Công ty công nghệ vũ trụ SpaceX của tỷ phú Elon Musk đã chính thức chốt giá phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 135 USD/cổ phiếu, hoàn tất thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ và đưa doanh nghiệp này trở thành một trong những công ty giá trị nhất hành tinh.
Theo thông báo ngày 12/6, SpaceX đã bán ra 555,56 triệu cổ phiếu, huy động tổng cộng 75 tỷ USD. Thương vụ này định giá công ty ở mức khoảng 1.770 tỷ USD, vượt qua kỷ lục IPO trước đó của Saudi Aramco và trở thành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu lớn nhất từng được ghi nhận.
Với mức định giá mới, SpaceX sẽ ngay lập tức lọt nhóm 10 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất nước Mỹ khi bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq.
Điều đáng chú ý là mức định giá này hiện còn cao hơn nhiều tập đoàn tài chính, dược phẩm và công nghệ hàng đầu thế giới như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms hay thậm chí cả Tesla của chính ông Musk.
Tuy nhiên, không ít chuyên gia Phố Wall vẫn đặt dấu hỏi về việc liệu mức định giá khổng lồ này có phản ánh đúng sức mạnh tài chính hiện tại của SpaceX hay không.
Adam Sarhan, Giám đốc điều hành quỹ 50 Park Investments tại New York, nhận định rằng thử thách thực sự sẽ chỉ bắt đầu sau khi cổ phiếu đi vào giao dịch.
“Điều quan trọng không phải ngày đầu tiên mà là thị trường phản ứng như thế nào trong vài tuần tới. Mức giá phát hành lần này tương đối hợp lý, không quá nóng cũng không quá lạnh. Rõ ràng nhà đầu tư cá nhân đang đóng vai trò rất lớn trong thương vụ này”, ông nói.
Vượt kỷ lục của Saudi Aramco
Trước SpaceX, kỷ lục IPO lớn nhất thế giới thuộc về tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco khi huy động 25,6 tỷ USD trên sàn Riyadh của Arab Saudi năm 2019 với mức định giá khoảng 1.710 tỷ USD.
Nếu tính theo giá trị huy động vốn, SpaceX đã bỏ xa kỷ lục cũ với số tiền thu về lên tới 75 tỷ USD.
Công ty hiện có khoảng 13,08 tỷ cổ phiếu đang lưu hành. Mức định giá 1.770 tỷ USD còn có thể tăng thêm nếu các tổ chức bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán thêm cổ phiếu trong vòng 30 ngày tới.
Elon Musk phá vỡ hàng loạt quy tắc IPO truyền thống
Không chỉ lập kỷ lục về quy mô, SpaceX còn gây chú ý bởi cách thức phát hành hoàn toàn khác thường.
Thông thường, giá IPO chỉ được công bố sau khi thị trường đóng cửa. Tuy nhiên, SpaceX lại công bố giá ngay trong giờ giao dịch. Ông Musk cũng dành tới 30% lượng cổ phiếu phát hành cho nhà đầu tư cá nhân – tỷ lệ hiếm thấy đối với một thương vụ IPO quy mô lớn.
Rick Meckler, đối tác tại Cherry Lane Investments, nhận xét: “Đây là điều chưa từng có tiền lệ. Tôi chưa từng thấy một đợt IPO nào công bố giá theo cách như vậy thay vì quy trình khám phá giá truyền thống dựa trên nhu cầu đặt mua.”
Ngoài ra, ông Musk vẫn giữ quyền kiểm soát gần như tuyệt đối sau IPO. Theo hồ sơ phát hành, tỷ phú này sẽ nắm giữ khoảng 82% quyền biểu quyết tại SpaceX.
Starlink hiện là cỗ máy kiếm tiền chính
Dù nổi tiếng với các tên lửa tái sử dụng, tàu vũ trụ Starship và tham vọng đưa con người lên sao Hỏa, phần lớn doanh thu hiện nay của SpaceX lại đến từ dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Theo công ty, Starlink đang phục vụ hàng triệu khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan chính phủ tại 164 quốc gia và vùng lãnh thổ.
SpaceX cho biết trong ba năm qua, hãng đã thực hiện hơn 80% tổng khối lượng vật thể được phóng lên quỹ đạo trên toàn thế giới.
Trước thềm IPO, SpaceX cũng ký thỏa thuận điện toán đám mây nhiều năm với Google Cloud nhằm đảm bảo năng lực xử lý dữ liệu cho các dự án trí tuệ nhân tạo và hạ tầng không gian trong tương lai.
Giấc mơ sao Hỏa hay cơn sốt đầu cơ?
Được thành lập năm 2002, SpaceX luôn theo đuổi mục tiêu đầy tham vọng: biến loài người thành một nền văn minh đa hành tinh.
Trong bản cáo bạch IPO, công ty tuyên bố thị trường tiềm năng mà họ đang hướng tới có quy mô lên tới 28.500 tỷ USD – con số được mô tả là “cơ hội kinh tế lớn nhất trong lịch sử nhân loại”.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo phần lớn mức định giá hiện nay phản ánh kỳ vọng tương lai hơn là kết quả kinh doanh hiện tại.
Kim Forrest, Giám đốc đầu tư tại Bokeh Capital Partners, cho rằng: “Nhiều người mua cổ phiếu SpaceX không hẳn đang đầu tư vào một doanh nghiệp, mà đang đặt cược vào tương lai của nhân loại ngoài Trái Đất.”
Trong khi đó, SpaceX cũng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các đối thủ như Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, cùng nhiều công ty công nghệ vũ trụ khác đang chạy đua giành các hợp đồng chính phủ và thị trường không gian thương mại.
Thị trường sẽ trả lời
Giới phân tích dự báo cổ phiếu SpaceX có thể tăng mạnh ngay trong phiên giao dịch đầu tiên nhờ sức hút đặc biệt của thương hiệu Elon Musk.
Matt Kennedy, chiến lược gia cấp cao của Renaissance Capital, cho biết: “Thông thường một IPO thành công sẽ tăng khoảng 10-15% trong ngày đầu tiên. Nếu SpaceX tăng dưới 10%, đó có thể bị xem là gây thất vọng. Nhưng nếu cổ phiếu tăng hơn 50%, điều đó cho thấy thị trường đang bị dẫn dắt chủ yếu bởi hiệu ứng truyền thông và sự hưng phấn.”
Dù phản ứng của thị trường ra sao, thương vụ IPO lịch sử này đã đánh dấu một cột mốc mới trong hành trình xây dựng đế chế công nghệ của ông Elon Musk, đồng thời mở ra một chương mới cho ngành công nghiệp không gian thương mại toàn cầu.
Theo Reuters, SpaceX
