Hệ thống mạng nội bộ tuyệt mật NSANet của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) bất ngờ ngừng hoạt động, khiến cơ quan này phải điều chỉnh thời gian đến công sở của nhân viên trong lúc tìm nguyên nhân và khắc phục sự cố. Giới chức Mỹ cho biết trục trặc xảy ra sau khi NSA triển khai bản vá phần mềm nhằm xử lý các lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, song hiện chưa có dấu hiệu cho thấy đây là một cuộc tấn công mạng.
Theo sáu nguồn tin am hiểu vấn đề, NSANet – hệ thống được NSA sử dụng để trao đổi thông tin mật trong nội bộ – đã gặp sự cố khiến mạng lưới này không thể hoạt động bình thường.
Trong lúc đánh giá phạm vi ảnh hưởng, NSA áp dụng phương án cho nhân viên đến trụ sở theo nhiều khung giờ khác nhau, thay vì tập trung cùng thời điểm như thường lệ.
Trong tuyên bố đưa ra chiều 17/11, NSA cho biết sự cố xuất phát từ quá trình bảo trì định kỳ theo lịch trình.
“Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ gặp tình trạng suy giảm hiệu suất tạm thời trong quá trình bảo trì định kỳ đã được lên kế hoạch. Một số hệ thống nội bộ bị ảnh hưởng, nhưng các năng lực thiết yếu phục vụ nhiệm vụ vẫn hoạt động đầy đủ và khả năng bảo vệ an ninh quốc gia của chúng tôi không bị gián đoạn”, cơ quan này cho biết.
NSA nhấn mạnh hạ tầng công nghệ của mình được thiết kế với nhiều lớp dự phòng nhằm duy trì hoạt động trong cả những đợt bảo trì có kế hoạch lẫn các tình huống phát sinh ngoài dự kiến.
Một nguồn tin nắm rõ sự việc nói với CNN rằng quá trình khôi phục NSANet vẫn đang được triển khai, nhưng chưa hoàn tất.
Lỗ hổng phần mềm khiến hệ thống NSA không thể khởi động lại như dự kiến
Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton sau đó cho biết sự cố tại NSA xảy ra khi cơ quan này triển khai bản vá phần mềm để khắc phục những lỗ hổng nghiêm trọng được phát hiện từ tháng trước.
“Quá trình cài đặt các bản vá sau đó khiến một số hệ thống không thể khởi động lại như dự kiến sau khi được cập nhật. Đó là những gì đã xảy ra tại NSA hôm nay”, ông Clayton nói trong cuộc phỏng vấn với Fox Business chiều 17/11.
Các lỗ hổng mà ông Clayton đề cập nằm trong PHP, một ngôn ngữ lập trình được sử dụng để vận hành khoảng 70% số website trên thế giới. Những công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đã hỗ trợ các nhà nghiên cứu khai thác các điểm yếu này, buộc cơ quan chính phủ và doanh nghiệp trên toàn cầu khẩn trương tìm cách xử lý trong những tuần gần đây.
Chính NSA trước đó cũng đã phát đi khuyến cáo, yêu cầu các tổ chức nhanh chóng cài đặt những bản vá bảo mật cần thiết để khắc phục lỗ hổng PHP.
Nếu bị khai thác, các lỗ hổng này có thể cho phép tin tặc xâm nhập website và đọc dữ liệu trong bộ nhớ, nơi có thể lưu trữ những thông tin nhạy cảm như mật khẩu.
Ông Clayton khẳng định chưa có dấu hiệu cho thấy các sự cố công nghệ gần đây, trong đó có sự cố tại NSA, là hậu quả của một cuộc tấn công mạng.
Hệ thống dự phòng giúp NSA duy trì liên lạc với Tổng thống Trump
Sự cố NSANet cũng làm dấy lên câu hỏi về khả năng NSA duy trì trao đổi thông tin tình báo với Tổng thống Donald Trump trong chuyến công du châu Á.
Tuy nhiên, một quan chức Mỹ đương nhiệm và một cựu quan chức nước này cho biết sự cố không ảnh hưởng đến khả năng cơ quan tình báo truyền tải những thông tin khẩn cấp tới ông Trump khi Tổng thống đang di chuyển trên chuyên cơ Air Force One.
