Phó thủ tướng: Khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi

Đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao

Sáng 16/10, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị Trung ương 4 về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững (Kết luận số 105).

Theo Phó thủ tướng, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài. Quốc hội, Chính phủ từng bước hoàn thiện cơ chế; một số địa phương như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng bước đầu làm tốt công tác này. Nhiều doanh nghiệp nhà nước và tư nhân cũng thu hút được nhân tài. Trong khi đó, từ năm 2017 đến nay, khu vực công mới thu hút khoảng 1.500 sinh viên xuất sắc và nhà khoa học.

Ở khu vực tư, một số doanh nghiệp như Viettel, Vingroup, Petrovietnam, VNPT, FPT, Phenikaa... có cơ chế thu hút người giỏi bằng những nhiệm vụ công nghệ lớn.

Tuy nhiên, theo Phó thủ tướng, công tác nhân tài vẫn còn những hạn chế như nhận thức chưa đầy đủ và thống nhất, phương thức quản lý nặng về thủ tục, cơ chế chính sách thiếu đồng bộ. Việc kết nối nhân tài giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và nước ngoài còn hạn chế; công tác phát hiện, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng người tài chưa tương xứng.

Theo Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu năm 2025 được nêu trong báo cáo, Việt Nam xếp thứ 76 trong số 135 nền kinh tế, đứng thứ 5 trong ASEAN. Kết quả này cho thấy Việt Nam còn khoảng cách với các quốc gia phát triển và cần tiếp tục cải thiện môi trường thu hút, phát triển, trọng dụng và giữ chân nhân tài.

Kết quả này cho thấy Việt Nam còn khoảng cách khá xa so với các nước phát triển, đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực rất lớn để cải thiện môi trường thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, nên cần huy động nhân tài để hoạch định chính sách, làm chủ công nghệ và thực hiện các dự án lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược nhằm tạo đột phá trên các lĩnh vực then chốt. Mọi khát vọng phát triển đều phải được hiện thực hóa bằng con người, đòi hỏi đội ngũ nhân tài đủ sức hoạch định chính sách, làm chủ công nghệ và tổ chức thực hiện những công trình, dự án lớn của đất nước.

Theo bà Trà, việc Trung ương ban hành Kết luận số 105 khẳng định chủ trương, đường lối thống nhất của Đảng đối với công tác nhân tài, gắn phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài với các nhiệm vụ chiến lược, ngành, lĩnh vực mũi nhọn; qua đó phát huy trí tuệ, năng lực sáng tạo và khát vọng cống hiến thành nguồn lực quan trọng, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia

Theo Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, trên cơ sở đánh giá thực tiễn và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Kết luận số 105 xác định 5 quan điểm chỉ đạo.

Thứ nhất, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược của đất nước.

"Đây là quan điểm cốt lõi, xuyên suốt, khẳng định vị trí của nhân tài trong phát triển quốc gia, phù hợp với xu thế thời đại coi trọng nhân tài như một lợi thế cạnh tranh chiến lược trên thế giới", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Thứ hai, thu hút, trọng dụng nhân tài đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các chương trình, dự án, trọng điểm quốc gia. Quan điểm này định hướng tập trung nguồn lực, tránh dàn trải, phù hợp với điều kiện và mô hình phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Thứ ba, đổi mới căn bản tư duy, phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị, phát triển nhân tài; lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo. Đột phá bắt đầu từ nhiệm vụ để tìm đúng người, giao quyền và nguồn lực tương xứng, đánh giá bằng giá trị tạo ra cho đất nước.

Thứ tư, công tác nhân tài đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng; Nhà nước kiến tạo thể chế; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Thứ năm, xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, mở, hội nhập quốc tế, bảo đảm liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn lực giữa công và tư; trong nước và quốc tế.

"Đây là một quan điểm quan trọng nhằm tháo gỡ tính cục bộ của công tác nhân tài thời gian qua, khẳng định nhân tài dù làm việc trong khu vực công, khu vực tư, trong nước hay ngoài nước đều là nguồn lực của quốc gia và phải được tạo điều kiện tham gia những nhiệm vụ phù hợp, cống hiến ở nơi có thể tạo ra giá trị cao nhất cho đất nước", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia

Phó thủ tướng cho biết mục tiêu tổng quát là xây dựng hệ thống quản trị nhân tài quốc gia hiện đại, thống nhất, hiệu quả, có sức cạnh tranh quốc tế. Hình thành đội ngũ nhân tài chất lượng cao, đủ mạnh, có cơ cấu hợp lý trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, có khả năng dẫn dắt giải quyết các bài toán lớn. Xây dựng Việt Nam trở thành môi trường hấp dẫn, nơi nhân tài được tôn trọng, tin tưởng và phát huy tối đa năng lực, sức sáng tạo.

