Sáng 3/8, phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 vừa thành công tốt đẹp. Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết.
Tiếp nối các Hội nghị quan trọng này, kỳ họp không thường lệ thứ Nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết một năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà thực tiễn đòi hỏi, Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.
Đồng thời, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương triển khai Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá 16, đảm bảo yêu cầu chất lượng và tiến độ đã đề ra.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp.
Với quyết tâm đạt mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật.
"Chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi đôi với đảm bảo nguồn lực, điều kiện thực hiện.
Phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong quy trình xây dựng, ban hành chính sách pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra.
Hạn chế việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn các dự án quốc gia
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động.
"Đặc biệt, đối với các dự án quan trọng quốc gia, cần cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và thu hồi vốn, phương án đền bù tái định cư, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế - xã hội... hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn khi triển khai thực hiện", Chủ tịch Quốc hội nói.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng cùng sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả giữa Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan và địa phương, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nổi bật là việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, với quyết tâm không để thể chế trở thành điểm nghẽn cản trở sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Theo Chủ tịch Quốc hội, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ kiến tạo thể chế phát triển. Ông đề nghị các đại biểu Quốc hội nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ và hội trường; đồng thời chủ động phát hiện những quy định của pháp luật còn vướng mắc trong thực tiễn để kiến nghị, đề xuất các phương án sửa đổi, bổ sung cụ thể, khả thi và thuyết phục đối với từng điều, khoản, câu chữ trong mỗi dự thảo luật, nghị quyết.
