Lực lượng cứu hộ ngày 27/8 tiếp tục tìm kiếm hàng trăm người vẫn mất tích sau khi một khối đất đá khổng lồ đổ xuống dòng sông tại khu vực biên giới Himalaya giữa Nepal và Tây Tạng, Trung Quốc, gây ra trận lũ quét thảm khốc cuốn phăng nhiều thị trấn và thung lũng miền núi, khiến hàng trăm người thương vong.
Giới chức Bộ Du lịch Nepal cho biết khoảng 340 người nước ngoài nằm trong số hơn 400 du khách mất tích sau thảm họa xảy ra tại khu vực miền núi nổi tiếng với các tuyến trekking và hành hương. Cảnh sát Nepal cho biết đến tối 26/8 đã tìm thấy 157 thi thể.
Những video đã được xác minh cho thấy dòng nước cùng bùn đất và đá cuồn cuộn quét qua khu vực biên giới, cuốn theo hàng chục người. Giới chức Trung Quốc và Nepal đều lo ngại số người thiệt mạng có thể còn tăng cao, trong khi mức độ tàn phá được dự báo rất lớn.
Nhiều ngôi nhà, đường sá và công trình thủy điện tại Nepal bị nước lũ cuốn trôi. Tại Tây Tạng, giới chức cảnh báo có thể xảy ra “thương vong lớn” sau khi một vụ sạt lở đất tấn công cửa khẩu Gyirong.
“Đó là một khối bùn khổng lồ ập thẳng về phía chúng tôi. Càng đến gần, nó càng dâng cao. Khi thấy bùn tràn vào nhà, tôi cố nắm tay vợ và đưa bà ấy lên sân thượng. Nhưng bà ấy đã bị dòng bùn cuốn đi”, ông Keshav Prasad Baral, một người sống sót 68 tuổi, kể lại từ một bệnh viện nhỏ nơi ông đang được điều trị.
“Bốn hoặc năm giờ sau, một chiếc trực thăng đến cứu tôi. Vợ tôi vẫn ở đâu đó dưới lớp bùn. Bà ấy không còn nữa.”
Một người sống sót khác kể rằng ông may mắn bám được vào một cây xoài để sống sót, trong khi chứng kiến ngôi nhà nơi mình đang làm việc biến mất trong dòng lũ.
Những thông tin ban đầu từ giới chức Nepal cho rằng một trận động đất xảy ra trong khu vực có thể đã khiến phần dưới của một sông băng sụp đổ, từ đó tạo ra trận lũ.
Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) sau đó cho biết trận động đất 4,4 độ được ghi nhận vào thời điểm thảm họa thực chất là năng lượng địa chấn phát sinh từ vụ sụp đổ của đá và băng trong sông băng, kết hợp với dòng đất đá tràn xuống.
Nhiều nạn nhân đang trên đường hành hương tới Kailash Mansarovar, khu vực nằm ở độ cao lớn tại Tây Tạng và được người Hindu, Phật giáo cùng nhiều tín đồ tôn giáo khác coi là vùng đất linh thiêng. Núi Kailash, được người Hindu tin là nơi ở của thần Shiva, nằm bên hồ Mansarovar, một địa điểm cũng mang ý nghĩa thiêng liêng đối với nhiều tôn giáo.
Ông Sunil Sharma, người phát ngôn Hội đồng Du lịch Nepal, nói với Associated Press rằng trong số những du khách mất tích có 47 người Mỹ, 34 người Australia, 33 người Anh và 24 người Canada.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã nắm được thông tin về các công dân Mỹ bị ảnh hưởng bởi lũ lụt tại Nepal và đang “theo dõi sát tình hình”.
Canada cũng đang theo dõi chặt chẽ diễn biến, Thủ tướng Mark Carney cho biết trên X, gọi trận lũ là “sức tàn phá khủng khiếp”.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết các nhóm của LHQ cùng các đối tác đang huy động vật tư và nhân lực tới Nepal để hỗ trợ những cộng đồng bị ảnh hưởng.
Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc cho biết 3 người đã thiệt mạng và 265 người mất tích tại Gyirong. Con số thương vong vẫn đang được xác minh trong khi hoạt động cứu hộ tiếp diễn.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết 34 công dân Australia đang mất tích.
