Ổ bệnh xuất phát từ ca tử vong
Bệnh nhi T.H.N.Y., sinh năm 2015, được xác định dương tính với vi khuẩn não mô cầu type B qua xét nghiệm của Viện Pasteur TP.HCM.
Theo thông tin từ ngành y tế, trước khi nhập viện, cháu chỉ có biểu hiện sốt, mệt, đau đầu - những triệu chứng rất dễ bị nhầm với bệnh thông thường nên gia đình chưa đưa đi khám. Khi cháu bị sốt cao, nổi ban tím toàn thân, khó thở, gia đình mới đưa đến Trung tâm Y tế Phú Quốc (tỉnh An Giang).
Tuy nhiên, khi nhập viện, bé đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng, huyết áp không đo được. Dù được hồi sức tích cực, bệnh tiến triển quá nhanh. Đến chiều 16/3, gia đình xin cho trẻ về và bệnh nhi ngừng tim trên đường.
Đáng lo ngại, từ ca bệnh này đã ghi nhận thêm bệnh nhi L.T.Y.V., 11 tuổi, có tiếp xúc gần với ca tử vong, sau đó khởi phát bệnh với các triệu chứng điển hình như sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn ói và xuất hiện ban xuất huyết hoại tử.
Bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM trong tình trạng nguy kịch. Nhờ được phát hiện và xử trí kịp thời trong “thời điểm vàng”, bệnh nhi đã qua cơn nguy hiểm. Sáng 24/3, các bác sĩ xác nhận cháu đã ổn định.
Theo các chuyên gia, não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất do tốc độ tiến triển cực nhanh. Bệnh có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, nên còn được gọi là “bệnh tử trong 24 giờ”.
Điểm đáng sợ là các dấu hiệu ban đầu rất mơ hồ, dễ nhầm lẫn với viêm đường hô hấp thông thường như sốt, đau đầu, mệt mỏi. Khi xuất hiện ban xuất huyết trên da thì bệnh thường đã bước vào giai đoạn nặng, làm giảm cơ hội cứu sống.
Bác sĩ đưa ra khuyến cáo
Trước những diễn biến đáng lo ngại, nhu cầu tiêm phòng não mô cầu đang tăng mạnh tại nhiều địa phương. BSCKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trong một tuần gần đây, lượng người đến tiêm vaccine não mô cầu tại gần 260 trung tâm trên toàn quốc đã tăng gần 100% so với trước đó.
Người đi tiêm không chỉ là trẻ nhỏ mà còn có thanh thiếu niên, người cao tuổi và phụ nữ chuẩn bị mang thai. Nhiều người chủ động tiêm bổ sung các loại vaccine thế hệ mới để phòng nhiều nhóm huyết thanh nguy hiểm như B và ACYW.
Tại An Giang, chị Thanh Ngân đã đưa con gái 11 tháng tuổi vượt hàng giờ di chuyển từ Phú Quốc đến điểm tiêm chủng để tiêm vaccine. Theo chị, dù trên đảo có dịch vụ tiêm nhưng một số loại vaccine không luôn sẵn có, đặc biệt khi nhu cầu tăng cao sau ca bệnh.
Không chỉ phụ huynh có con nhỏ, người lớn tuổi cũng chủ động tiêm phòng. Nhiều người có bệnh nền hoặc thường xuyên tiếp xúc với trẻ em lựa chọn tiêm vaccine để bảo vệ bản thân và hạn chế nguy cơ lây lan trong gia đình.
Các chuyên gia cảnh báo bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có thể nhiễm não mô cầu. Nhóm nguy cơ cao gồm trẻ nhỏ, học sinh, thanh thiếu niên, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch. Vi khuẩn lây qua đường hô hấp, có thể tồn tại trong hầu họng người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng, khiến bệnh lan âm thầm trong cộng đồng.
BSCKI Bạch Thị Chính khuyến cáo: Để phòng bệnh, cần tránh tiếp xúc gần với người nghi nhiễm, đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và giữ vệ sinh cá nhân.
Quan trọng hơn, cần đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn, cứng cổ, không chờ đến khi xuất hiện ban xuất huyết. Việc chậm trễ có thể khiến mất “thời gian vàng” điều trị.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không tự ý sử dụng kháng sinh vì có thể làm che lấp triệu chứng và gây khó khăn cho chẩn đoán.
Đặc biệt, tiêm vaccine đầy đủ là biện pháp hiệu quả nhất. Não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, một người có miễn dịch với một nhóm vẫn có thể mắc bệnh nếu chưa được bảo vệ toàn diện.
