Ít nhất một tiêm kích Rafale của Không quân Pháp tham gia nhiệm vụ Tuần tra không phận Baltic của NATO đã phải xuất kích để chặn một máy bay không người lái Maya của Ukraine sau khi thiết bị này bay vào không phận NATO từ hướng Nga.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh ngày càng xuất hiện nhiều trường hợp UAV tầm xa của Ukraine, vốn được phóng nhằm vào lãnh thổ Nga, bị lệch hướng và bay sang không phận các nước NATO. Theo nhiều nhà phân tích quân sự, nguyên nhân chủ yếu có thể đến từ các hệ thống tác chiến điện tử của Nga, vốn sử dụng biện pháp gây nhiễu hoặc đánh lừa tín hiệu GPS khiến UAV tự hành chệch khỏi lộ trình đã lập trình.
Một số ý kiến khác thậm chí cho rằng các vụ xâm nhập như vậy có thể vô tình hoặc cố ý làm gia tăng căng thẳng giữa NATO và Nga, nếu UAV bị nhầm là khí tài của Nga.
Các tiêm kích Rafale của Pháp hiện đang hoạt động từ Lithuania trong khuôn khổ nhiệm vụ Baltic Air Policing kể từ tháng 3.
Maya: UAV mồi nhử giá rẻ của Ukraine
Maya là loại UAV chi phí thấp được Ukraine phát triển chủ yếu để mô phỏng tín hiệu radar và hồng ngoại của các máy bay không người lái tấn công cỡ lớn hơn.
Mục đích của những UAV này là buộc đối phương phải bật radar, để lộ vị trí phòng không và tiêu hao các tên lửa đất đối không đắt tiền. Khác với tên lửa hành trình hay UAV cảm tử cỡ lớn, Maya hầu như không mang đầu đạn đáng kể và được tối ưu cho sản xuất hàng loạt với chi phí thấp.
Chương trình sản xuất UAV của Ukraine hiện nhận được sự hỗ trợ lớn từ nhiều quốc gia NATO, đặc biệt là các nước châu Âu, thông qua việc cung cấp linh kiện, công nghệ và tài trợ tài chính.
Trong khi đó, giới phân tích Nga ngày càng bày tỏ lo ngại về việc lực lượng phòng không nước này gặp khó khăn trong việc đối phó với các đợt tấn công UAV quy mô lớn ngày càng thường xuyên của Ukraine, nhất là khi tầm hoạt động của UAV ngày càng mở rộng tới nhiều thành phố lớn của Nga.
NATO phải thích nghi với chiến tranh UAV
Các cuộc tấn công bằng UAV vào Nga được cho là hưởng lợi từ sự hỗ trợ tình báo của phương Tây, bao gồm dữ liệu từ vệ tinh và máy bay trinh sát. Nhiều quan chức phương Tây cũng công khai kêu gọi Ukraine tăng cường các đòn tấn công bằng UAV giá rẻ nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và công nghiệp quốc phòng của Nga.
Vào tháng 7/2025, Thiếu tướng Đức Christian Freuding từng kêu gọi Ukraine mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào sân bay và cơ sở sản xuất vũ khí của Nga.
Vụ Rafale chặn UAV lần này cho thấy nhiệm vụ tuần tra không phận của NATO đang dần mở rộng từ việc theo dõi máy bay Nga sang cả các nhiệm vụ chống UAV.
Khu vực Baltic thời gian gần đây liên tục ghi nhận các sự cố UAV bay vào lãnh thổ đồng minh, buộc NATO phải điều chỉnh quy trình vốn được thiết kế cho máy bay có người lái để đối phó với các mục tiêu nhỏ, chậm và khó phát hiện hơn nhiều.
Tuy nhiên, việc dùng tiêm kích hiện đại để săn UAV cũng đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả và chi phí. Các phi công phải thực hiện những thao tác nguy hiểm nếu muốn bắn hạ UAV bằng pháo, trong khi tên lửa không đối không thường có giá đắt gấp nhiều lần chiếc UAV mục tiêu.
Chính Không quân Pháp, với các tiêm kích Rafale triển khai bảo vệ UAE trước các đợt phản kích bằng UAV của Iran từ đầu tháng 3, cũng từng được cho là đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa không đối không.
Theo MW
