Mới đây, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hiện nay, hướng tới đô thị xanh, thông minh và hiện đại. Tỉnh ủy Bắc Ninh được giao phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện đề án, trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Dù còn phải hoàn tất các thủ tục và một số tiêu chí, đặc biệt là tiêu chuẩn đô thị loại I, Bắc Ninh được đánh giá đã cơ bản đáp ứng 7 tiêu chuẩn quan trọng theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Gần 4 triệu dân, vượt xa ngưỡng tối thiểu
Sau hợp nhất với Bắc Giang, Bắc Ninh có quy mô dân số gần 4 triệu người, cao hơn đáng kể so với yêu cầu tối thiểu 2,5 triệu người.
Quy mô dân số lớn không chỉ đáp ứng tiêu chí pháp lý mà còn tạo nền tảng về thị trường lao động, tiêu dùng và quy mô phát triển kinh tế cho một đô thị cấp vùng.
Hơn 4.700 km², gấp đôi tiêu chuẩn diện tích
Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh đạt hơn 4.700 km², gần gấp đôi mức tối thiểu 2.500 km² theo quy định.
Việc mở rộng không gian sau hợp nhất tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đồng bộ giữa đô thị, công nghiệp, hạ tầng giao thông và các khu chức năng.
Đô thị hóa 50,7%, vượt chuẩn 45%
Tỷ lệ đô thị hóa của Bắc Ninh đạt khoảng 50,7%, cao hơn mức yêu cầu từ 45%.
Đây là một trong những địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh ở miền Bắc, nhờ sự phát triển mạnh của các khu công nghiệp và đô thị vệ tinh kết nối với Hà Nội.
Trên 33% đơn vị là phường, vượt tiêu chí
Tỷ lệ đơn vị hành chính là phường đạt trên 33%, vượt ngưỡng tối thiểu 30%.
Chỉ số này phản ánh trình độ phát triển đô thị và mức độ tổ chức quản lý theo mô hình đô thị hiện đại.
Vị trí, chức năng và vai trò thúc đẩy phát triển vùng hoặc cả nước.
Bắc Ninh là cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, trung tâm công nghiệp, dịch vụ, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa - du lịch, đầu mối giao thông quan trọng, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng và cả nước.
Bắc Ninh được đánh giá đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ phát triển kinh tế - xã hội với nền tảng là một trong những trung tâm công nghiệp, sản xuất điện tử lớn của cả nước.
Sau hợp nhất, quy mô GRDP, thu ngân sách, giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, tạo nền tảng cho phát triển đô thị quy mô lớn.
Hoàn thành 13/15 chỉ tiêu đô thị loại I
Về tiêu chuẩn đô thị loại I, Bắc Ninh đã hoàn thành 13/15 tiêu chí. Hai tiêu chí còn lại là tỷ lệ phường đạt chuẩn đô thị loại II và xây dựng nông thôn mới đang được tiếp tục hoàn thiện. Tỉnh dự kiến thành lập thêm 13 phường từ các xã hiện có, nâng tổng số đơn vị hành chính cấp xã lên 99.
GRDP đứng thứ 5
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 của tỉnh Bắc Ninh (sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Giang thành lập tỉnh mới), tổng sản phẩm trên địa bàn cả năm 2025 (theo giá hiện hành) ước đạt trên 522.618 tỷ đồng, tăng trưởng GRDP ước đạt 10,27%, đứng thứ 5 cả nước và là 1 trong 6 tỉnh, thành phố đạt mức tăng trưởng 2 con số năm 2025; GRDP bình quân đầu người ước đạt 5.852 USD, gấp 1,16 lần bình quân cả nước. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 5,75 triệu đồng/tháng.
Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ rệt theo hướng công nghiệp hóa khi tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ cộng gộp đạt khoảng 90,5% GRDP, vượt yêu cầu tối thiểu với thành phố 80%.
Cùng với đó, tỷ lệ hộ nghèo ở khoảng 0,56%, rất thấp so với tỷ lệ nghèo đa chiều cả nước năm 2025 là 2,95%.
Tiêu chuẩn của thành phố theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15
1. Quy mô dân số từ 2.500.000 người trở lên.
2. Diện tích tự nhiên từ 2.500 km2 trở lên.
3. Tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 30% trở lên.
4. Tỷ lệ đô thị hóa từ 45% trở lên.
5. Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp cấp quốc gia hoặc cấp vùng về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, đào tạo, du lịch, y tế, khoa học và công nghệ, đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng hoặc cả nước.
6. Đã được công nhận là đô thị loại I.
7. Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:
a) Cân đối ngân sách thuộc nhóm các địa phương không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương;
b) Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt từ 80% trở lên;
c) Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của cả nước trong 03 năm gần nhất;
d) Tốc độ tăng trưởng GRDP trong 03 năm gần nhất đạt hoặc vượt tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP);
đ) Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của cả nước trong 03 năm gần nhất.
