Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 23/9 cảnh báo Moscow tại Liên Hợp Quốc rằng Ukraine sẽ đáp trả và khiến mùa đông sắp tới trở nên “đau đớn” đối với Nga nếu hai bên không thể đạt thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng trước khi thời tiết giá lạnh bắt đầu.
Ukraine cùng các đồng minh đang khẩn trương tìm cách đạt những thỏa thuận giới hạn liên quan đến cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động vận tải trên Biển Đen trước mùa đông. Kiev lo ngại Nga sẽ nối lại các cuộc tập kích nhằm vào hệ thống điện và cơ sở sưởi ấm khi nhu cầu năng lượng tăng cao.
Trong khi đó, Moscow vẫn cho thấy rất ít dấu hiệu quan tâm đến một cuộc đàm phán rộng hơn nhằm chấm dứt chiến tranh.
“Người Ukraine hiểu rằng mùa đông này có thể sẽ rất khắc nghiệt đối với chúng tôi. Nhưng để đáp trả, chúng tôi cũng sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc khiến mùa đông trở nên đau đớn đối với Nga”, ông Zelensky nói trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong cuộc họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế giới tại New York.
Nga sở hữu kho tên lửa lớn hơn nhiều và đã sử dụng chúng để tập kích Ukraine trong suốt cuộc chiến. Tuy nhiên, Ukraine cũng phát triển và sử dụng hàng nghìn UAV tầm xa để đánh vào các kho hàng, cơ sở hạ tầng cảng biển và nhà máy lọc dầu của Nga.
“Đó chính là lý do chúng tôi nói rằng cần có những bước đi giảm leo thang trước mùa đông”, ông Zelensky nói. Nhà lãnh đạo Ukraine kêu gọi tăng cường ngoại giao và lưu ý rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể có ảnh hưởng nhất định đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ông Tập không tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc lần này. Ngày 24/9, ông dự kiến có cuộc hội đàm tại Nhà Trắng với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó một ngày, ông Trump đã gặp ông Zelensky để thảo luận về khả năng ngừng các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu liên quan đến năng lượng.
Chưa có dấu hiệu Nga thay đổi lập trường
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 23/9 đã hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Sau cuộc gặp, ông Rubio cho biết cả Ukraine và Nga đều bày tỏ quan tâm tới một lệnh ngừng bắn có giới hạn, tập trung vào các mục tiêu liên quan đến năng lượng và hoạt động xuất khẩu ngũ cốc.
Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy Moscow đã thay đổi lập trường.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Nga cho biết tại cuộc gặp, phía Moscow đã “tái khẳng định cam kết vô điều kiện nhằm đạt được các mục tiêu của chiến dịch quân sự đặc biệt” - cách Nga gọi cuộc chiến tại Ukraine.
Phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc gồm 15 thành viên bên lề kỳ họp thường niên, ông Lavrov cho thấy Moscow không sẵn sàng chấp nhận một lệnh ngừng giao tranh tạm thời.
“Châu Âu, bất kể họ nghĩ gì, chỉ muốn có một khoảng dừng và muốn tận dụng khoảng dừng đó để bơm vũ khí cho chính quyền Kyiv”, ông Lavrov nói tại phiên họp về cuộc chiến ở Ukraine.
Ngoại trưởng Anh, Pháp và Đan Mạch cũng tận dụng các bài phát biểu để lên án mạnh mẽ cuộc chiến của Nga, đồng thời cảnh báo về nguy cơ xung đột leo thang nguy hiểm và số dân thường thiệt mạng tăng mạnh trong mùa hè này.
“Chúng tôi đang chờ câu trả lời của Nga”
Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Zelensky tập trung chỉ trích vai trò của Tổng thống Putin trong việc thúc đẩy cuộc chiến. Ông nhiều lần gọi nhà lãnh đạo Nga bằng những cách diễn đạt mang tính chế giễu như “bệnh nhân số 0” và “người khiến ý tưởng về chiến tranh tiếp tục lan rộng”.
“Đó là lý do ‘bệnh nhân số 0’ phải bị ngăn chặn. Ông ta phải bị tước đi không gian để hành động - và không gian để tiếp tục gieo rắc điều xấu xa này”, ông Zelensky nói.
Phát biểu tại hội nghị “Nền tảng Crimea” diễn ra bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng đạt một thỏa thuận ngừng giao tranh trên biển ở Biển Đen, dựa trên những đề xuất từng được Ai Cập, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra.
“Chúng tôi đang chờ câu trả lời của Nga. Ukraine sẵn sàng... bảo đảm hoạt động vận tải an toàn và an ninh lương thực trên Biển Đen nếu Nga cũng sẵn sàng thực hiện những bước đi thực chất nhằm giảm leo thang. Chúng ta phải bắt đầu từ đâu đó”, ông nói.
Các nước nhập khẩu lúa mì lớn tại châu Á, Trung Đông và châu Phi vốn phụ thuộc vào nguồn cung từ khu vực Biển Đen đang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc đảm bảo nguồn hàng. Giá lúa mì trên thị trường toàn cầu cũng đã tăng mạnh.
Theo Reuters