Theo hai nguồn tin, chính phủ Mỹ có nhiều hệ thống dự phòng và mạng lưới liên lạc thay thế để bảo đảm việc trao đổi thông tin an toàn với Tổng thống. Ông Trump hiện ở Philippines và dự kiến tới Trung Quốc vào ngày hôm sau để tiến hành các cuộc thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Một cựu quan chức cấp cao của NSA mô tả NSANet không đơn thuần là một mạng lưới đơn lẻ, mà giống như “một mạng lưới gồm nhiều mạng lưới”, với nhiều lớp dự phòng được thiết lập sẵn. Vì vậy, khả năng toàn bộ hệ thống cùng lúc ngừng hoạt động là không cao.
Theo người này, sự cố có thể ảnh hưởng đến quá trình phân tích và lập báo cáo tình báo, nhưng NSA vẫn sẽ tìm được phương án xử lý đối với những yêu cầu có mức độ ưu tiên cao nhất.
“Đây là sự cố đáng báo động, nhưng nhiều khả năng không đến mức làm tê liệt hoạt động của cơ quan”, cựu quan chức nhận định.
Trong khi đó, hộp thư thoại dành cho nhân viên NSA tại trụ sở Fort Meade, bang Maryland, phát đi thông báo xếp tình hình vào mức “Code Yellow” (Báo động vàng). Đây là cấp độ cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo gồm ba mức, quy định việc nhân viên có phải đến trụ sở làm việc hay không.
Thông báo yêu cầu những nhân viên không phụ trách nhiệm vụ khẩn cấp đến cơ quan theo các khung giờ được phân bổ, trong khi lực lượng đảm nhiệm công việc khẩn cấp vẫn phải có mặt như bình thường. Tờ New York Times là đơn vị đầu tiên đưa tin về chi tiết này.
Hàng loạt sự cố công nghệ làm gián đoạn hoạt động trên khắp nước Mỹ
Sự cố tại NSA xảy ra sau một loạt trục trặc công nghệ nghiêm trọng ảnh hưởng đến các hãng hàng không và doanh nghiệp trên khắp nước Mỹ.
Hôm thứ Sáu tuần trước, toàn bộ các chuyến bay trên cả nước Mỹ phải tạm dừng trong nhiều giờ sau một sự cố hệ thống quy mô lớn. Hàng nghìn chuyến bay bị hoãn hoặc hủy. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) xác định nguyên nhân xuất phát từ một bộ định tuyến duy nhất tại bang Arkansas.
Tuần trước, một sự cố diện rộng khác khiến nhiều sản phẩm của Microsoft không thể truy cập. Người dùng tại nhiều quốc gia gặp khó khăn khi sử dụng dịch vụ email Outlook và tham gia các cuộc họp trên Microsoft Teams.
Trong những tuần gần đây, nhiều ngân hàng và dịch vụ khác cũng ghi nhận tình trạng gián đoạn. Riêng hôm thứ Hai, hàng nghìn khách hàng của Chase Bank phản ánh họ không thể sử dụng tài khoản trực tuyến bình thường.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy sự cố tại NSA, FAA hay Microsoft bắt nguồn từ các cuộc tấn công mạng. Tuy nhiên, những vụ việc này cho thấy các trục trặc công nghệ có thể gây xáo trộn trên diện rộng, ảnh hưởng đến thị trường và thậm chí tạo ra rủi ro đối với an ninh quốc gia.
Mỹ hiện chia sẻ thông tin tình báo với một nhóm đồng minh theo cơ chế hợp tác mang tên Five Eyes, gồm Mỹ, Anh, New Zealand, Australia và Canada.
Theo một nguồn tin từ một quốc gia thành viên cùng một cựu quan chức tình báo Mỹ, sự cố NSANet không ảnh hưởng đến hoạt động chia sẻ thông tin tình báo trong khuôn khổ liên minh này.
Đây cũng không phải lần đầu hệ thống máy tính nội bộ của NSA gặp sự cố nghiêm trọng. Năm 2000, một trục trặc công nghệ tại cơ quan này khiến các máy tính ngừng hoạt động trong gần ba ngày, làm gián đoạn quá trình xử lý thông tin tình báo tại trụ sở Fort Meade. Một người phát ngôn NSA khi đó xác nhận sự việc.
Theo CNN, Reuters