Trong nhiều năm qua, người Trung Quốc, nhất là giới trẻ, luôn cảm thấy “sinh con” và “mua nhà” giống như hai trở ngại lớn. Muốn sinh con thứ hai thì phải đổi sang căn hộ ba phòng ngủ - gom được đủ tiền đặt cọc thì lại lo không gánh nổi khoản trả góp hàng tháng; sinh con thứ ba muốn đổi sang nhà gần trường tốt thì giá nhà cao tới mức chỉ biết lắc đầu, cuối cùng buộc phải từ bỏ ý định sinh thêm.
Ở phía thị trường bất động sản, các gia đình có nhu cầu ở thực lại e dè vì chi phí nuôi con quá cao, không dám mua nhà; lượng tồn kho khó tiêu, giao dịch trầm lắng, tạo thành vòng xoáy: càng không dám sinh thì càng không dám mua, càng không ai mua thì thị trường càng lạnh.
Nhưng đầu năm 2026, vòng xoáy này cuối cùng đã bị chính sách mới mạnh tay phá vỡ! Từ trung ương đến địa phương, liên tiếp ban hành tổ hợp chính sách “sinh con có trợ cấp mua nhà, mua nhà được giảm lãi suất, tăng hạn mức vay mua nhà”, vừa giảm áp lực nhà ở cho gia đình nhiều con, vừa tiếp thêm nguồn cầu thực tế cho thị trường bất động sản.
Trợ cấp mua nhà trực tiếp, xét duyệt 5 ngày là nhận
Trước đây sinh con chỉ có trợ cấp sinh nở, còn nay các gia đình sinh hai hoặc ba con khi mua nhà được nhận thẳng tiền mặt, hơn nữa là nhiều địa phương áp dụng đồng bộ, mức hỗ trợ rõ ràng và thực chất.
Từ 1/1/2026, Phúc Châu đã chính thức thực thi chính sách: gia đình có con thứ hai khi mua nhà thương mại mới tại bốn quận nội thành sẽ được trợ cấp 1% giá trị căn hộ, tối đa 30.000 NDT; gia đình có con thứ ba được 1,5%, tối đa 50.000 NDT.
Vũ Hán còn hào phóng hơn: con thứ hai được 60.000 NDT, con thứ ba được 120.000 NDT, kể cả hộ khẩu ngoài địa phương cũng được hưởng.
Nhưng “mạnh tay” nhất là thành phố Thiên Môn (Hồ Bắc). Năm 2024, Thiên Môn đã mạnh dạn đề xuất: Từ 1/4/2024 đến 1/5/2027, các cặp vợ chồng hộ khẩu Thiên Môn sinh con thứ hai hoặc thứ ba (và đăng ký hộ khẩu trẻ tại Thiên Môn) sẽ được hưởng một lần thưởng sinh + trợ cấp sinh nở + phiếu mua nhà thương mại mới + miễn phí mọi chi phí y tế khi mang thai + tăng thời gian nghỉ sinh + ưu đãi thuế + dịch vụ trông trẻ và ưu tiên thăng hạng chức danh — tổng cộng 7 nhóm biện pháp khuyến khích sinh con.
Có người tính toán, với cư dân Thiên Môn hiện nay, gia đình có con thứ hai có thể hưởng tối đa 287.188 NDT (hơn 1 tỷ 062 triệu đồng), gia đình có con thứ ba nhận tối đa 355.988 NDT (1 tỷ 317 triệu đồng) tính cả trợ cấp + miễn giảm + dịch vụ miễn phí.
Gần đây, chính sách khuyến sinh “siêu nổi bật” của huyện Trúc Sơn (thuộc thành phố Thập Yển, Hồ Bắc) cũng được truyền thông “hâm nóng” trở lại: Từ 1/6/2021 đến 1/6/2026, các gia đình sinh con thứ hai hoặc thứ ba nếu mua nhà thương mại mới tại các dự án quy định trong đô thị của huyện Trúc Sơn trong thời gian từ 9/11/2023 (ngày ban hành văn bản) đến 31/12/2024, sẽ được thưởng 25m² diện tích cho con thứ hai, 50m² cho con thứ ba, có thể cộng dồn theo số con.
Ngoài hỗ trợ mua nhà, nếu con thứ ba sinh sau 9/11/2023 và đăng ký hộ khẩu tại Trúc Sơn, gia đình còn được nhận 10.000 NDT một lần, cộng thêm trợ cấp nuôi trẻ 500 NDT/tháng đến khi trẻ đủ 3 tuổi.
Có hai điểm sáng lớn trong chính sách khuyến sinh: Một là, thời hạn được tính ngược trở lại — không phải “ban hành rồi mới hưởng". Hai là, mức hỗ trợ rất mạnh — bao gồm cả tiền mặt lẫn nhà ở. Theo tính toán của báo Tài chính Thời đại, gia đình có con thứ ba có thể nhận tối đa 75m² nhà + 28.000 NDT trợ cấp.