Đến năm 2030, hoàn thiện đồng bộ thể chế, cơ chế, chính sách về nhân tài; phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia bao gồm cả khu vực công và khu vực tư, gắn với nhiệm vụ được giao, sản phẩm, kết quả và đóng góp cụ thể; vận hành đồng bộ hạ tầng số quốc gia về nhân tài; hình thành hệ sinh thái nhân tài quốc gia mở, liên thông và hội nhập; thuộc nhóm 3 nước đứng đầu ASEAN về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.

Đến năm 2045, Việt Nam chủ động bảo đảm nguồn lực nhân tài; phấn đấu thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.

Theo Phó Thủ tướng, so với vị trí 76/135 nền kinh tế hiện nay, mục tiêu này thực sự rất thách thức; cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp phải kiên trì, quyết tâm, quyết liệt và đồng bộ trong cải thiện thể chế, phát triển, thu hút và giữ chân nhân tài. Để hiện thực hóa các mục tiêu, Kết luận 105 đề ra 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, thống nhất nhận thức, hành động của cả hệ thống chính trị về công tác nhân tài.

Hai là, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và tập trung nguồn lực thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Ba là, đổi mới phương thức phát hiện, lựa chọn, trọng dụng và đánh giá nhân tài theo nhiệm vụ và kết quả.

Bốn là, chủ động tạo nguồn và phát triển nhân tài quốc gia, gồm 4 nội dung chính: Xây dựng chương trình tạo nguồn theo từng nhóm, ngành, lĩnh vực; phát hiện sớm, tuyển chọn, đào tạo tài năng trẻ, theo dõi, hỗ trợ phát triển lâu dài; trao quyền tự chủ cao hơn cho đại học, viện nghiên cứu, gắn với trách nhiệm giải trình, chất lượng sản phẩm và liêm chính học thuật; thiết lập cơ chế “nhân tài dẫn dắt nhân tài”.

Năm là, xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài, tạo lập môi trường và điều kiện để nhân tài phát huy năng lực, cống hiến và tạo giá trị. Xây dựng văn hóa trọng người thực tài, khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi.

Tạo điều kiện để nhân tài khởi nghiệp, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Sáu là, đẩy mạnh hợp tác quốc tế về nhân tài, nhất là những ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Phó thủ tướng nhấn mạnh xuyên suốt 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp là sự đổi mới căn bản về tư duy và phương thức quản trị nhân tài: lấy nhiệm vụ chiến lược làm định hướng; phẩm chất, năng lực, sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo; trọng dụng là khâu then chốt, tạo nguồn là căn bản, lâu dài; quyền tự chủ, nguồn lực và điều kiện làm việc của cơ quan sử dụng phải đi liền với trách nhiệm, năng lực, phẩm chất, uy tín và giá trị sản phẩm tạo ra của nhân tài.

Kết luận 105 đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Chính trị, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, các ban đảng Trung ương, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương.

Phó thủ tướng đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng khẩn trương nghiên cứu, quán triệt sâu sắc nội dung Kết luận; ban hành chương trình, kế hoạch thực hiện phù hợp với đặc điểm của từng ngành, lĩnh vực, địa phương.

Theo Phó thủ tướng, Bộ Chính trị ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận, xác định 30 nhiệm vụ, chương trình, đề án quan trọng, giao 14 cơ quan chủ trì, có thời hạn, sản phẩm và nguồn lực cụ thể; phần lớn phải hoàn thành trong quý II và III/2027.

Chính phủ đang hoàn thiện Chương trình hành động của Chính phủ triển khai thực hiện Kết luận. Phó Thủ tướng đề nghị các cấp, các ngành và địa phương triển khai quyết liệt, hiệu quả, đúng tiến độ.

“Tôi tin rằng, với quyết tâm và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức và toàn thể nhân dân, tương lai Việt Nam sẽ trở thành môi trường hấp dẫn, nơi nhân tài được tôn trọng, tin tưởng, trao cơ hội và yên tâm cống hiến, tạo nên sức mạnh đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững”, Phó thủ tướng nói.