Vào cuối mỗi tháng, Sammy Lin – nhân viên tại một ngân hàng ở Tô Châu, miền đông Trung Quốc – nhận lương hàng tháng theo hình thức mà hầu hết người dân tại quốc gia này đều cảm thấy mới lạ.
Khi đến ngày lĩnh lương, cô sẽ nhận được một khoản tiền dưới dạng kỹ thuật số trong ứng dụng “e-CNY” của mình. Theo đó, tiền tự động chuyển vào tài khoản ngân hàng của cô, nơi cô có thể chuyển nó thành tiền mặt và chi tiêu tùy thích.
Sammy Lin là một trong những nhóm công nhân đầu tiên được trả lương bằng đồng NDT kỹ thuật số, khi Trung Quốc cố gắng phổ biến loại tiền này thông qua một chương trình thí điểm bắt đầu với nhân viên của các cơ quan chính phủ và công ty nhà nước.
Một năm trước, Changshu, một thành phố thuộc quyền quản lý của Tô Châu, đã đi tiên phong bằng cách trả lương cho tất cả công nhân trong khu vực công bằng đồng NDT kỹ thuật số.
Tuy nhiên, giống như hầu hết những người khác trong nhóm tiên phong này, Lin không thực sự sử dụng trực tiếp tiền kỹ thuật số.
Cô nói: “Tôi không muốn giữ tiền trong ứng dụng e-CNY vì sẽ không có lãi nếu để nó ở đó. Cũng không có nhiều địa điểm để tôi có thể sử dụng đồng NDT điện tử”.
Các vấn đề về quyền riêng tư, mà cựu Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) Yi Gang gọi là “thách thức lớn nhất của kỷ nguyên tài chính kỹ thuật số”, cũng khiến nhiều người không muốn chấp nhận loại tiền mới.
Không giống như tiền giấy, tất cả các giao dịch bằng e-CNY về mặt lý thuyết đều có thể truy vết được. Đồng tiền này kết hợp một số yếu tố của công nghệ blockchain khiến nhiều người ca ngợi đây là thứ "vũ khí" giúp chống tham nhũng.
Cô Lin nói: “Mặc dù bản thân tôi không lo lắng nhiều về quyền riêng tư – thanh toán trực tuyến phổ biến đến mức hiện tại tôi hiếm khi sử dụng tiền mặt – dẫu vậy tôi hiểu rằng vẫn sẽ có những người lo ngại về điều này”.
Ye Dongyan, một nhà nghiên cứu tại Trường Kinh doanh Cheung Kong ở Bắc Kinh, cho biết nhu cầu cân bằng giữa quyền riêng tư và bảo mật đã cản trở tiến trình thúc đẩy đồng nhân dân tệ kỹ thuật số.
Ông nói: “Tiền giấy được sử dụng ẩn danh, nhưng đồng NDT kỹ thuật số thì khác. Ranh giới giữa theo dõi thông tin và bảo vệ an ninh thông tin cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn”.
Với sự phổ biến của các công cụ thanh toán trực tuyến như Alipay và WeChat Pay trong cuộc sống hàng ngày, Trung Quốc đã trở thành một xã hội không dùng tiền mặt trong khoảng một thập kỷ. Nhưng những nền tảng đó không nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của chính phủ và các giao dịch tiền mặt vẫn là một lựa chọn được bảo vệ về mặt pháp lý.
Yi Gang, cựu thống đốc PBoC, cho biết tại một diễn đàn hồi tháng 3 ở Bắc Kinh rằng tiền kỹ thuật số của Trung Quốc “có thể bảo vệ hoàn toàn quyền riêng tư” thông qua “ẩn danh có thể kiểm soát”, nghĩa là không có dấu vết thuật số đối với các giao dịch nhỏ.
Mu Changchun, giám đốc Digital cho biết, người dùng chỉ cần cung cấp số điện thoại di động cho các giao dịch với giá trị nhỏ và thông tin này sẽ không được phép tiết lộ bởi các nhà khai thác viễn thông cho bên thứ ba theo luật và quy định hiện hành.
Tuy nhiên, người dùng chỉ có thể thực hiện các giao dịch lớn khi đã xác mình đầy đủ thông tin người dùng trong ví điện tử, ông Mu nói và cho biết thêm điều này nhằm ngăn chặn các hành vi phạm tội như rửa tiền và tài trợ cho khủng bố.
Albert Wang, người làm việc tại một cơ quan chính quyền thành phố ở Tô Châu hiện cũng được trả một phần lương bằng nhân dân tệ kỹ thuật số, anh cho biết mình không bận tâm đến sự thay đổi này vì đây chỉ là một phần nhỏ – vài nghìn NDT mỗi tháng.
Tuy nhiên vợ anh, cũng là một công chức trong thành phố, lại được trả toàn bộ lương bằng đồng NDT kỹ thuật số.
“Vợ tôi thường rút tiền ngay sau khi nhận được vì cô ấy không thể gửi tiền hoặc mua các sản phẩm khác bằng ví điện tử CNY”, Wang nói.
Trang tin SCMP cho rằng, việc áp dụng rộng rãi tiền kỹ thuật số có thể giúp hạn chế tham nhũng ở một mức độ nào đó, mặc dù tham nhũng vẫn có thể xảy ra dưới các hình thức khác. Đồng thời, hiện tại ví điện tử e-CNY khó có thể cạnh tranh với Alipay và WeChat Pay, những dịch vụ gần như được sử dụng phổ biến và có nhiều chức năng tiện dụng khác.
Một nhà kinh tế giấu tên tại Bắc Kinh đồng ý rằng các ứng dụng thanh toán trực tuyến phức tạp, được thiết lập tốt là trở ngại lớn cho việc phổ biến đồng nhân dân tệ kỹ thuật số.
Ông nói: “Sự phát triển của các công cụ thanh toán trực tuyến nhanh và khốc liệt đến mức không thể thay thế chúng bằng một công cụ mới, trừ khi đó là một sự đổi mới mang tính đột phá”.
Trung Quốc bắt đầu thử nghiệm sử dụng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số tại một số thành phố được chọn vào năm 2019, để chuẩn bị cho việc triển khai trên toàn quốc trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt nhằm ra mắt một loại tiền kỹ thuật số được nhà nước hậu thuẫn.
Ngân hàng Công thương Trung Quốc, ngân hàng lớn nhất thế giới về tổng tài sản, cho biết trong báo cáo thường niên rằng năm ngoái, hơn 15 triệu ví điện tử e-CNY mới được mở bởi các cá nhân và hơn 1,3 triệu ví bởi các tổ chức kinh doanh. Hơn 2,7 triệu cửa hàng đã chấp nhận thanh toán bằng loại tiền này.
Theo SCMP