Về thủ tục, các địa phương mở “luồng xanh” riêng: Phúc Châu quy định hoàn tất xét duyệt trong 5 ngày làm việc, khoản trợ cấp được khấu trừ trực tiếp vào tiền đặt cọc, không cần bỏ tiền trước rồi chờ hoàn.
Gánh nặng vay thế chấp được giảm
Ngoài trợ cấp, lãi vay thế chấp và hạn mức vay cũng được “bật đèn xanh”, giúp giảm áp lực trả góp hàng tháng một cách thực chất.
Từ 1/1/2026, các khoản vay nhà ở bằng Quỹ nhà ở đang tồn tại được tự động giảm lãi, mức lãi vay thế chấp trên 5 năm cho người mua nhà đầu tiên giảm còn 2,6%, mức thấp kỷ lục. Với khoản vay 1,2 triệu NDT trong 30 năm, người vay tiết kiệm được khoảng 57.000 NDT tiền lãi.
Gia đình có từ hai con trở lên còn được tăng hạn mức vay: Thiều Quan nâng hạn mức tối đa từ 850.000 lên 960.000 NDT cho hộ có từ hai con trở lên; Khu vực Altay áp dụng hạn mức tối đa 900.000 NDT cho vay lần đầu của gia đình nhiều con, vay lần hai vẫn được áp dụng lãi suất vay lần đầu.
Vay thương mại cũng được hạ gánh nặng: mức lãi suất vay trên 5 năm giảm xuống 3,5%; tại Thâm Quyến lãi suất vay nhà lần đầu thấp nhất có thể xuống 3,05%. Với khoản vay 1 triệu NDT trong 30 năm, mỗi tháng giảm được khoảng 54 NDT, tổng cộng 30 năm giảm khoảng 19.700 NDT.
Nhà ở bảo đảm và hỗ trợ giáo dục
Với gia đình nhiều con chưa đủ khả năng mua nhà, chính sách cũng tính đến “phương án dự phòng”.
Phúc Châu quy định: hộ thuê nhà công cộng chỉ cần sinh con là có thể đăng ký đổi sang diện tích lớn hơn; gia đình có ba con được ưu tiên sắp xếp và thủ tục được thực hiện theo cơ chế “một cửa”.
Về giáo dục, chính sách “em theo anh/chị vào cùng trường” được phổ cập toàn quốc. Bắc Kinh, Phúc Châu và nhiều địa phương đã xác nhận con thứ hai được theo học cùng trường với con đầu, giảm áp lực đưa đón và tránh tình trạng mỗi con một trường.
Phúc Châu còn dự kiến bổ sung thêm 75.000 chỉ tiêu giáo dục bắt buộc và xây dựng 80 trường chất lượng cao, giúp gia đình nhiều con không phải lao vào cuộc chiến “nhà gần trường giá trên trời”, gián tiếp giảm rào cản mua nhà.
Chi phí sinh, nuôi, chăm con được bao trọn
Ưu điểm lớn nhất của chính sách mới nằm ở chỗ “bao trọn chuỗi sinh sản”, không chỉ giúp các gia đình dám mua nhà, mà quan trọng hơn là dám sinh.
Phúc Châu đi đầu khi thực hiện mô hình “zero tự chi” trong sinh nở trong phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế: khám thai được chi trả toàn bộ đối với bảo hiểm y tế người lao động; hộ dân tham gia bảo hiểm có mức chi trả tối đa 3.000 NDT. Chi phí sinh tại bệnh viện và dịch vụ giảm đau khi sinh được chi trả 100%; vợ không có việc làm của người tham gia bảo hiểm y tế cũng được hưởng chính sách tương đương.
Sau khi sinh, trẻ còn được hưởng trợ cấp duy trì: trẻ từ 0–3 tuổi sinh từ năm 2026 trở đi được tham gia bảo hiểm y tế miễn phí; trợ cấp nuôi dưỡng 0–3 tuổi được áp dụng toàn quốc: con thứ hai 1.000 NDT/tháng, con thứ ba 1.500 NDT/tháng, tổng cộng có thể nhận 36.000–54.000 NDT.
Khi chi phí sinh - nuôi - chăm con giảm xuống, gia đình mới có đủ tự tin tính đến chuyện đổi nhà, thị trường bất động sản mới có thêm nguồn cầu thực, tạo vòng tuần hoàn lành mạnh: sinh con có trợ cấp, mua nhà có ưu đãi, thị trường có thanh khoản.
Chính sách mới năm 2026 không còn là “khuyến sinh độc lập” hay “kích cầu bất động sản độc lập”, mà là “ghép đôi chính xác”, đánh đúng điểm nghẽn của các gia đình, đồng thời bảo đảm lợi ích chính sách có thể thực sự chạm được đến người dân.
Theo Sina, NetEase
