Một vụ bê bối gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính liêm chính của lực lượng hành pháp vừa bùng nổ tại đảo Jeju, nhanh chóng lan rộng thành cuộc khủng hoảng niềm tin trên toàn Hàn Quốc.
Việc một sĩ quan cảnh sát cố tình khai khống thông tin để đóng hàng loạt hồ sơ người mất tích đã dẫn đến hậu quả thảm khốc: 2nạn nhân được phát hiện đã tử vong. Sự việc nghiêm trọng tới mức buộc Tổng thống Lee Jae-myung phải can thiệp, phát lệnh cải tổ toàn diện hệ thống xử lý án mất tích trên phạm vi toàn quốc.
Những cái chết bị vùi lấp dưới bản báo cáo dối trá
Tâm điểm của cuộc điều tra là Thanh tra cảnh sát họ Bu, ngoài 30 tuổi, công tác tại Đồn Cảnh sát Jeju Seobu. Những sai phạm của sĩ quan này bắt đầu phát lộ từ trường hợp của cô Jang Mi-ran, 37 tuổi, bị báo mất tích từ ngày 15/5.
Sau khi tiếp nhận vụ việc, thay vì triển khai các biện pháp nghiệp vụ, Thanh tra Bu lại thông báo với gia đình nạn nhân rằng anh ta đã liên lạc thành công với cô Jang và cô bày tỏ nguyện vọng không muốn tiết lộ vị trí cũng như cắt đứt liên lạc với gia đình. Dựa trên thông tin này, Bu tự ý gỡ tên cô khỏi hệ thống quản lý hồ sơ mất tích.
Tuy nhiên, các dữ liệu viễn thông thu thập sau này chứng minh hoàn toàn không có cuộc gọi nào xảy ra giữa Bu và nạn nhân.
Đến ngày 24, tức 104 ngày kể từ khi mất tích, thi thể của cô Jang mới được phát hiện tại một trang trại cây cọ ở Hallim-eup, đảo Jeju. Điều cay đắng là hiện trường phát hiện thi thể chỉ cách nơi ở của nạn nhân vỏn vẹn 400 m. Khám nghiệm ban đầu ghi nhận nạn nhân tử vong trong tư thế treo cổ và chưa thấy dấu hiệu tác động của ngoại lực.
Tịch kịch chưa dừng lại ở đó. Tháng 7, vợ của một người đàn ông ngoài 60 tuổi (được gọi là B) đến đồn cảnh sát trình báo chồng mình mất liên lạc. Người vợ nhấn mạnh những yếu tố nguy hiểm khi cho biết ông B vừa thất bại trong kinh doanh, gánh khoản nợ lớn và dặn lại con cái với những lời lẽ như trăn trối.
Dù nhận được cảnh báo về nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người, Thanh tra Bu tiếp tục lặp lại kịch bản cũ: đóng hồ sơ và báo cáo nạn nhân vẫn an toàn vì "đã liên lạc được nhưng không muốn gặp lại gia đình".
Chỉ đến khi đọc được thông tin về vụ gian dối trong vụ án cô Jang Mi-ran trên báo chí, gia đình ông B mới tá hỏa nộp đơn trình báo lại vào ngày 21. Ngay ngày hôm sau, cảnh sát tìm thấy ông B đã tử vong tại Gujwa-eup, thành phố Jeju.
Sự yếu kém toàn hệ thống và các điểm mù điều tra
Bên cạnh hành vi gian dối của sĩ quan thụ lý, công tác truy vết của Đồn Cảnh sát Jeju Seobu cũng bộc lộ những lỗ hổng nghiệp vụ nghiêm trọng.
Trong vụ án cô Jang Mi-ran, cảnh sát chỉ bắt đầu rà soát dữ liệu camera an ninh (CCTV) xung quanh khu vực nạn nhân sinh sống sau 98 ngày kể từ khi nhận đơn trình báo. Tại thời điểm đó, hầu hết các hệ thống lưu trữ dữ liệu tự động (thường là 30 ngày) đã bị xóa sạch, làm đứt gãy toàn bộ khả năng truy vết lịch trình của nạn nhân.
