Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố trung tâm năng lượng Kharg của Iran đang bị tấn công dữ dội, đồng thời đăng tải một đoạn video do AI tạo ra để minh họa cho tuyên bố này.
Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng độc lập nào cho thấy đảo Kharg thực sự đang hứng chịu một cuộc tấn công. Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters ngoài giờ làm việc.
Truyền thông Iran cũng chưa đưa ra phản ứng ngay lập tức trước bài đăng của ông Trump.
“Đảo Kharg đang bị thổi bay thành từng mảnh!!! Tổng thống DJT”, ông Trump viết trên mạng xã hội nhưng không cung cấp thêm thông tin.
Reuters kiểm chứng đoạn video đi kèm và nhận định đây là hình ảnh được tạo tổng hợp bằng công nghệ AI. Các công cụ chuyên dụng được sử dụng để phát hiện dấu hiệu chỉnh sửa hình ảnh bằng AI cũng cho kết quả phù hợp với nhận định này.
Đảo Kharg có vai trò đặc biệt quan trọng đối với ngành dầu mỏ Iran. Trước khi cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát ngày 28/2, nơi đây xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran.
Nếu Kharg thực sự bị tấn công, hoạt động xuất khẩu năng lượng của Iran có thể bị gián đoạn nghiêm trọng, gây thêm sức ép lên nền kinh tế vốn đã chịu nhiều tổn thương sau nhiều tháng chiến sự và các biện pháp trừng phạt.
Trước đó, Iran đã đáp trả một cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các bệ phóng tên lửa trên đảo Larak, cách Kharg khoảng 660 km về phía đông, bằng việc tấn công hai căn cứ Mỹ tại Jordan, theo truyền thông Iran.
Việc giao tranh tái diễn diễn ra sau nhiều tuần chính quyền Trump đẩy mạnh các biện pháp gây sức ép kinh tế lên Tehran và các đối tác kinh doanh của Iran, trong khi giảm mức độ tập trung vào các lựa chọn quân sự.
Ngoại trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với Reuters ngày 30/8 rằng Washington nhiều khả năng sẽ công bố các lệnh trừng phạt thứ cấp mới gần như mỗi tuần nhằm gia tăng sức ép lên Iran, trước mắt tập trung vào các ngân hàng.
“Chúng tôi bắt đầu với các ngân hàng và nói rõ rằng việc nắm giữ tiền Iran hay hỗ trợ chính quyền Iran là điều không thể chấp nhận”, ông Bessent nói trong một cuộc phỏng vấn.
Sau khi Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với các chi nhánh tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) của Banque Misr, một ngân hàng của Ai Cập, với cáo buộc có liên hệ tài chính với Iran, ông Bessent cho biết bước tiếp theo có thể là loại hoàn toàn một tổ chức khỏi hệ thống tài chính dựa trên đồng USD.
“Các bạn sẽ thấy nhiều biện pháp như vậy hơn nữa mỗi tuần”, ông Bessent nói với Reuters trước cuộc họp của các bộ trưởng tài chính thuộc Nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20).
Đòn tấn công đầu tiên sau nhiều tuần
Trong cuộc tấn công quân sự đầu tiên được biết đến của Mỹ nhằm vào Iran kể từ cuối tháng 7, một quan chức Mỹ cho biết lực lượng nước này đã đánh hai bệ phóng của Iran trên đảo Larak.
Nằm trên eo biển Hormuz, gần cảng chiến lược Bandar Abbas, Larak án ngữ các tuyến hàng hải tại cửa ngõ Vịnh Ba Tư. Vị trí này khiến hòn đảo có ý nghĩa đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến căng thẳng Iran, an ninh hàng hải và nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Nguồn tin Mỹ cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được phát hiện đang chuẩn bị phóng tên lửa mang theo thủy lôi vào eo biển Hormuz.
Iran sau đó phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Jordan, trong đó có hai căn cứ Mỹ. Truyền hình nhà nước Jordan cho biết lực lượng nước này đã đánh chặn 8 tên lửa đi vào không phận.
IRGC tuyên bố cuộc tấn công của Mỹ khiến một số binh sĩ và dân thường thiệt mạng, bị thương, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ có “đáp trả và trừng phạt”, theo truyền thông nhà nước Iran.
Trong một tuyên bố, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Washington đã tiến hành một hành động “hạn chế, chính xác” nhằm vào các lực lượng rải thủy lôi của IRGC mà Mỹ cho rằng đang tạo ra “mối đe dọa sắp xảy ra” đối với eo biển Hormuz. CENTCOM không cung cấp thêm chi tiết.
Sau các cuộc không kích của Mỹ, Iran tấn công lực lượng Mỹ đồn trú tại Jordan, một phóng viên Fox News dẫn nguồn tin Mỹ cho biết. Theo bài đăng trên X, gần như toàn bộ số tên lửa Iran phóng vào đã bị đánh chặn và chưa ghi nhận tác động đáng kể.
Trong bối cảnh hoạt động vận tải biển đối mặt với nguy cơ tấn công, dữ liệu hàng hải cho thấy số tàu thương mại có thể quan sát được đi qua eo biển Hormuz đã giảm xuống chỉ còn khoảng 5 tàu mỗi ngày vào cuối tuần.
Con số thực tế có thể cao hơn do một số tàu đã tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) nhằm hạn chế nguy cơ bị phát hiện và tấn công.
Tuần trước, ông Trump tuyên bố toàn bộ thủy lôi trên vùng biển quốc tế của eo biển Hormuz đã được kích nổ hoặc tháo gỡ, đồng thời cảnh báo Iran rằng bất kỳ tàu nào tiếp tục rải thủy lôi mới sẽ bị phá hủy.
Dù ông Trump nhiều lần khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa, lực lượng hải quân thuộc IRGC gọi tuyên bố này là “một lời nói dối rõ ràng”, đồng thời nhắc lại rằng tuyến hàng hải này vẫn bị đóng đối với những tàu không được Iran cho phép.
Trước khi bị phong tỏa trong cuộc chiến Iran kéo dài hơn 6 tháng, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển của gần 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên toàn thế giới.
Iran hiện là nước sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Theo Reuters
