Mỹ vừa có một bước tiến quan trọng trong kế hoạch hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của mình. Nhà thầu quốc phòng Northrop Grumman đã lần đầu tiên công khai phần cứng vật lý của dòng tên lửa hành trình liên lục địa (ICBM) thế hệ mới mang tên "Sentinel".
Sự kiện này đánh dấu việc dự án tên lửa liên lục địa mới thay thế dòng tên lửa "Minuteman III" vốn đã phục vụ hơn 50 năm qua, chính thức bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế, đồng thời cho thấy quyết tâm của quân đội Mỹ trong việc nâng cấp năng lực răn đe hạt nhân trên đất liền.
Theo trang Defence Blog, những thiết bị được mang ra trưng bày lần này là các kết cấu phần phần cứng cốt lõi của tên lửa "Sentinel" bằng xương bằng thịt, chứ không còn là mô hình hay ảnh đồ họa trên máy tính. Đây cũng là lần đầu tiên giới quan sát được tận mắt nhìn thấy thành quả thực tế của dự án hạt nhân này. Trong vài thập kỷ tới, "Sentinel" sẽ từng bước thay thế hoàn toàn các bệ phóng Minuteman III (vốn được triển khai từ những năm 1970) để trở thành "Xương sống" cho lá chắn hạt nhân mặt đất của Mỹ.
Thay toàn bộ "Minuteman III", duy trì thế trận răn đe
Dự án ICBM "Sentinel" do Không quân Mỹ chủ trì. Ngoài việc phát triển tên lửa mới, chương trình còn bao gồm nâng cấp toàn diện các hầm phóng ngầm, hệ thống chỉ huy - kiểm soát, mạng lưới thông tin liên lạc và cơ sở hạ tầng liên quan. Đây là một trong những dự án trọng điểm trong kế hoạch hiện đại hóa bộ ba răn đe hạt nhân (Nuclear Triad) gồm phóng từ đất liền, từ biển và từ trên không của Mỹ. Đây là một mảnh ghép cực kỳ quan trọng trong chiến lược hiện đại hóa bộ ba răn đe hạt nhân (gồm phóng từ đất liền, từ biển và từ trên không) của Mỹ. Quân đội Mỹ kỳ vọng đợt lột xác toàn diện này sẽ giúp tăng độ tin cậy, khả năng bảo mật mạng và tối ưu chi phí bảo dưỡng, bảo đảm năng lực răn đe hạt nhân của nước này vững vàng đến nửa sau của thế kỷ 21.
Về phía Minuteman III, dù đã trải qua nhiều đợt nâng cấp và cải tiến công nghệ, nhưng sau hơn nửa thế kỷ tồn tại, Không quân Mỹ thừa nhận hệ thống này đang bị lão hóa nghiêm trọng. Chi phí bảo trì ngày càng leo thang và không còn đủ sức đáp ứng các yêu cầu chiến lược trong tương lai, buộc Mỹ phải đưa ra quyết định thay máu hoàn toàn.
Dù thời gian qua, dự án "Sentinel" từng lọt vào tầm ngắm của Quốc hội Mỹ do tình trạng đội vốn và kỹ thuật phức tạp khiến tiến độ bị điều chỉnh lùi chậm, Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn khẳng định đây là dự án được ưu tiên hàng đầu và quyết không dao động.
Việc công khai phần cứng vật lý tên lửa lần này được xem là cột mốc lớn, bảo chứng cho việc dự án đã bước qua giai đoạn thiết kế, nghiên cứu để tiến thẳng tới sản xuất và thử nghiệm. Một khi "Sentinel" được triển khai thực tế, nó sẽ kết hợp cùng các tàu ngầm hạt nhân chiến lược và phi đội ném bom tàng hình thế hệ mới B-21 Raider để tạo nên lưới lửa hạt nhân thế hệ mới của siêu cường Mỹ.