Bên cạnh đó, việc triển khai lực lượng tìm kiếm cũng hứng chịu nhiều chỉ trích. Khi vụ án được mở lại, cảnh sát đã huy động trung bình 140 nhân sự mỗi ngày để lục soát khu vực quanh cảng Hallim dựa trên định vị trạm phát sóng di động. Tuy nhiên, do trạm phát sóng ở các vùng nông thôn có bán kính bao phủ rất rộng, cuộc tìm kiếm đã đi lệch hướng.
Thi thể nạn nhân cuối cùng lại được tìm thấy ngay tại trang trại cọ nằm cách chỗ ở 400 mét — một vị trí nằm ngay trong bán kính trạm phát sóng nhưng lại bị vô tình bỏ qua trong những đợt rà soát đầu tiên.
Cơn địa chấn chính trị và cuộc tổng kiểm tra toàn quốc
Bê bối tại Jeju lập tức châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ trong dư luận, tạo nên áp lực chưa từng có lên bộ máy lãnh đạo lực lượng công an Hàn Quốc.
Nhằm làm rõ trách nhiệm quản lý, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc (KNPA) đã ra quyết định đình chỉ công tác khẩn cấp đối với toàn bộ 4 sĩ quan nằm trong chuỗi chỉ huy của Đồn Cảnh sát Jeju Seobu để phục vụ công tác thanh tra nội bộ. Những người bị đình chỉ bao gồm Trưởng đồn cảnh sát tại thời điểm tiếp nhận vụ án, Trưởng đồn đương nhiệm, Trưởng bộ phận cảnh sát hình sự và Đội trưởng đội người mất tích.
Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Tổng thống Lee Jae-myung đã đưa ra chỉ đạo trực tiếp, yêu cầu làm rõ toàn bộ quy trình điều tra, đồng thời chỉ đạo lực lượng cảnh sát phải khẩn trương xây dựng một kế hoạch cải tổ triệt để và mang tính nền tảng đối với hệ thống giám sát sĩ quan cũng như quy trình đóng hồ sơ án mất tích. Quyền Cảnh sát trưởng Quốc gia Yoo Jae-seong sau đó đã công khai lên tiếng xin lỗi toàn thể nhân dân về những sai phạm nghiêm trọng này.
Để ngăn chặn các rủi ro tương tự, một cuộc tổng kiểm tra quy mô lớn đang được kích hoạt trên toàn quốc. Cảnh sát Jeju hiện đang rà soát lại toàn bộ 298 hồ sơ người mất tích từng do Thanh tra Bu thụ lý.
Tại thủ đô Seoul, Cơ quan Cảnh sát Thành phố Seoul cũng thông báo tiến hành kiểm tra khoảng 92.800 hồ sơ mất tích đã bị đóng từ tháng 1 năm 2024 đến nay nhằm phát hiện các trường hợp tự ý khép hồ sơ mà không qua xác minh trực tiếp.
Về mặt pháp lý, Thanh tra Bu đã bị cảnh sát đề nghị lệnh bắt giữ khẩn cấp với các cáo buộc thiếu trách nhiệm trong công vụ, giả mạo hồ sơ điện tử công vụ và sử dụng hồ sơ giả mạo.
Tuy nhiên, Tòa án Địa phương Jeju sau đó đã quyết định cho phép trả tự do cho Bu để điều tra tại ngoại do nhận thấy chưa có sự cần thiết khẩn cấp phải tạm giam. Quyết định này của tòa án hiện tiếp tục thổi bùng lên những tranh cãi dữ dội về tính nghiêm minh trong xử lý sai phạm của cán bộ thực thi pháp luật tại Hàn Quốc.
Theo Korea Herrald, SBS, Chosun
