Phần lớn ngày 28/2, du khách và cư dân vẫn thư giãn trên khu đảo nhân tạo hào nhoáng Palm Jumeirah ở Dubai, tắm nắng trên những bãi biển nhân tạo và tổ chức tiệc sinh nhật cho con cái — ngay cả khi Mỹ và Israel không kích các mục tiêu tại Iran và tên lửa Iran bay tới bị đánh chặn trên bầu trời Vịnh Ba Tư.
Nhưng ngay sau khi hoàng hôn buông xuống, bầu không khí bắt đầu thay đổi. Một tiếng nổ lớn làm rung chuyển các tòa chung cư, và một cột khói dày đặc bốc lên từ điểm va chạm gần các khách sạn sang trọng dọc thân đảo Palm. Người dân la hét bỏ chạy khỏi bãi biển khi các tên lửa đánh chặn khai hỏa dọc bờ biển sôi động của Dubai, và mùi khói nồng nặc trong không khí.
Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia Arab vùng Vịnh Ba Tư tự quảng bá mình như một ốc đảo hòa bình giữa khu vực thường xuyên xung đột, thu hút giới nhà giàu nước ngoài, các tập đoàn đa quốc gia và dòng vốn đầu tư.
Ngày thứ Bảy tuần trước, thuốc nổ của Iran đã xuyên thủng “bong bóng” sinh lợi đó. Tên lửa và máy bay không người lái trút xuống Qatar, Arab Saudi, Bahrain và UAE, nhắm vào các căn cứ và địa điểm chiến lược khác, đồng thời làm văng mảnh vỡ từ các vụ đánh chặn.
Các cuộc tấn công đã làm hoen ố danh tiếng thân thiện với kinh doanh mà các nước vùng Vịnh mất nhiều năm gây dựng.
Ông Michael Ratney, người từng là Đại sứ Mỹ tại Arab Saudi dưới thời chính quyền Biden, nhận định: “Một cuộc xung đột như thế này rõ ràng có khả năng khiến các doanh nghiệp quốc tế đang hoạt động tại vùng Vịnh bất an. Điều đó không chỉ vì có thể khiến đội ngũ nhân viên nước ngoài của họ hoảng sợ — ít nhất một số người sẽ muốn rời đi — mà còn vì nó đặt dấu hỏi về cảm giác an toàn và ổn định cơ bản, vốn là nền tảng cho quyết định hoạt động và đầu tư tại đây”.
Theo các quan chức Arab cấp cao, Tehran đã phóng loạt tên lửa vào gần như toàn bộ các căn cứ Mỹ trong khu vực Vịnh để trả đũa cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Động thái này diễn ra sau những cảnh báo trước chiến sự từ Tehran rằng họ sẽ trả đũa mạnh mẽ và kéo cả khu vực vào xung đột. Mục tiêu dường như là khuếch đại sự báo động toàn cầu, qua đó tạo áp lực buộc các bên phải hạ nhiệt, bà Dania Thafer, Giám đốc điều hành Gulf International Forum có trụ sở tại Washington, nhận định trên mạng xã hội.
Khói đen dày đặc cũng bốc lên tại căn cứ lớn của Hải quân Mỹ ở Bahrain. Một máy bay không người lái làm hư hại nhà ga hành khách tại sân bay quốc tế Kuwait. Tại một khu dân cư của lao động nhập cư ở Qatar, người dân la hét bỏ chạy khi một vật thể rơi từ trên trời xuống. Một quả cầu lửa bùng lên khi nó chạm đất, bao trùm cả con phố, theo đoạn video do hãng thông tấn Al Jazeera công bố.
Chính phủ Bahrain cho biết một số tòa nhà dân cư ở thủ đô Manama và một thành phố khác đã trúng máy bay không người lái và mảnh vỡ từ một tên lửa bị đánh chặn, đồng thời các hoạt động cứu hỏa và cứu hộ đã được tiến hành.
Các vụ nổ vang lên trên bầu trời khu du lịch Dubai và thủ đô giàu dầu mỏ Abu Dhabi của UAE, nơi một cư dân thiệt mạng do mảnh vỡ rơi xuống.
Các cuộc tấn công buộc các nước đóng cửa không phận, hủy chuyến bay và gây hỗn loạn tại những sân bay nhộn nhịp trong khu vực.
