Christa Pike, người bị kết án tử hình vì tham gia sát hại một nữ bạn học vào năm 1995, đã tỉnh lại trong bệnh viện ở Tennessee với tâm trạng "giận dữ và hoang mang", sau khi sống sót một cách bất ngờ trong nỗ lực hành quyết bất thành của bang.
Theo các luật sư, Pike vẫn trong tình trạng rất nghiêm trọng và sẽ phải trải qua một quá trình hồi phục kéo dài.
Một tuần trước, Pike, 50 tuổi, được đưa thẳng từ phòng hành quyết đến một bệnh viện ở Nashville trong tình trạng bất tỉnh, nguy kịch và hai cánh tay bị tổn thương nặng. Hai liều pentobarbital - loại thuốc barbiturate có tính kiềm mạnh được sử dụng trong hành quyết bằng tiêm thuốc - đã được tiêm vào cơ thể nhưng không khiến bà tử vong tại nhà tù Riverbend.
Cho đến ngày 6/10, các luật sư của Pike vẫn tin rằng bà đã chết não và có thể sẽ được rút máy duy trì sự sống vào ngày hôm sau. Vụ việc cũng là lần thứ hai trong năm nay một cuộc hành quyết tại Tennessee gặp trục trặc nghiêm trọng, làm dấy lên những tranh luận mới về hình phạt tử hình tại Mỹ.
"Nhưng đến thứ Ba, trước sự sửng sốt của tất cả mọi người, từ tôi, đội ngũ của cô ấy cho đến các bác sĩ, Christa đã tỉnh lại và bắt đầu nói chuyện", luật sư Randall Spivey nói với các phóng viên sau phiên tòa ngày 7/10.
Tại phiên xử này, thẩm phán yêu cầu giới chức Tennessee bảo quản kim tiêm và các bằng chứng khác liên quan đến cuộc hành quyết bất thành.
"Cô ấy đang giận dữ và hoang mang về mọi thứ", ông Spivey nói. "Cô ấy hoàn toàn nhận thức được rằng bang Tennessee đã cố hành quyết mình."
Thống đốc Tennessee Bill Lee đã đình chỉ toàn bộ các vụ hành quyết trong phần còn lại của năm 2026, trong lúc giới chức điều tra vụ việc của Pike và vụ hành quyết bất thành đối với Tony Carruthers hồi tháng 5, khi nhân viên nhà tù không thể thiết lập đường truyền tĩnh mạch.
Pike hiện vẫn rất yếu và bị xích vào giường bệnh. Các luật sư cho biết bà không thể nuốt hoặc ăn uống, mắc viêm phổi và không thể cử động hai bàn tay hoặc cánh tay đang sưng phù nghiêm trọng. Hiện chưa rõ bà có thể lấy lại khả năng vận động đã mất hay không.
Dù vẫn còn tình trạng "rối loạn nhận thức", Pike đã có thể nói chuyện với những người xung quanh.
"Cô ấy muốn biết chuyện gì đã xảy ra và đã hỏi thăm một số người", ông Spivey nói. "Cô ấy còn hỏi về gia đình của nạn nhân."
Pike bị kết án tử hình vì vai trò trong vụ tra tấn và sát hại Colleen Slemmer, nữ bạn học 19 tuổi, vào năm 1995 khi Pike còn ở tuổi vị thành niên.
Theo các luật sư, Pike là người đầu tiên được biết đến tại Mỹ sống sót sau khi một cuộc hành quyết đã thực sự được tiến hành bằng việc đưa thuốc hành quyết vào cơ thể. Họ cho rằng sự việc có thể cấu thành hành vi vi phạm quy định của Hiến pháp Mỹ cấm "hình phạt tàn bạo và bất thường".
Vụ việc đặc biệt
Sau khi Pike sống sót, các luật sư của bà bất ngờ tiếp tục cuộc chiến pháp lý với chính quyền bang Tennessee, trong nỗ lực phá vỡ sự kín đáo thường bao quanh quy trình hành quyết ở Tennessee cũng như nhiều bang khác.
