Mexico City đang lún xuống với tốc độ đáng báo động đến mức có thể quan sát được từ không gian. Hình ảnh từ một hệ thống radar mạnh mẽ của NASA cho thấy tốc độ sụt lún hơn 0,5 inch (1,27 cm) mỗi tháng — biến thành phố này trở thành một trong những thủ đô lún nhanh nhất hành tinh.
Đại đô thị rộng lớn này, đồng thời là một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, trải dài trên một hồ nước ở vùng cao và nằm phía trên một tầng chứa nước cổ đại, nơi cung cấp khoảng 60% lượng nước uống cho 22 triệu cư dân.
Qua nhiều năm, tầng chứa nước này đã bị khai thác quá mức đến mức khiến mặt đất phía trên bị sụt lún. Việc hút nước ngầm quá mức cũng góp phần gây ra cuộc khủng hoảng nước kéo dài, khiến Mexico City đối mặt nguy cơ xảy ra “ngày số 0” — thời điểm nước máy cạn kiệt hoàn toàn.
Tình trạng lún nhanh của thành phố còn trở nên nghiêm trọng hơn bởi quá trình đô thị hóa liên tục, khi cơ sở hạ tầng mới tạo thêm sức nặng lên lớp đất giàu đất sét bên dưới.
Hiện tượng sụt lún tại Mexico City lần đầu được ghi nhận vào những năm 1920, và kể từ đó người dân đã liên tục chứng kiến các tác động như đường sá nứt gãy, các tòa nhà nghiêng lệch và hư hại hệ thống tàu điện.
Những hình ảnh mới từ vệ tinh NISAR — dự án hợp tác giữa NASA và Tổ chức Nghiên cứu Không gian Ấn Độ — đã cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề với độ chi tiết gây sửng sốt.
NISAR được thiết kế để lập bản đồ một số quá trình phức tạp nhất của Trái Đất và có khả năng theo dõi những chuyển động nhỏ như hiện tượng mặt đất sụt lún. Theo NASA, đây là một trong những hệ thống radar mạnh nhất từng được phóng vào không gian.
Trong khoảng thời gian từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, trùng với mùa khô tại Mexico City, NISAR đã lập bản đồ chuyển động của mặt đất bên dưới thành phố. Kết quả cho thấy một số khu vực đang lún với tốc độ khoảng 0,8 (2 cm) inch mỗi tháng — tương đương hơn 9,5 inch (24 cm) mỗi năm.
Những khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất bao gồm Sân bay quốc tế Benito Juarez, sân bay chính của thành phố.
Một biểu tượng nổi tiếng của Mexico City cũng cho thấy tác động của hiện tượng lún đất. Tượng đài Thiên thần Độc lập cao 114 foot (34 m), được xây dựng năm 1910 để kỷ niệm 100 năm ngày Mexico giành độc lập, đã phải bổ sung thêm 14 bậc thang ở phần chân đế do mặt đất bên dưới tiếp tục sụt xuống.
“Mexico City là một điểm nóng nổi tiếng về hiện tượng sụt lún, và những hình ảnh như thế này mới chỉ là sự khởi đầu đối với NISAR,” ông David Bekaert, quản lý dự án tại Viện Nghiên cứu Công nghệ Flemish và thành viên nhóm khoa học NISAR, cho biết. “Chúng ta sẽ chứng kiến làn sóng khám phá mới từ khắp nơi trên thế giới.”
Vệ tinh này cũng có khả năng theo dõi nhiều quá trình khác trên hành tinh như chuyển động của sông băng, sự phát triển của cây trồng, cũng như các thảm họa tự nhiên như phun trào núi lửa.
Theo CNN
