tốc của VGT, mà còn báo hiệu một làn sóng đầu tư chưa từng có tiền lệ từ các nhà sản xuất PCB Trung Quốc, biến Thái Lan thành một điểm nóng sản xuất công nghệ mới.
AI trở thành động lực chính
Theo Nikkei Asia, gần 60 nhà sản xuất PCB, bao gồm phần lớn trong số 30 công ty hàng đầu thế giới như Unimicron, Zhen Ding Tech và Shannan Circuits, đã thiết lập hoặc đang xây dựng các cơ sở sản xuất mới tại Thái Lan trong vòng chưa đầy ba năm. Động lực chính thúc đẩy sự dịch chuyển này là trí tuệ nhân tạo (AI).
VGT, với vốn hóa thị trường hơn 32 tỷ USD, đang đặt cược lớn vào việc mở rộng ra nước ngoài để củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng AI. Các nhà cung cấp của họ cũng đang tăng cường đầu tư vào Thái Lan và Việt Nam. Gold Circuit Electronics của Đài Loan (Trung Quốc), một nhà cung cấp PCB cho Nvidia, đang vận hành nhà máy đầu tiên tại Thái Lan với công suất tối đa.
"Bất kỳ nhà cung cấp nào tham gia vào chuỗi cung ứng AI đều đang dẫn đầu sự hình thành của ngành công nghiệp PCB Thái Lan", một nhà quản lý tại Ta Liang Technology cho biết.
Ngược lại, các nhà sản xuất PCB ít liên quan đến AI lại đang trong trạng thái "chờ đợi và quan sát". Một quản lý tại KCE, nhà sản xuất PCB lớn nhất Thái Lan, thừa nhận nhu cầu liên quan đến ô tô và điện tử tiêu dùng vẫn còn yếu, khiến họ phải tạm hoãn kế hoạch mở rộng lớn. Điều này cho thấy rõ ràng AI đang là động lực tăng trưởng hàng đầu, thúc đẩy sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thách thức về văn hóa và nhân lực
Sự xuất hiện ồ ạt của các nhà sản xuất PCB đang thay đổi cơ cấu kinh tế ở Thái Lan, nhưng cũng tạo ra những cú sốc văn hóa và thiếu hụt nhân tài. Wichiene Ngamsukkarsemsri, giám đốc điều hành của Mitsubishi Electric Factory Automation Thái Lan cho biết có sự khác biệt lớn về phong cách làm việc giữa công nhân địa phương và các nhà quản lý từ Trung Quốc và Đài Loan. Công nhân Thái Lan quen với nhịp độ làm việc cân bằng hơn, trong khi các đối tác Trung Quốc có xu hướng làm việc với nhịp độ gấp rút.
Một thách thức lớn khác là thiếu hụt kỹ sư. Mặc dù Thái Lan có nhiều kỹ sư ô tô, nhưng lại không có đủ nhân tài trong ngành PCB. Điều này dẫn đến một cuộc chiến giành nhân tài khốc liệt, khiến mức lương của các quản lý sản xuất giàu kinh nghiệm đã tăng gấp đôi chỉ trong vài năm, từ 40.000 baht (32 triệu đồng) lên tới 80.000-100.000 baht (62-81 triệu đồng) mỗi tháng.
Triển vọng và rủi ro phía trước
Mặc dù có những tín hiệu tích cực, các chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Theo Trung tâm Chiến lược Quốc tế về Công nghiệp, Khoa học và Công nghệ của Đài Loan, giá trị sản xuất PCB tại Thái Lan được dự báo sẽ tăng từ 3,5 tỷ USD vào năm 2024 lên 5,62 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, một số nhà phân tích lo ngại rằng triển vọng này có thể bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan của Mỹ và sự thiếu chắc chắn về nhu cầu thị trường phi-AI.
Một giám đốc điều hành trong ngành cho biết: "Tình hình rất giống với Trung Quốc 20-30 năm trước, khi chuỗi cung ứng công nghệ mới bắt đầu hình thành". Hệ sinh thái PCB tại Thái Lan vẫn còn non trẻ và cần nhiều năm nữa để đạt được lợi nhuận ổn định. Liệu Thái Lan có thể tận dụng cơ hội này để trở thành một trung tâm công nghệ toàn cầu? Thời gian sẽ cho chúng ta câu trả lời.
