Vì sao bệnh viện tư mua thuốc giá hợp lý, bệnh viện công lại khó?
Sáng 21/10, tham gia thảo luận tại tổ 3 về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ lần này là phải sửa đổi bằng được những quy định đang tồn tại bất cập.
Theo Thủ tướng, có những nội dung cần thêm thời gian nghiên cứu, ví dụ như việc xây dựng một đạo luật riêng về trang thiết bị y tế, sau này có thể tiếp tục nghiên cứu để trình Quốc hội xem xét, ban hành.
“Nhưng trước mắt, những vấn đề cấp bách phải được sửa đổi ngay. Mục tiêu cuối cùng là làm sao để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc, trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng nêu rõ, qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng, trong đó có Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ, đã phát hiện nhiều lỗ hổng trong quy định pháp luật, các văn bản hướng dẫn cũng như quá trình tổ chức thực hiện, dẫn đến phát sinh nhiều khâu trung gian, đẩy giá thuốc và trang thiết bị y tế lên cao bất hợp lý.
“Đặc biệt, có những nhóm thuốc, thiết bị y tế có giá thành bị đẩy lên bất hợp lý do phải trải qua quá nhiều khâu trung gian”, Thủ tướng nói và cho biết, qua một số vụ án được điều tra, cơ quan chức năng đã phát hiện thủ đoạn thành lập nhiều doanh nghiệp ở nước ngoài, thực hiện mua bán lòng vòng, khiến giá hàng hóa khi nhập khẩu vào Việt Nam bị đẩy lên rất cao.
Thủ tướng nhấn mạnh hệ quả nghiêm trọng nhất của tình trạng này là làm gia tăng chi phí khám, chữa bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và gây áp lực lớn đối với ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế.
Việc giá thuốc, trang thiết bị y tế bị đẩy lên cao không chỉ làm tăng số tiền người bệnh phải trực tiếp chi trả mà còn hạn chế khả năng tiếp cận thuốc và các dịch vụ y tế, nhất là đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.
"Có những khoản chi phí cao quá mức cần thiết, không hợp lý, rất phi lý", Thủ tướng chỉ rõ.
Trước thực trạng đó, Thủ tướng cho biết Chính phủ quyết tâm phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật, khắc phục những bất cập trong quản lý, cung ứng và mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là những đại biểu công tác trong lĩnh vực y tế, tại các bệnh viện, nghiên cứu kỹ, tham gia ý kiến trực tiếp vào từng điều khoản của dự thảo luật, bảo đảm các quy định khi được ban hành phải thực sự tháo gỡ được những vướng mắc từ thực tiễn.
Đề cập đến những bất cập trong cơ chế mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế, Thủ tướng đặt câu hỏi: tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp mà các bệnh viện công, Nhà nước lại không mua được?.
Theo Thủ tướng, đây là vấn đề rất lớn, cần được nghiên cứu, đánh giá một cách nghiêm túc và có trách nhiệm để tìm ra giải pháp khắc phục.
Người đứng đầu Chính phủ cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế về việc nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của các bệnh viện tư nhân, làm rõ vì sao các cơ sở này có thể tiếp cận thuốc, trang thiết bị y tế với mức giá hợp lý, trong khi các bệnh viện công lập lại gặp nhiều khó khăn.
"Vấn đề quan trọng là chúng ta có quyết tâm chính trị cao để thực hiện việc này hay không", Thủ tướng nhấn mạnh và yêu cầu phải nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế mua sắm theo hướng linh hoạt, phù hợp với từng nhóm thuốc, trang thiết bị y tế, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và kiểm soát được giá.
Theo đó, cần xác định rõ những loại thuốc, trang thiết bị y tế thực hiện đấu thầu tập trung; những loại có thể cho phép các bệnh viện trực tiếp đàm phán, thương lượng và mua sắm trong khuôn khổ pháp luật. Đối với những mặt hàng thông dụng, được sử dụng rộng rãi, có thể tổ chức đấu thầu; đối với những mặt hàng chuyên biệt, có tính đặc thù, có thể áp dụng cơ chế đàm phán giá.
“Không thể để tình trạng thị trường trong nước mở cửa nhưng các doanh nghiệp, hãng sản xuất hoặc các khâu trung gian có thể bắt tay nhau, chi phối thị trường, kiểm soát giá thuốc và trang thiết bị y tế. Đây là những vấn đề phải được xử lý trong quá trình hoàn thiện Luật Dược và các quy định pháp luật liên quan đến khám bệnh, chữa bệnh”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cho rằng Bộ Y tế và các chuyên gia hoàn toàn có thể làm việc trực tiếp với các hãng sản xuất, doanh nghiệp cung ứng để nghiên cứu, xây dựng phương thức mua sắm phù hợp, giảm bớt các khâu trung gian không cần thiết.
Việc hoàn thiện quy định trong luật, các nghị định và thông tư hướng dẫn phải hướng tới xử lý căn cơ những bất cập trong cung ứng, mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế, tạo điều kiện cho các bệnh viện chủ động hơn nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước.
Phải đưa giá thuốc, thiết bị y tế về mức hợp lý
Về quản lý giá thuốc, trang thiết bị y tế, Thủ tướng cho biết có nhiều ý kiến cho rằng cần thực hiện theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, thuốc và trang thiết bị y tế là những hàng hóa đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Trong điều kiện đất nước còn khó khăn, nhiều người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, Nhà nước phải có cơ chế quản lý, kiểm soát giá phù hợp, không thể chỉ để cơ chế thị trường tự điều chỉnh.
Theo Thủ tướng, doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận, nhưng lợi nhuận phải ở mức hợp lý. Người bệnh phải được sử dụng thuốc, trang thiết bị y tế với mức giá phù hợp với khả năng chi trả. Hiện nay chi phí khám, chữa bệnh mà người dân phải trực tiếp chi trả từ tiền túi vẫn còn cao.
Thủ tướng cho biết nếu không kiểm soát được giá thuốc, trang thiết bị y tế, không cắt giảm được những chi phí trung gian bất hợp lý, gánh nặng đối với người bệnh, ngân sách Nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế sẽ tiếp tục gia tăng.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân và việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải cắt giảm các khâu trung gian không cần thiết trong lĩnh vực thuốc, trang thiết bị y tế, tương tự định hướng hoàn thiện cơ chế quản lý đối với một số lĩnh vực thiết yếu khác.
Đồng thời, phải có các quy định đủ chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng các doanh nghiệp, các khâu trung gian bắt tay nhau chi phối thị trường, đẩy giá thuốc và trang thiết bị y tế lên cao bất hợp lý.
Thủ tướng cho biết trong quá trình đàm phán các hiệp định thương mại quốc tế, vấn đề dược phẩm, nhất là thuốc biệt dược, là một trong những lĩnh vực phức tạp, liên quan đến nhiều quy định về sở hữu trí tuệ, bảo hộ dữ liệu và khả năng tiếp cận thuốc generic.
"Lần này chúng ta phải quyết tâm có một khuôn khổ pháp lý để tạo điều kiện thực hiện các mục tiêu quản lý, đưa giá thuốc và trang thiết bị y tế về mức giá hợp lý", Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến trực tiếp vào dự thảo luật, đặc biệt là những quy định liên quan đến quản lý giá, đấu thầu, mua sắm và cung ứng thuốc, trang thiết bị y tế.
Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm các cơ sở khám, chữa bệnh được tiếp cận nguồn cung thuốc, trang thiết bị y tế với giá hợp lý, giảm chi phí cho ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và đặc biệt là giảm gánh nặng chi trả cho người bệnh.
Theo Cổng thông tin Quốc hội
