Thực tế cho thấy, trong nhóm các tài sản thường được xem là “trú ẩn”, chỉ riêng vàng ghi nhận đà tăng giá sau những phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland.
Ngày 20/1, khi chỉ số S&P 500 lao dốc 2,1%, trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài – vốn được coi là bến đỗ quen thuộc của dòng tiền trong những giai đoạn khủng hoảng địa chính trị – cũng đồng loạt giảm mạnh, ghi nhận mức sụt giảm lớn nhất trong một phiên giao dịch kể từ tháng 7 năm ngoái.
Bitcoin thậm chí còn chịu cú sốc nặng nề hơn. Trong ngày 20/1, giá đồng tiền số này giảm 3,8%, hoàn toàn trái ngược với mức tăng 3,7% của vàng. Diễn biến đối lập này đi ngược lại kỳ vọng của không ít người theo trường phái tiền mã hóa – những người từ lâu vẫn xem bitcoin như một phiên bản “vàng 2.0” trong các kịch bản bất ổn.
Tuy nhiên, theo ông Campbell Harvey – giáo sư tài chính tại Trường Kinh doanh Fuqua thuộc Đại học Duke – những biến động nói trên không phải là điều bất ngờ. Trong một cuộc phỏng vấn, ông cho rằng, dù bitcoin có thể được gán cho nhiều đặc tính khác nhau, thì “tài sản trú ẩn an toàn” chắc chắn không phải là vai trò phù hợp với đồng tiền mã hóa này.
Theo phân tích của ông Harvey, mức độ biến động trong lịch sử của bitcoin ít nhất cao gấp 4 lần so với vàng. Trong quãng lịch sử còn khá non trẻ, bitcoin đã sáu lần mất hơn 60% giá trị chỉ trong những giai đoạn tương đối ngắn – một đặc điểm điển hình của các tài sản mang tính chấp nhận rủi ro (risk-on), trái ngược với những kênh được giới đầu tư ưu tiên nắm giữ trong các giai đoạn né rủi ro (risk-off).
Đáng chú ý, đây không phải là nhận định được đưa ra khi mọi chuyện đã ngã ngũ. Từ mùa thu năm ngoái, trong công trình nghiên cứu mang tên “Gold and Bitcoin”, ông Harvey đã lập luận rằng, xét trên các đặc tính cốt lõi, bitcoin khó có thể thay thế vàng với tư cách là tài sản trú ẩn an toàn được giới đầu tư ưu tiên.
Một minh chứng rõ nét cho lập luận này nằm ở mối tương quan nghịch đã tồn tại trong lịch sử giữa vàng và bitcoin. Xét trên các chu kỳ 12 tháng liên tiếp kể từ năm 2013, hệ số tương quan giữa hai tài sản này ở mức âm 27%. Với mức tương quan như vậy, thật khó để xem bitcoin là một sự thay thế hợp lý cho vàng, khi hai tài sản này thường xuyên biến động theo những hướng trái ngược – vàng tăng thì bitcoin giảm và ngược lại.
Sự khác biệt này càng bộc lộ rõ khi đặt vàng và bitcoin trong bối cảnh rủi ro địa chính trị. Có thể đối chiếu phản ứng của hai tài sản này thông qua mối tương quan với Chỉ số Bất định Chính sách Kinh tế (Economic Policy Uncertainty Index – EPU) và Chỉ số Rủi ro Địa chính trị (Geopolitical Risk Index – GPR) – hai chỉ số phản ánh những khía cạnh khác nhau của mức độ bất ổn chính trị và địa chính trị toàn cầu.
EPU đo lường mức độ bất định trong chính sách kinh tế và thường tăng vọt vào những thời điểm then chốt, như các cuộc bầu cử Tổng thống căng thẳng, Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất và thứ hai, vụ khủng bố ngày 11/9, sự sụp đổ của Lehman Brothers, cuộc đối đầu về trần nợ công của Mỹ năm 2011, cũng như những tranh cãi gay gắt xoay quanh chính sách tài khóa.
Trong khi đó, GPR tập trung đo lường nguy cơ, mức độ hiện thực hóa và sự leo thang của các sự kiện tiêu cực liên quan đến chiến tranh, khủng bố, cũng như căng thẳng giữa các quốc gia và các chủ thể chính trị có khả năng làm gián đoạn trật tự quan hệ quốc tế.
Kết quả cho thấy, vàng có mối tương quan dương với cả EPU và GPR, qua đó phản ánh vai trò truyền thống của kim loại quý này như một nơi trú ẩn trong những giai đoạn bất ổn gia tăng. Ngược lại, bitcoin lại có mối tương quan âm với cả hai chỉ số, càng củng cố nhận định rằng đồng tiền số này vận động giống một tài sản mang tính “risk-on” hơn là một nơi trú ẩn an toàn đúng nghĩa.
Như vậy, trong bối cảnh trái phiếu Kho bạc Mỹ dần đánh mất vị thế là lựa chọn mặc định mỗi khi căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng – chứ không phải bitcoin – đang nổi lên như kênh hưởng lợi rõ nét nhất, tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc bảo toàn giá trị tài sản của giới đầu tư toàn cầu.
Theo MSN
