Tàu khu trục mới nhất của Hải quân Mỹ, chiếc USS Ted Stevens tương lai, đã tới Alaska, đưa phiên bản Flight III mới nhất của lớp Arleigh Burke tới một khu vực nằm ngay sát Nga.
Chiếc tàu cập cảng Whittier ngày 27/9, trước lễ biên chế chính thức dự kiến diễn ra ngày 3/10. Đây sẽ là lễ biên chế tàu chiến đầu tiên của Hải quân Mỹ được tổ chức tại Alaska kể từ năm 2013.
Sự xuất hiện của Ted Stevens đưa một trong những tàu chiến mặt nước hiện đại nhất của Hải quân Mỹ tới ngay gần vùng Viễn Đông Nga. Alaska và Nga bị ngăn cách bởi eo biển Bering, trong đó khoảng cách giữa lãnh thổ hai nước tại điểm gần nhất chỉ khoảng 90 km.
Arleigh Burke Flight III được tăng cường năng lực phòng không, phòng thủ tên lửa
Tàu Ted Stevens là phiên bản mới nhất của lớp tàu khu trục Arleigh Burke, được trang bị radar phòng không và phòng thủ tên lửa AN/SPY-6(V)1.
Cấu hình Flight III được thiết kế với khả năng phát điện và làm mát lớn hơn đáng kể so với các phiên bản trước của lớp Arleigh Burke. Đây là yếu tố quan trọng giúp tàu vận hành radar mới cùng nhiều hệ thống tác chiến tiên tiến khác.
Radar AN/SPY-6(V)1 có khả năng phát hiện và theo dõi tốt hơn đáng kể các mối đe dọa trên không, bao gồm máy bay, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.
Kết hợp với hệ thống tác chiến Aegis và kho tên lửa trên tàu, radar này giúp các tàu Flight III đảm nhận vai trò lớn hơn trong mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp.
Tuy nhiên, hạm đội khu trục Arleigh Burke cũng đang chịu áp lực đáng kể do tuổi đời ngày càng cao và cường độ hoạt động lớn, đặc biệt tại Trung Đông. Điều này làm dấy lên câu hỏi về khả năng duy trì nhịp độ tác chiến cao của một hạm đội đã hoạt động trong thời gian dài, trong khi vẫn phải bảo đảm lịch bảo dưỡng định kỳ.
Khoảng 15 tàu khu trục thuộc lớp này đã duy trì sự hiện diện quanh Iran trong khuôn khổ chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu nhằm vào nước này.
Chiếc đầu tiên của lớp Arleigh Burke được đặt sống tàu vào năm 1988 và biên chế vào tháng 7/1991. Vì vậy, ngày càng xuất hiện những câu hỏi về khả năng của các tàu này khi đối đầu với những đối thủ ngang hàng về công nghệ và năng lực quân sự.
Dù vậy, xét riêng trong tương quan với Nga, tuổi đời của Arleigh Burke chưa đồng nghĩa với việc các tàu này đã trở nên lạc hậu.
Khác với Trung Quốc và Triều Tiên, Nga chưa đưa các tàu khu trục hiện đại thế hệ mới vào biên chế. Vì thế, bất chấp nền tảng thiết kế có tuổi đời nhiều thập kỷ, các tàu Arleigh Burke vẫn được đánh giá là sở hữu năng lực đáng kể so với những mẫu khu trục hạm hiện đang phục vụ trong Hải quân Nga.
Alaska trở thành điểm nóng mới trong tính toán quân sự Mỹ - Nga
Việc tàu Ted Stevens tới Alaska đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh khu vực này ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với các hoạt động quân sự của Mỹ tại Bắc Cực và Bắc Thái Bình Dương.
Hải quân Mỹ duy trì sự hiện diện tại khu vực thông qua các hoạt động bảo đảm an ninh hàng hải ở vĩ độ cao, các cuộc tập trận và chương trình huấn luyện tác chiến trong điều kiện thời tiết lạnh giá.
Washington cũng ngày càng chú trọng khả năng tác chiến tại Bắc Cực trong bối cảnh Nga mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự dọc lãnh thổ phía bắc.
Sự xuất hiện của Ted Stevens cho thấy Hải quân Mỹ có khả năng triển khai các tàu chiến mặt nước hiện đại mang tên lửa tới khu vực phía bắc Thái Bình Dương và các hướng tiếp cận Bắc Cực.
Nếu một tàu khu trục Flight III hoạt động thường xuyên tại khu vực này, nó có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ phòng không, phòng thủ tên lửa, giám sát hàng hải cho tới tấn công tầm xa tại vùng biển nằm gần Nga và khu vực Bắc Cực rộng lớn hơn.
Cạnh tranh chiến lược tại Bắc Cực cũng đang mở rộng sang vấn đề chủ quyền và quyền khai thác tài nguyên.
Tháng 12/2023, chính phủ Mỹ công bố mở rộng đáng kể yêu sách lãnh thổ, đơn phương đưa ra yêu sách chủ quyền đối với khoảng 1 triệu km² đáy biển, phần lớn nằm tại khu vực Bắc Cực.
Động thái này diễn ra không lâu sau khi Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Nikolay Yevmenov, cảnh báo trong tuần đầu tháng 12 rằng Moscow đang đối mặt với mối đe dọa đáng kể từ sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của NATO tại khu vực.
Ông Yevmenov khi đó nhấn mạnh rằng “phương Tây tập thể đang tăng cường các nỗ lực cản trở hoạt động kinh tế của Nga tại Bắc Cực”.
Nga cũng dành ưu tiên cao cho Bắc Cực trong kế hoạch triển khai những khí tài quân sự có năng lực mạnh nhất.
Trong số đó có hai tuần dương hạm lớp Kirov, những tàu chiến mặt nước chạy bằng năng lượng hạt nhân duy nhất trên thế giới. Chiếc thứ hai trong lớp này đã được đưa vào trạng thái hoạt động hồi đầu tháng 9.
Việc Ted Stevens xuất hiện tại Alaska vì thế không chỉ mang ý nghĩa về mặt biên chế một tàu chiến mới. Nó còn cho thấy Washington đang tăng cường khả năng đưa các tàu mặt nước mang tên lửa và hệ thống phòng thủ tiên tiến tới một trong những khu vực nhạy cảm nhất trong cạnh tranh quân sự giữa Mỹ và Nga.
Theo MW
