Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đang mở rộng hoạt động của máy bay không người lái quanh Nhật Bản, trong đó đáng chú ý là UAV TB-001 được triển khai trên biển Hoa Đông cùng máy bay tình báo Y-9.
Ngày 18/8, một chiếc TB-001 và một chiếc Y-9 đã cùng hoạt động tại khu vực này, buộc Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản (JASDF) phải điều tiêm kích F-15 lên giám sát.
Sự xuất hiện đồng thời của hai loại máy bay đặc biệt đáng chú ý bởi TB-001 là UAV có khả năng hoạt động dài giờ, trong khi Y-9 là máy bay có người lái chuyên thực hiện nhiệm vụ tình báo, giám sát và tác chiến điện tử. Việc kết hợp hai nền tảng này tại một trong những khu vực chiến lược nhạy cảm nhất ở Tây Thái Bình Dương cho thấy hoạt động trên không của Trung Quốc đang ngày càng đa dạng và phức tạp.
TB-001 có thể bám trụ hàng chục giờ trên biển
TB-001 do Sichuan Tengden Sci-Tech Innovation phát triển, thuộc nhóm máy bay không người lái chiến đấu tầm trung, có khả năng hoạt động dài giờ và mang cấu hình hai cần đuôi đặc trưng.
Kích thước lớn cho phép TB-001 mang theo lượng nhiên liệu đáng kể cùng nhiều thiết bị nhiệm vụ. Các phiên bản phát triển sau này còn được trang bị động cơ thứ ba nhằm tăng tải trọng và hiệu suất hoạt động.
Theo những thông số được công bố, TB-001 có thời gian hoạt động khoảng 35-40 giờ. Đây là lợi thế đáng kể so với các tiêm kích hoặc máy bay trinh sát có người lái vốn thường phải phụ thuộc nhiều hơn vào thời gian bay và khả năng tiếp nhiên liệu.
Đặc biệt, thời gian hoạt động dài giúp TB-001 phù hợp với các nhiệm vụ trên biển. Thay vì chỉ thực hiện một chuyến bay trinh sát trong thời gian ngắn, UAV này có thể duy trì vị trí trên một khu vực trong nhiều giờ, theo dõi tàu thuyền, hoạt động của tàu chiến và máy bay, đồng thời truyền dữ liệu về các trung tâm chỉ huy của Trung Quốc.
TB-001 cũng có khả năng mang vũ khí. Điều đó về lý thuyết cho phép một chiếc UAV được triển khai ban đầu cho nhiệm vụ trinh sát có thể chuyển sang vai trò tấn công khi cần thiết. Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu cho thấy chiếc TB-001 trong chuyến bay mới nhất được sử dụng cho một nhiệm vụ tập kích.
Trung Quốc xây dựng mạng lưới UAV nhiều tầng
Ý nghĩa của TB-001 không chỉ nằm ở bản thân chiếc UAV này. Trung Quốc đang phát triển một hệ sinh thái máy bay không người lái ngày càng đa dạng, phục vụ nhiều nhiệm vụ từ tình báo, giám sát, trinh sát (ISR) đến tác chiến điện tử, chỉ thị mục tiêu và tấn công.
TB-001 bổ sung cho những nền tảng lớn và chuyên biệt hơn như WZ-7, máy bay trinh sát tầm cao hoạt động dài giờ, cũng như WZ-8, nền tảng trinh sát tốc độ cao được Trung Quốc phát triển.
Nhờ đó, PLA có thể triển khai nhiều lớp phương tiện không người lái để theo dõi các hướng tiếp cận trên biển quanh Trung Quốc. Mỗi loại đảm nhiệm một vai trò khác nhau, từ duy trì hiện diện trong thời gian dài ở độ cao trung bình cho tới thu thập dữ liệu ở độ cao lớn hoặc thực hiện nhiệm vụ chuyên biệt.
Cách tiếp cận này có thể giúp Trung Quốc giảm sự phụ thuộc vào một loại phương tiện duy nhất, đồng thời tạo ra mạng lưới cảm biến rộng hơn phục vụ giám sát hoạt động quân sự trên biển và trên không.
Y-9 có thể bổ sung năng lực tình báo và tác chiến điện tử
Sự xuất hiện của Y-9 bên cạnh TB-001 thậm chí có thể mang ý nghĩa lớn hơn.
Y-9 được sử dụng cho các nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo và tác chiến điện tử, sở hữu các cảm biến cùng hệ thống xử lý dữ liệu có thể bổ trợ cho những UAV hoạt động trong cùng khu vực.
Hiện Nhật Bản chưa xác nhận rằng hai máy bay được vận hành như một biên đội kết hợp người lái - không người lái được tổ chức chính thức. Tuy nhiên, việc TB-001 và Y-9 xuất hiện đồng thời cho thấy khả năng PLA đang hướng tới những cách thức phối hợp ngày càng tinh vi hơn giữa các nền tảng có người lái và không người lái.
Trong mô hình như vậy, UAV có thể đảm nhiệm việc duy trì hiện diện, thu thập dữ liệu hoặc tiếp cận những khu vực có mức độ rủi ro cao, trong khi máy bay có người lái cung cấp năng lực cảm biến, chỉ huy, xử lý thông tin hoặc tác chiến điện tử.
Đây là xu hướng đang ngày càng trở nên quan trọng trong chiến tranh hiện đại, khi UAV không còn chỉ đóng vai trò là phương tiện trinh sát hoặc tấn công giá rẻ mà đang trở thành một phần của mạng lưới tác chiến tích hợp.
Theo Defense News, MW