Trong ngày 7/10, thẩm phán I'Ashea Myles tại Tòa Chancery hạt Davidson đã đồng ý yêu cầu giới chức Tennessee bảo quản toàn bộ bằng chứng liên quan đến cuộc hành quyết bất thành.
Danh sách này bao gồm kim tiêm, bao bì thuốc và số lô sản xuất, ống thông, đường truyền tĩnh mạch và dây đai dùng để cố định Pike trên giường hành quyết.
Đội hành quyết toàn nữ theo yêu cầu của Pike đã sử dụng ít nhất 7 kim tiêm trong quá trình kéo dài hơn 2 giờ. Theo các luật sư, một trong những chiếc kim đã bị bẻ cong gần 90 độ khi được rút ra.
Cuối phiên xử ngày 7/10, thẩm phán Myles phần lớn đứng về phía các luật sư của Pike. Bà nhận định vụ kiện, vốn bắt đầu từ tháng 1 nhằm ngăn cuộc hành quyết được lên lịch, là một trường hợp đặc biệt bởi không ai dự đoán rằng Pike có thể sống sót.
"Ít nhất phải nói rằng đây là một vụ việc đặc biệt", thẩm phán Myles nói.
Bà cũng yêu cầu bang Tennessee bảo quản các trao đổi nội bộ liên quan đến cuộc hành quyết, bao gồm báo cáo sự cố, lời khai của nhân chứng và các tin nhắn được mã hóa.
Tuy nhiên, thẩm phán chưa đưa ra phán quyết về đề nghị của luật sư Pike, theo đó Bộ Cải huấn Tennessee phải giao lại bất kỳ dấu vết nào còn sót lại của các loại thuốc hành quyết để tiến hành phân tích hóa học.
Bộ Cải huấn Tennessee phản đối yêu cầu bảo quản bằng chứng mà cơ quan này cho là "trùng lặp và không cần thiết". Bộ này lập luận rằng họ vốn đã có nghĩa vụ pháp lý phải lưu giữ toàn bộ bằng chứng và đã sẵn sàng chia sẻ phần lớn, nếu không muốn nói là toàn bộ, những tài liệu mà phía Pike yêu cầu.
Tennessee và nhiều bang khác của Mỹ từ lâu gặp khó khăn trong việc tìm nguồn thuốc phục vụ hành quyết. Các tập đoàn dược phẩm lớn ở châu Âu không cung cấp những loại thuốc này do các quy định hạn chế việc bán sản phẩm có thể được sử dụng cho tra tấn hoặc hành quyết.
Vì vậy, Tennessee cũng như nhiều bang khác phải tìm đến các nhà thuốc pha chế quy mô nhỏ, vốn chịu ít sự quản lý hơn, để sản xuất những lô thuốc hành quyết với số lượng hạn chế. Danh tính các cơ sở cung cấp thường được giữ bí mật.
"Phiên tòa hôm nay là về sự minh bạch, về lý do tại sao Christa, các tòa án, giới truyền thông và công chúng không thể đơn giản chỉ tin vào lời của bang về những gì đã xảy ra vào thứ Tư tuần trước", luật sư Luke Ihnen, người cũng đại diện cho Pike, nói sau phán quyết của thẩm phán.
Ông một lần nữa yêu cầu Thống đốc Bill Lee giảm án tử hình của Pike xuống án tù chung thân và không bao giờ tìm cách hành quyết bà thêm lần nữa.
Người phát ngôn của ông Lee, người đã bác đơn xin ân giảm của Pike chỉ hai ngày trước cuộc hành quyết bất thành, chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận.
Các luật sư của Pike trước đó đã đề nghị sử dụng một phương thức hành quyết khác thay cho tiêm thuốc gây tử vong. Họ cho rằng Pike có tĩnh mạch nhỏ cùng những vấn đề sức khỏe liên quan, khiến bà lo ngại việc thiết lập đường truyền tĩnh mạch có thể gặp sự cố.
Vụ việc hiện đã trở thành một trường hợp chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hiện đại của hình phạt tử hình tại Mỹ, đồng thời đặt ra câu hỏi về tính an toàn, tính minh bạch và cách thức các bang thực hiện hành quyết bằng tiêm thuốc.
Theo Reuters