“Các bạn biết đấy, Nepal là một quốc gia đang phát triển. Họ không có nguồn lực như Australia để ứng phó với một sự kiện như thế này, vì vậy việc thu thập thông tin cũng rất khó khăn”, ông Albanese nói.
Hàn Quốc cho biết 8 công dân nước này đang làm việc tại một nhà máy thủy điện bị mất tích. Malaysia và Nhật Bản cũng thông báo có công dân mất tích.
Người dân bị cuốn trôi khi tháo chạy
Hình ảnh từ camera an ninh ở phía Trung Quốc tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng cho thấy nhiều người đang tháo chạy trước khi dòng nước khổng lồ mang theo đá, bùn đất và nước lũ phá hủy các tòa nhà, phương tiện và cuốn đi nhiều sinh mạng.
Người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng ở Nuwakot và Dhading tập trung bên ngoài một trung tâm huấn luyện của quân đội Nepal, nơi được sử dụng làm căn cứ cho các hoạt động cứu hộ bằng trực thăng, để tìm kiếm thông tin về những người thân mất tích.
Cảnh sát ghi nhận danh sách người mất tích ngay bên ngoài cổng doanh trại. Do khu vực mất điện vì cơ sở hạ tầng thủy điện bị hư hại, họ phải sử dụng đèn pin từ điện thoại di động để làm việc.
Tại các khu vực chịu ảnh hưởng, nhà cửa, cây cối và phương tiện bị nhấn chìm hoặc vùi lấp trong các dòng bùn đất. Trực thăng hoạt động liên tục trên khu vực suốt ngày để đưa những người sống sót ra ngoài.
Phân tích ban đầu dựa trên ảnh vệ tinh của Planet Labs cho thấy một vụ sạt lở băng và đá có thể đã tạo ra dòng lũ mang theo lượng lớn đất đá trên sông Lhende, cách cửa khẩu Rasuwagadhi giữa Nepal và Trung Quốc khoảng 20 km về phía đông bắc. Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý Rủi ro Thiên tai Quốc gia Nepal cho biết thông tin này trên X.
Các trực thăng cứu hộ không thể hạ cánh tại Syapru Besi và Timure, những khu vực bị ảnh hưởng thuộc huyện miền núi Rasuwa, nơi có khoảng 50.000 dân. Giới chức cho biết dòng sông tại đây đã dâng cao vượt xa mực nước thông thường.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy nhiều ngôi nhà bị sập, ô tô nổi trong dòng nước và một cây cầu kim loại bị cuốn trôi. Nhân chứng nói với Reuters rằng nước lũ đã nhấn chìm cả những ngôi làng.
“Chúng tôi nhìn đâu cũng thấy cảnh tàn phá”, ông Tula Bahadur BK, một nhân viên y tế tại Rasuwa, nói với Reuters. “Những khu dân cư nằm dọc sông đã bị cuốn trôi hoàn toàn. Năm người thân của tôi cũng đang mất tích.”
Cửa khẩu Gyirong bị ảnh hưởng
Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Xinhua cho biết vụ sạt lở đã gây ảnh hưởng tới khu vực cửa khẩu Gyirong, làm gián đoạn đường sá, liên lạc và hệ thống điện tại khu vực Shigatse gần biên giới.
Một nhân viên cứu hộ được đài truyền hình nhà nước CCTV phỏng vấn cho biết lực lượng cứu hộ đã cố gắng thiết lập liên lạc với cửa khẩu Gyirong nhưng “đến nay vẫn chưa có kết quả”. Sau khi sử dụng drone kiểm tra sơ bộ, lực lượng cứu hộ nhận thấy toàn bộ các tuyến đường dẫn tới cửa khẩu đã “bị phá hủy hoàn toàn”.
Dòng nước bùn từ khu vực được ước tính nằm ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển tiếp tục đổ xuống hạ lưu. Cảnh báo lũ đã được ban hành tại các bang Uttar Pradesh và Bihar đông dân ở miền bắc Ấn Độ, những khu vực giáp Nepal và là nơi nhiều con sông chảy từ vùng núi xuống đồng bằng.
Giới chức bang Bihar cho biết đã sơ tán khoảng 5.000 người tại 6 huyện và lên kế hoạch đưa tổng cộng 10.000-12.000 người tới nơi an toàn.
Theo Reuters, Xinhua