Dự án LGM-35A Sentinel là chương trình hiện đại hóa lực lượng hạt nhân trên bộ lớn nhất của Mỹ trong nhiều thập kỷ qua. Mục tiêu của dự án không chỉ là chế tạo một loại tên lửa mới, mà còn thay thế gần như toàn bộ hệ thống tên lửa hạt nhân trên bộ đã tồn tại từ thời Chiến tranh Lạnh.
Vì sao Mỹ phải phát triển Sentinel?
Hiện nay, lực lượng ICBM của Mỹ chủ yếu dựa vào tên lửa LGM-30G Minuteman III, được đưa vào trực chiến từ năm 1970.
Dù trải qua nhiều lần nâng cấp, phần lớn hệ thống vẫn sử dụng hạ tầng và thiết kế có từ hơn 50 năm trước. Theo Không quân Mỹ, nhiều linh kiện không còn được sản xuất, chi phí bảo dưỡng tăng nhanh, ngày càng khó bảo đảm độ tin cậy, khó tích hợp các công nghệ chỉ huy, liên lạc và an ninh mạng hiện đại vào.
Vì vậy, thay vì tiếp tục kéo dài tuổi thọ Minuteman III, Mỹ quyết định phát triển hệ thống hoàn toàn mới.
Sentinel có gì đặc biệt?
Khác với suy nghĩ của nhiều người, Sentinel không chỉ là một quả tên lửa. Đây là chương trình thay thế toàn diện, bao gồm: Tên lửa đạn đạo liên lục địa mới; hơn 400 giếng phóng (silo) tại các bang như Montana, Wyoming, North Dakota, Colorado và Nebraska; các trung tâm chỉ huy ngầm; hệ thống thông tin liên lạc bảo mật; hạ tầng cáp quang, điện và an ninh và phần mềm điều khiển thế hệ mới.
Nói cách khác, đây là dự án xây dựng lại toàn bộ mạng lưới ICBM của Mỹ.
Thông số dự kiến: Cho đến nay mới chỉ có một số thông tin được công khai gồm: Tầm bắn trên 10.000 km; kiểu tên lửa ICBM nhiên liệu rắn; phương thức phóng từ giếng phóng ngầm
Tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân; nhà thầu chính là Northrop Grumman
Phần lớn thông số kỹ thuật chi tiết, như tốc độ hay số lượng đầu đạn mang theo, vẫn được giữ bí mật.
Về ý nghĩa chiến lược: Việc Mỹ đầu tư mạnh vào Sentinel phản ánh xu hướng hiện đại hóa lực lượng hạt nhân của các cường quốc. Cùng với Mỹ, Nga đang triển khai ICBM RS-28 Sarmat, còn Trung Quốc cũng mở rộng đáng kể số lượng hầm phóng và phát triển các dòng tên lửa đạn đạo liên lục địa mới. Trong bối cảnh đó, Sentinel được xem là nền tảng để duy trì năng lực răn đe hạt nhân trên bộ của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới.
Vì sao dự án gây tranh cãi?
Sentinel là một trong những chương trình quốc phòng đắt đỏ nhất của Mỹ. Các nguyên nhân khiến chi phí đội lên gồm: Phải thay mới hàng trăm giếng phóng; phải xây dựng mạng lưới cáp và thông tin liên lạc mới; gia cố khả năng chống tấn công mạng; chi phí vật liệu và nhân công tăng; thiết kế phải đáp ứng yêu cầu vận hành đến tận những năm 2070–2080.
Theo các ước tính công khai gần đây, tổng chi phí vòng đời của chương trình (bao gồm phát triển, triển khai, vận hành và bảo trì trong nhiều thập kỷ) có thể vượt 140 tỷ USD, khiến Quốc hội Mỹ nhiều lần yêu cầu rà soát tiến độ và ngân sách.
Kế hoạch ban đầu đặt mục tiêu triển khai Sentinel trong giai đoạn 2029–2030. Tuy nhiên, do chi phí tăng và tiến độ bị chậm, thời điểm này nhiều khả năng sẽ lùi thêm vài năm.
Trong thời gian chuyển tiếp, Minuteman III vẫn tiếp tục trực chiến cho đến khi Sentinel đủ số lượng để thay thế hoàn toàn.
Theo LTN