Nhiều người ở Dubai — nơi phần lớn dân số là người nước ngoài bị thu hút bởi danh tiếng an toàn của thành phố — không biết phải làm gì tiếp theo. Không giống Israel, Dubai không có mạng lưới hầm trú ẩn hay hệ thống cảnh báo phân cấp rõ ràng, khiến người dân phải tự xoay xở. Không có còi báo động phòng không nào vang lên khi tên lửa va chạm với các cú đánh chặn phía trên đầu.
Những cư dân lo lắng tại các khu Palm và Marina vội chạy ra ban công để nhìn rõ diễn biến. Những người còn ra ngoài tập thể dục hoặc làm việc vặt chia sẻ video về các vụ đánh chặn và thiệt hại trong các nhóm trò chuyện phổ biến của thành phố.
Đại sứ quán Mỹ đã khuyến cáo công dân Mỹ tại UAE trú ẩn tại chỗ. Không phận của nước này tạm thời bị đóng cửa. Một số người đổ xô đến siêu thị tích trữ hàng hóa, dù các xe máy giao đồ ăn và hàng tạp hóa vẫn tiếp tục len lỏi khắp thành phố.
“Chiến tranh rõ ràng có thể khiến các nhà đầu tư và du khách — vốn ngày càng đóng vai trò trung tâm trong tham vọng kinh tế của các nước vùng Vịnh — phải e ngại”, ông Ratney nói thêm. “Chiến tranh cũng tạo ra sự khó lường và biến động, mà cả hai đều là chất độc đối với những quốc gia đang thực hiện các khoản đầu tư lớn”.
Ông Duccio Lopresto, một người Italy làm việc tại văn phòng Dubai của hãng đấu giá có trụ sở tại Mỹ Sotheby's, cho biết các cuộc tấn công của Iran là một cú sốc.
“Là một người Italy và châu Âu, tôi luôn may mắn vì thế hệ của mình chưa từng trải qua chiến tranh”, ông nói. “Giờ đây, với tư cách cư dân Dubai, tôi sợ hãi và không biết nói gì”.
Ông Lopresto rời Dubai sang Mỹ công tác chỉ vài ngày trước khi các cuộc tấn công bắt đầu và dự định ở lại bên ngoài UAE cho đến khi tình hình được giải quyết. Tuy nhiên, ông vẫn có kế hoạch tiếp tục sinh sống tại Dubai.
“Tôi vẫn tin đây là một trong những trung tâm kinh tế mạnh nhất thế giới”, ông nói. “Tất nhiên mọi thứ phụ thuộc vào diễn biến sắp tới. Nỗi sợ lớn nhất của tôi là cuộc chiến này sẽ không có hồi kết”.
Nhiều công ty quốc tế đang hoạt động trong các lĩnh vực tiêu dùng, tài chính và năng lượng tại vùng Vịnh Arab — đặc biệt ở UAE, nơi đã trở thành trung tâm thương mại của khu vực.
Arab Saudi từ lâu đã lo ngại rằng bất ổn khu vực có thể làm gián đoạn kế hoạch phát triển kinh tế đầy tham vọng mang tên Vision 2030 (Tầm nhìn 2030), nhằm cải thiện hình ảnh toàn cầu của vương quốc, thu hút khách du lịch quốc tế và lao động tay nghề cao, đồng thời giảm phụ thuộc vào dầu mỏ.
Xung đột cũng đe dọa các khoản đầu tư khổng lồ của UAE và Arab Saudi vào trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu.
Các quan chức Iran đã gửi thông điệp trực tiếp và thông qua trung gian ngoại giao tới các nước vùng Vịnh trước chiến sự rằng họ sẽ bị tấn công nếu Mỹ đánh Iran.
Các lãnh đạo Arab đáp lại bằng cách đảm bảo không phận của họ sẽ không được Mỹ sử dụng cho các cuộc tấn công. Tuy nhiên, theo các quan chức Arab, một số nước hiện đang thảo luận khả năng mở không phận cho quân đội Mỹ khi Iran tiếp tục nhắm mục tiêu vào lãnh thổ của họ.
“Nếu xung đột Iran–Mỹ không được giải quyết, hoặc chúng ta bước vào một cuộc khủng hoảng kéo dài với nhiều sự cố quân sự, hay thậm chí nếu nước Cộng hòa Hồi giáo bị mất ổn định lâu dài mà không được thay thế bằng một chính quyền vững chắc, điều đó sẽ khuếch đại cú sốc ban đầu theo cách định hình khu vực trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm”, ông Michael Horowitz, một nhà phân tích địa chính trị và an ninh, nhận định. “Đây là kịch bản ác mộng của vùng Vịnh”.
Theo WSJ
