Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội năm 2026, Thủ tướng cho biết kinh tế - xã hội trong nước đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện. Dự kiến cả năm, Việt Nam đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu đề ra.
Nổi bật là tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Theo báo cáo, GDP quý III tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%, thuộc nhóm cao trong khu vực và thế giới.
Các chính sách tài khóa, tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi tổng quy mô miễn, giảm và gia hạn thuế, phí khoảng 360.000 tỷ đồng.
Lần đầu tiên thị trường chứng khoán được nâng hạng. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam.
Trong bối cảnh giá dầu thô và nhiều mặt hàng tăng mạnh nhưng nhờ chủ động quyết liệt kết hợp các biện pháp, cơ chế, chính sách: Đẩy mạnh sản xuất xăng dầu trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, sử dụng kịp thời các công cụ thuế, phí, ứng ngân sách Nhà nước nên vẫn bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu ở mức thấp so với khu vực.
Huy động, điều tiết hợp lý nguồn điện nên bảo đảm cung ứng và không tăng giá trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao nhất từ trước tới nay, nhất là phục vụ mục tiêu tăng trưởng, đầu tư cho khoa học công nghệ, trung tâm dữ liệu. Đồng thời, thực hiện hiệu quả công tác quản lý, điều hành giá nên CPI bình quân 9 tháng chỉ tăng ở mức 4,52%.
Cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực. Trong 9 tháng, công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, mức cao nhất kể từ năm 2015. Hoạt động dịch vụ phục hồi và phát triển tích cực, với lượng khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5% so với cùng kỳ và cao nhất từ trước đến nay.
Đáng chú ý, kim ngạch xuất nhập khẩu 9 tháng tăng 30,4%; cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng hơn 15%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký đạt hơn 50 tỷ USD, tăng 76,4% và cao nhất kể từ năm 2021, tập trung vào các lĩnh vực chế biến, chế tạo, công nghệ cao, điện tử và bán dẫn.
Những kết quả này diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng chịu tác động từ các xung đột và giá nhiều mặt hàng chiến lược tăng mạnh.
Cải cách thể chế, hạ tầng tạo dư địa phát triển
Một điểm nhấn trong năm 2026 là việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực cho phát triển. Chính phủ tập trung rà soát những quy định chồng chéo, bất cập, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh.
Theo báo cáo, thời gian giải quyết thủ tục hành chính giảm 53%, chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp giảm 55%. Đây là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay, góp phần giảm gánh nặng thủ tục và cải thiện môi trường sản xuất, kinh doanh.
Cùng với cải cách thể chế, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp được triển khai đồng bộ. Chính phủ đồng thời đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài nhằm giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.
Đến hết tháng 9/2026, có 4.688 dự án đã được xử lý hoặc có phương án xử lý, với tổng diện tích gần 196.000 ha và tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng. Kết quả này được kỳ vọng góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, đầu tư và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong lĩnh vực hạ tầng, Việt Nam hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông vào khai thác. Cùng với đó, 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội được khởi công đồng loạt, tạo thêm động lực phát triển giao thông công cộng và tăng cường kết nối đô thị.
Giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt gần 643.000 tỷ đồng, tương đương 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ gần 13%. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực mới
Bên cạnh các động lực tăng trưởng truyền thống, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy, gắn với giải quyết những bài toán lớn của quốc gia.
Theo báo cáo của Chính phủ, hạ tầng dữ liệu được mở rộng; Trung tâm Dữ liệu quốc gia và Cổng Dịch vụ công quốc gia vận hành ổn định. Đề án 06 tiếp tục mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, trong khi Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và danh mục công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược được ban hành.
Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 của Việt Nam xếp thứ 43 trong 139 quốc gia, tăng một bậc so với năm trước. Việt Nam cũng đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa, theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới.
Các kết quả này tạo nền tảng để thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và tăng tỷ trọng đóng góp của các ngành có hàm lượng công nghệ cao.
Tuy nhiên, Chính phủ cũng nhìn nhận việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ tăng năng suất, năng lực quản trị và đổi mới mô hình phát triển vẫn cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.
An sinh xã hội tiếp tục được chú trọng
Cùng với tăng trưởng kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội tiếp tục được ưu tiên nguồn lực. Chính phủ cho biết các chính sách đối với người có công và đối tượng bảo trợ xã hội được mở rộng, mức trợ cấp, phụ cấp tăng 8%. Nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được thúc đẩy; thu nhập người lao động có chuyển biến tích cực.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc nâng cao chất lượng dạy và học, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp được triển khai. Chính phủ cũng tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm học phí và hướng tới sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027.
Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân có bước chuyển theo hướng chủ động phòng bệnh. Năm 2026, khoảng 97% người dân dự kiến được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí; hơn 88% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ước đạt 95,5%.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, báo cáo cũng chỉ ra những thách thức còn tồn tại như áp lực lạm phát, mặt bằng lãi suất còn cao, khả năng tiếp cận đất đai và tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều; các vấn đề ô nhiễm không khí, ngập úng và ùn tắc giao thông chưa được xử lý triệt để.
Chính phủ xác định nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm là phấn đấu đạt mức cao nhất các mục tiêu đã đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô. Các giải pháp tập trung vào điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ; thúc đẩy đầu tư công, đầu tư tư nhân; tháo gỡ các dự án tồn đọng và đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Theo TTXVN
