Cấm sử dụng AI giả mạo hình ảnh, video, giọng nói của người khác

Ngày 1/7/2026 đánh dấu mốc quan trọng đối với ngành công nghệ Việt Nam khi 3 đạo luật nền tảng cùng có hiệu lực gồm Luật An ninh mạng, Luật Chuyển đổi số và Luật Công nghệ cao.

Luật An ninh mạng: Cha mẹ phải quản lý, giám sát trẻ em sử dụng các dịch vụ Internet

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật An ninh mạng 2025 là lần đầu tiên bổ sung quy định nghiêm cấm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc công nghệ mới để giả mạo hình ảnh, video, giọng nói của người khác trái quy định pháp luật.

Quy định này được đưa ra trong bối cảnh các công cụ AI tạo sinh ngày càng phát triển, cho phép tạo ra những nội dung giả mạo có độ chân thực cao, tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo, bôi nhọ danh dự, xâm phạm đời tư hoặc gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức.

Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Trẻ em được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động trực tuyến, vui chơi, giải trí nhưng đồng thời được bảo vệ bí mật cá nhân, đời sống riêng tư và các quyền hợp pháp khác.

Luật quy định trách nhiệm của cha mẹ, người giám hộ trong việc quản lý, giám sát việc trẻ em sử dụng các dịch vụ trên không gian mạng; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số chủ động kiểm soát, ngăn chặn và xử lý các nội dung gây nguy hại, xâm hại trẻ em.

Những quy định mới này góp phần xây dựng môi trường số an toàn hơn, nơi công nghệ AI được phát triển và ứng dụng nhưng vẫn đặt quyền con người, quyền riêng tư và sự an toàn của người dùng ở vị trí trung tâm.

Một nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là các nền tảng xuyên biên giới khi cung cấp dịch vụ tại Việt Nam phải tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam về bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và phối hợp với cơ quan chức năng khi có yêu cầu theo quy định.

Việc triển khai các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực phòng thủ trên không gian mạng, bảo vệ dữ liệu của người dân, doanh nghiệp cũng như tăng cường chủ quyền số quốc gia.

Luật Chuyển đổi số: Giảm tình trạng phải cung cấp lại thông tin, giấy tờ

Một trong những thay đổi người dân được hưởng lợi rõ nét từ Luật Chuyển đổi số có hiệu lực từ ngày 1/7 là việc thúc đẩy nguyên tắc khai báo một lần, tăng cường kết nối, chia sẻ và sử dụng lại dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức.

Người dân sẽ giảm tình trạng phải cung cấp lặp lại các thông tin, giấy tờ đã có trong hệ thống, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí và đơn giản hóa quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Luật xác định chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số, quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch.

Việc phát triển các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và hạ tầng dữ liệu tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu nhanh chóng, thuận tiện hơn. Các giao dịch với cơ quan nhà nước từng bước được thực hiện trên môi trường số, giảm nhu cầu đi lại, chờ đợi, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong cung cấp dịch vụ công.

Bên cạnh việc thúc đẩy phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các dịch vụ số, Luật Chuyển đổi số cũng đặt ra các quy định nhằm bảo đảm môi trường số an toàn, minh bạch. Luật nghiêm cấm các hành vi cản trở, phá hoại hoạt động chuyển đổi số; làm gián đoạn, đình trệ hoặc gây mất an toàn cho hệ thống số của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Các hành vi xâm nhập, can thiệp trái phép, làm sai lệch, vô hiệu hóa hoặc gây tổn hại đến hệ thống số, dữ liệu số, nền tảng số và dịch vụ số cũng bị nghiêm cấm. Đồng thời, việc thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua bán hoặc khai thác dữ liệu số trái quy định pháp luật không được phép thực hiện.

Luật cũng ngăn chặn việc lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục lợi hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, các hành vi lợi dụng chức trách, quyền hạn để gây cản trở, tạo độc quyền, hạn chế cạnh tranh trong phát triển, vận hành và khai thác hệ thống số cũng thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Đặc biệt, lần đầu tiên nguồn lực cho chuyển đổi số được luật hóa. Nhà nước bảo đảm chi hằng năm tối thiểu 1% tổng chi ngân sách cho chuyển đổi số, trong tổng mức tối thiểu 3% ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là nền tảng tài chính quan trọng để triển khai các chương trình chuyển đổi số một cách ổn định, lâu dài.

Luật Công nghệ cao tạo động lực phát triển công nghệ chiến lược

Luật thiết kế hệ thống ưu đãi mạnh hơn cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Doanh nghiệp công nghệ cao được phân thành 2 mức ưu đãi.

Trong đó, doanh nghiệp công nghệ cao được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo và áp dụng thuế suất 10% trong 15 năm.

Để được hưởng các ưu đãi này, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu đầu tư thực chất cho hoạt động R&D. Tổng chi nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam hằng năm phải đạt tối thiểu 1% doanh thu thuần sau khi trừ giá trị đầu vào.

Một điểm mới đáng chú ý khác là bãi bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao, chuyển sang cơ chế doanh nghiệp tự đánh giá theo các tiêu chí do Chính phủ quy định. Việc thay đổi này hướng tới giảm đáng kể thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian tiếp cận chính sách và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Luật đồng thời mở rộng đối tượng được khuyến khích phát triển công nghệ cao, không chỉ là các doanh nghiệp lớn mà còn bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, viện nghiên cứu và trường đại học có hoạt động nghiên cứu, phát triển.

Các chủ thể này được khuyến khích thành lập doanh nghiệp công nghệ cao để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần đưa các thành tựu khoa học vào sản xuất và đời sống.

Đối với đầu tư nước ngoài, Luật Công nghệ cao 2025 chuyển từ ưu tiên thu hút vốn sang ưu tiên thu hút công nghệ. Các dự án FDI có chuyển giao công nghệ lõi, hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và liên kết với doanh nghiệp Việt Nam sẽ được ưu tiên hơn, qua đó góp phần nâng cao năng lực công nghệ quốc gia và hạn chế tình trạng thu hút đầu tư chỉ dựa vào lao động giá rẻ.

Bên cạnh đó, luật bổ sung mô hình đô thị công nghệ cao, tạo cơ sở pháp lý để hình thành các không gian tập trung cho nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, sản xuất và ứng dụng công nghệ cao gắn với phát triển đô thị bền vững. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành hạt nhân của các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong thời gian tới.