Biến động toàn cầu và bài toán liên kết của doanh nghiệp Việt
Ngày 27/3, tại hội nghị Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT ví bối cảnh toàn cầu như một “cơn sóng thần” chưa từng có. Những mâu thuẫn tích tụ sau chiến tranh lạnh đang dần bùng phát, có thể dẫn tới việc hình thành một trật tự thế giới mới.
Song song với đó, sự bùng nổ của AI đang làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của nền kinh tế và đặt lại vai trò của con người trong tương lai.
Trong bối cảnh này, Việt Nam vừa đối mặt với nhiều thách thức kéo dài, vừa nuôi dưỡng khát vọng vươn lên mạnh mẽ với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. "Tuy nhiên, đây là mục tiêu không dễ đạt được khi áp lực cạnh tranh và biến động toàn cầu ngày càng lớn", ông Bình nhìn nhận.
Dù đạt được nhiều thành tựu, Chủ tịch FPT thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn của doanh nghiệp Việt Nam. Phần lớn doanh nghiệp vẫn là nhỏ và vừa, trong khi số lượng doanh nghiệp đủ tầm vóc quốc tế còn hạn chế.
Ông đặt vấn đề về vai trò của các doanh nghiệp lớn trong việc dẫn dắt hệ sinh thái trong nước, cũng như mối quan hệ giữa doanh nghiệp nội và doanh nghiệp nước ngoài. Bên cạnh đó, câu hỏi về số lượng sản phẩm “thuần Việt” và trách nhiệm liên kết giữa các doanh nghiệp cũng được đặt ra như một thách thức cần giải quyết.
Từ thực tiễn đó, ông Trương Gia Bình đề xuất cần thúc đẩy mạnh mẽ liên kết doanh nghiệp theo tinh thần “20 chữ vàng”: Nhà nước kiến tạo - Doanh nhân tiên phong - Công tư đồng hành - Đất nước hùng cường - Nhân dân hạnh phúc.
Chủ tịch FPT cho rằng cần hình thành cơ chế kết nối chặt chẽ giữa các doanh nghiệp ở mọi quy mô, từ nhỏ đến lớn, đồng thời phối hợp với địa phương để xây dựng chiến lược phát triển dài hạn. Nguyên tắc “ba cùng” gồm cùng lên kế hoạch, cùng triển khai và cùng chia sẻ thành quả cần được thực hiện thực chất, trong đó vai trò kiến tạo thể chế của Nhà nước là yếu tố then chốt.
AI bùng nổ, doanh nghiệp Việt vẫn ngoài cuộc
Một nội dung được nhấn mạnh là vai trò của AI trong tăng trưởng. Dù Việt Nam có mức độ nhận thức về AI thuộc nhóm cao trên thế giới, nhưng việc ứng dụng trong doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.
“Chúng ta chưa đạt tới giai đoạn AI-first – lấy AI làm nền tảng cho mọi hoạt động”, ông Bình cho biết. Xa hơn, mô hình “AI-native” - nơi dữ liệu được chuẩn hóa và AI trở thành nền tảng vận hành - vẫn còn khoảng cách lớn so với Việt Nam.
Đáng chú ý, việc ứng dụng AI vào thế giới vật lý (physical AI) như robot, thiết bị tự hành, drone… vẫn còn rất hạn chế, trong khi đây là xu hướng phát triển nhanh trên thế giới. Việt Nam cũng chưa tham gia sâu vào các lĩnh vực như AI trên thiết bị hay AI tích hợp trên chip.
Một rủi ro khác được chỉ ra là sự phụ thuộc vào các nền tảng AI nước ngoài, có thể dẫn tới nguy cơ mất chủ quyền dữ liệu và công nghệ – yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia.
Từ kinh nghiệm quốc tế, Chủ tịch FPT khẳng định không có quốc gia nào duy trì tăng trưởng cao trong dài hạn nếu không mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.
Do đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động vươn ra toàn cầu, tìm kiếm cơ hội mới, đồng thời phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo để nâng cao năng lực cạnh tranh.
“Cộng đồng doanh nghiệp cam kết sẽ hành động nhanh hơn, mạnh mẽ hơn và sẵn sàng chấp nhận thách thức”, ông Trương Gia Bình nhấn mạnh, đồng thời khẳng định quyết tâm đồng hành cùng Chính phủ trong mục tiêu phát triển đất nước. Trong bối cảnh mới, vươn ra toàn cầu không chỉ là lựa chọn mà đã trở thành con đường tất yếu nếu doanh nghiệp Việt muốn lớn mạnh và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững của nền kinh tế.
