Ngày 10/1, tuần báo “Lijian” (Lợi Kiếm – Kiếm Sắc) thuộc kênh quân sự Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đăng bài hé lộ một ý tưởng chiến lược quân sự mới mang tên “Dự án Nam Thiên Môn” của Trung Quốc.
Từ ý tưởng triển lãm đến tín hiệu chiến lược
Tên gọi “Nam Thiên Môn” (Cổng Nam Thiên) không phải ngẫu nhiên. Trong văn hóa Trung Hoa, đây là cửa ngõ dẫn lên Thiên giới. Việc truyền thông nhà nước lựa chọn cách đặt tên này cho thấy ý đồ “mở cửa lên không gian vũ trụ” ở cả nghĩa công nghệ lẫn nghĩa chiến lược.
Bài báo cho biết, theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ chế tạo một tàu sân bay vũ trụ hạng 100.000 tấn trong tương lai mang tên “Luanniao” (Loan Điểu – Chim Loan), tải trọng tối đa 120.000 tấn, có khả năng mang được 88 chiến đấu cơ không gian không người lái “Xuannu” (Huyền Nữ). Các chiến đấu cơ này được mô tả có khả năng bay trong và ngoài khí quyển, sử dụng vũ khí năng lượng định hướng, siêu vượt âm và AI hỗ trợ tác chiến. Nếu thành hiện thực, Trung Quốc sẽ bước vào đường đua quân sự mới vũ trụ hóa tác chiến và tích hợp AI – không gian – siêu vượt âm.
Điểm đáng chú ý không nằm ở thiết kế mang tính “khoa học viễn tưởng” của Dự án Nam Thiên Môn, mà nằm ở việc nó tập hợp nhiều công nghệ rời rạc đã tồn tại, như: Vũ khí năng lượng định hướng (Mỹ, Trung, Israel đều thử nghiệm); động lực siêu vượt âm (Hypersonics); UAV tự hành theo bầy (Loyal Wingman/Collaborative Combat Aircraft (CCA, thế hệ máy bay chiến đấu không người lái hợp tác); AI ra quyết định chiến thuật (DARPA ACE); mô hình VTOL cấu hình biến hình (NASA + DoD đang nghiên cứu).
“Luanniao” không phải tàu sân bay – mà là “điểm phóng chiến thuật” trong không gian. Khác với tàu sân bay truyền thống vốn đưa sức mạnh từ biển lên không, mô hình mới là đưa sức mạnh từ không lên không gian — một bước nhảy chiến lược để từ chống xâm nhập A2/AD thành ngăn chặn không gian.
Đây chính là logic “convergence” (hợp nhất nhiều ngành) - cuộc chơi không còn là từng công nghệ đơn lẻ mà là hệ sinh thái vũ trang tích hợp.
Chuyên gia: Vấn đề chỉ còn là thời gian
Theo bài viết, chiến đấu cơ “Xuannu” trong ý tưởng thiết kế là tiêm kích không người lái dành cho ưu thế trên không, sử dụng cặp bộ tạo tuần hoàn meson rỗng lớn ở cả hai bên thân máy bay, cho phép nó vừa có độ cơ động, độ tàng hình và mức độ tự chủ rất cao. Là chiến đấu cơ không gian, “Xuannu” sử dụng hệ thống lực trường cảm ứng làm động lực, không chỉ hoạt động trong khí quyển mà còn tác chiến ngoài khí quyển, mang theo pháo gia tốc hạt và tên lửa siêu vượt âm.
Tại Triển lãm Hàng không Trung Quốc 2024, mẫu 1:1 của chiến đấu cơ không gian “Baidi” (Bạch Đế) từng được trưng bày. Máy bay áp dụng công nghệ tàng hình toàn dải tần, chế độ hoán đổi linh hoạt người lái – không người lái, có khả năng điều khiển UAV và trang bị động cơ thích ứng. Thông qua việc thay đổi module trên khoang, máy bay có thể chuyển đổi nhanh giữa các nhiệm vụ khác nhau. “Baidi” còn sử dụng cánh biến hình, tự thay đổi cấu trúc khí động theo độ cao, tốc độ và tư thế bay.
Hơn nữa, tại Triển lãm Trực thăng Quốc tế Thiên Tân lần thứ 7 diễn ra trung tuần tháng 11/2025, mô hình ý tưởng chiến đấu cơ không gian “Sihuo” (Tử Hỏa – Lửa Tím) của “Dự án Nam Thiên Môn” cũng lần đầu xuất hiện. Theo ý tưởng, “Sihuo” là nền tảng VTOL (cất cánh và hạ cánh thẳng đứng) đa năng tích hợp AI, tự hành, cho phép nó có thể biến đổi hình dạng, phục vụ tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển y tế, ứng phó thảm họa. Nó được thiết kế với tốc độ từ 700 đến 800 km/giờ và khả năng thích ứng với nhiều môi trường khác nhau, bao gồm cả trọng lực thấp và bầu khí quyển loãng.
Chuyên gia quân sự Trung Quốc Vương Minh Chí phân tích cho rằng "Dự án Nam Thiên Môn" là một ý tưởng tiên tiến và đột phá. Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, trở ngại lớn nhất không phải là công nghệ, mà là tư duy.
Ông nói, "Dự án Nam Thiên Môn" tích hợp các công nghệ tiên tiến riêng lẻ như bay siêu vượt âm, động cơ đẩy không gian kép, tàng hình siêu vật liệu, cấu hình máy bay khí động biến hình, UAV hợp tác tác chiến bầy đàn tự chủ, ra quyết định hiệu quả nhờ trí tuệ nhân tạo, vũ khí năng lượng định hướng và các chuyến bay khứ hồi từ không gian lên vũ trụ vào một khái niệm hệ thống được thể hiện trong một hình hài máy bay chiến đấu khoa học viễn tưởng.
Ông nói: "Vấn đề không phải là liệu những công nghệ tiên tiến riêng lẻ này có thể đạt được hay không, mà là công nghệ nào sẽ đạt được trước và khi nào đạt được tất cả".
Theo Singtao, Sina
