Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội về dự án cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng đã đưa ra 6 nguyên nhân khách quan gây chậm tiến độ dự án.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, nguyên nhân thứ nhất đó là do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp khiến khu vực huyện Long Thành phải thực hiện giãn cách xã hội nhiều lần, nên việc phối hợp với người dân trong công tác đo đạc, kiểm đếm, lên phương án thu hồi đất gặp rất nhiều khó khăn, dẫn đến thời gian bị kéo dài.
Thứ hai là do dự án có quy mô và khối lượng rất lớn, lại có tính phức tạp cao, do liên quan đến người dân, chế độ chính sách xã hội… nên việc triển khai phải cẩn trọng, chi tiết và cần có thời gian, cần có sự phối hợp của nhiều ngành để xử lý.
Thứ ba, dự án phải thu hồi đất trên địa bàn rộng, liên quan đến việc điều chỉnh địa giới hành chính của 5 xã, giải thể 1 xã, nhưng chỉ tập trung trên địa bàn của 1 huyện, trong khi bộ máy hành chính cấp huyện có số lượng cán bộ hạn chế.
Thứ tư, nguồn gốc đất đai liên quan đến dự án có nhiều vấn đề pháp lý, rất nhiều hộ dân bị vướng mắc về giấy tờ đất đất... nên cần thời gian để xác minh và gặp khó khăn trong công tác đền bù.
Thứ năm là liên quan đến vấn đề giá cả vật tư, vật liệu tăng, nguồn cung ứng sản xuất vật tư, vật liệu bị đứt gãy, lực lượng lao động khan hiếm sau giãn cách vì dịch COVID-19.
Và cuối cùng là ngoài triển khai dự án cảng Hàng không quốc tế Long Thành, UBND tỉnh Đồng Nai còn phải tập trung nhân lực để triển khai hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn, nên lực lượng thực hiện bị thiếu hụt, dẫn đến tiến độ xử lý, giải quyết các vấn đề liên quan đến dự án cảng Hàng không quốc tế Long Thành bị chậm.
Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, gói thầu xây dựng nhà ga hành khách là điểm nghẽn lớn nhất của dự án, có thời gian thi công 39 tháng. Các chủ đầu tư đang phấn đấu thi công dự án hoàn thành và đưa vào khai thác đúng tiến độ. Dù Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo, đôn đốc, thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định, điều chỉnh, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án... nhưng UBND tỉnh Đồng Nai triển khai chậm và kiến nghị một số nội dung ngoài báo cáo nghiên cứu khả thi được duyệt, dẫn đến phải giải trình lại, làm chậm tiến độ thẩm định.
Tuy vậy, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, giai đoạn khó khăn nhất đã qua và dù dự án giải phóng mặt bằng bị kéo dài đến năm 2024, nhưng tiến độ chung của dự án sân bay Long Thành vẫn đang được kiểm soát vì toàn bộ diện tích để xây dựng giai đoạn 1 (hơn 2.500 ha) đã được bàn giao đầy đủ.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thông tin thêm, đến nay, dự án đã chọn được nhà thầu và đang triển khai. Chậm nhất, nhà ga sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026. Các dự án thành phần khác đang bám theo tiến độ của dự án nhà ga. Nhiều dự án đang có tiến độ nhanh hơn, nhiều dự án đảm bảo tiến độ.
Trước đó, ngày 26/10, Chính phủ đã trình Quốc hội báo cáo điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết số 53/2017/QH14 về Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Sân bay Long Thành; điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến hết năm 2024; bổ sung nội dung: Bố trí tái định cư các hộ dân do thu hồi đất để thực hiện đầu tư 2 tuyến giao thông kết nối T1, T2 vào Khu dân cư, tái định cư Lộc An-Bình Sơn.
Chính phủ kiến nghị đưa vào Nghị quyết Quốc hội: "Cho phép kéo dài thời gian thực hiện Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành và giải ngân số vốn 2.510,372 tỉ đồng (trong đó bao gồm 1.543,623 tỉ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2021 và 966,749 tỉ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2020) đến hết năm 2024".
