Sự kiện do Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam phối hợp cùng Tập đoàn Tài chính Quốc tế Việt Nam, tổ chức sáng 13/8.
Theo ông Phạm Xuân Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam, trong cấu trúc thị trường tài chính, vốn trung và dài hạn đóng vai trò then chốt đối với đầu tư. Các kênh như chứng khoán, trái phiếu, ngân hàng đầu tư hay ngân hàng thương mại, đều đã được khai thác. Nhưng ở nhiều quốc gia phát triển và mới nổi, còn một kênh phổ biến là cho thuê tài chính.
“Ưu thế của cho thuê tài chính là khả năng chấp nhận rủi ro cao hơn so với chuẩn ngân hàng thương mại, tiếp cận hiệu quả khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh… không chỉ với máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải mà cả các tài sản vô hình như phần mềm, bản quyền, hạ tầng công nghệ, giấy phép khai thác”, ông Hòe nói.
Ông Hoè cho biết tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), tỷ lệ doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng cho thuê tài chính lên tới 70-80%. Tại Việt Nam, kênh này lại đang… bị "bỏ quên".
Chủ trương rõ, cần cụ thể hóa bằng chính sách và hành động
Luật Các tổ chức tín dụng 2010 và nay là Luật Các tổ chức tín dụng 2024, cùng một số văn bản dưới luật, đã bước đầu tạo khung pháp lý cho cho thuê tài chính. Thế nhưng, ở nhiều quy định khác, cho thuê tài chính lại bị “quên lãng”, Tổng thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam nói và dẫn ví dụ một số doanh nghiệp ở Hải Phòng thuê ô tô vận tải qua cho thuê tài chính, nhưng không được hưởng ưu đãi như chủ tài sản. Hoặc tại Nghị định 90/2023/NĐ-CP, quy định về phí đường bộ chỉ nhắc tới xe thu hồi từ ngân hàng, bỏ sót trường hợp từ cho thuê tài chính, khiến doanh nghiệp gánh chịu chi phí.
Thực tế, ngành cho thuê tài chính Việt Nam đang ở quy mô “quá nhỏ so với tiềm năng”. Cả nước hiện chỉ còn 9 công ty cho thuê tài chính (8 hoạt động, 1 tái cơ cấu), trong khi theo kinh nghiệm quốc tế, con số hợp lý phải vào khoảng… 470 công ty. Dư nợ toàn ngành mới đạt khoảng 47.000 tỷ đồng, chỉ chiếm 0,28% tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế.
“Tỷ lệ thâm nhập thị trường quá nhỏ bé, chỉ khoảng 15.000 hợp đồng từ 8 công ty, tương đương 1,5% số doanh nghiệp, và càng nhỏ hơn nếu tính thêm 5,2 triệu hộ kinh doanh”, ông Hòe nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông Hòe chia sẻ sự lạc quan khi là lần đầu tiên, Nghị quyết 68/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, mở ra cơ hội chưa từng có đối với các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi, trong đó có cho thuê tài chính. Cùng với các nghị quyết trọng yếu khác (NQ 57, 59, 66), đây được xem là cơ hội vàng để cho thuê tài chính trở thành một trụ cột mới trong cung ứng vốn trung dài hạn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và hộ kinh doanh.
Nghị quyết này định hướng hàng loạt giải pháp: tín dụng xanh, bảo lãnh tín dụng, quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, cho vay của tổ chức không nhận tiền gửi, sandbox P2P lending, sàn gọi vốn cộng đồng… cùng cơ chế kết nối dữ liệu giữa ngân hàng, thuế và các cơ quan liên quan để nâng cao khả năng tiếp cận vốn.
“Chủ trương đã rõ, vấn đề còn lại là cụ thể hóa bằng chính sách pháp luật và hành động của mỗi chúng ta”, ông Phạm Xuân Hòe nói và kỳ vọng từ chỗ bị "bỏ quên", cho thuê tài chính sẽ được đánh thức, được biết đến rộng rãi và phát triển trong thời gian tới.
