Tại đây, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ bong bóng AI.
Cuộc đua mô hình AI cần chuyển sang ứng dụng thực tế
Phát biểu tại hội nghị, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Baidu, Lý Ngạn Hoành cho rằng chuỗi giá trị AI bao gồm nhiều khâu: Chip GPU và các bộ xử lý chuyên dụng; hạ tầng điện toán: trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và năng lực tính toán; mô hình ngôn ngữ lớn: các mô hình AI nền tảng, có khả năng xử lý ngôn ngữ, hình ảnh và nhiều loại dữ liệu; các ứng dụng cuối cùng: những sản phẩm, dịch vụ AI được doanh nghiệp và người dùng thực sự sử dụng.
Theo ông, cuộc cạnh tranh hiện tập trung mạnh vào ba khâu đầu, đặc biệt là chip và năng lực tính toán. Nhưng giá trị kinh tế cuối cùng phải được tạo ra ở tầng ứng dụng.
Ông cảnh báo rằng trong ba năm qua, đầu tư vào AI tăng theo cấp số nhân, nhưng nhiều doanh nghiệp dù đã đưa công nghệ này vào hoạt động vẫn chưa cải thiện đáng kể doanh thu và lợi nhuận. Nếu tình trạng đó không được giải quyết, lo ngại về bong bóng AI có thể trở thành hiện thực.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã đưa AI vào hoạt động nhưng doanh thu và lợi nhuận chưa có sự cải thiện rõ rệt. Lý Ngạn Hoành cảnh báo, nếu AI không thể giải quyết những vấn đề thiết thực trong đời sống và hoạt động sản xuất, dù có đầu tư bao nhiêu năng lực tính toán cũng có thể chỉ tạo ra một bong bóng công nghệ.
Theo ông, ngành AI cần chuyển trọng tâm từ cuộc đua phát triển các mô hình ngày càng lớn sang tìm kiếm những ứng dụng có khả năng tạo ra giá trị thực. Nhiệm vụ cấp bách nhất hiện nay là xác định những lĩnh vực mà AI thực sự có thể phát huy hiệu quả.
Ông vẫn khẳng định AI là xu thế không thể đảo ngược. Điều ông cảnh báo không phải bản thân công nghệ AI không có giá trị, mà là nguy cơ thị trường đầu tư quá mức vào hạ tầng và mô hình trong khi nhu cầu ứng dụng có khả năng sinh lời chưa phát triển tương xứng.
Đầu tư rất lớn, nhưng ứng dụng sinh lời vẫn ít
Nhà sáng lập Xiaomi Lôi Quân có chung mối lo với Lý Ngạn Hoành. Ông cho biết trong bốn năm qua, ngành AI đã đổ vào lĩnh vực này lượng nguồn lực khổng lồ, nhưng số ứng dụng thực sự đi vào hoạt động và tạo ra lợi nhuận vẫn còn hạn chế.
Tuy nhiên, khác với cảnh báo về bong bóng, Lôi Quân nhấn mạnh triển vọng đưa AI từ môi trường số vào thế giới vật lý. Ông cho rằng AI có thể làm thay đổi sâu sắc ngành sản xuất, tiến tới xây dựng các nhà máy không người vận hành.
Một thông tin đáng chú ý được ông tiết lộ là robot trí tuệ nhân tạo của Xiaomi đã được đưa vào nhà máy để thử nghiệm. Robot có thể làm việc liên tục khoảng 8 giờ và tự sạc pin hai lần trong quá trình hoạt động.
Lôi Quân dự báo khi AI và robot được tích hợp sâu vào các hoạt động vật lý, thị trường robot hình người có thể đạt quy mô vượt ngành công nghiệp ô tô. Đây là dự báo rất tham vọng, nhưng cũng cho thấy Xiaomi đang muốn mở rộng AI từ điện thoại và ô tô sang sản xuất công nghiệp và robot.
Robot hình người còn một khoảng cách lớn trước khi thương mại hóa đại trà
Với Vương Hưng Hưng, nhà sáng lập kiêm CEO Unitree Robotics, vấn đề cốt lõi của robot hiện nay là khả năng khái quát hóa (generalization).
Một robot có thể thực hiện tốt nhiệm vụ trong môi trường đã được huấn luyện hiện không đồng nghĩa với việc nó có thể tự hoạt động ở những địa điểm khác nhau. Chẳng hạn, robot làm được việc trong một nhà máy chưa chắc có thể chuyển sang nhà máy khác hoặc một hộ gia đình mà không cần huấn luyện lại.
Mục tiêu của ngành là xây dựng mô hình đủ linh hoạt để robot có thể tiếp nhận nhiệm vụ và hoạt động ngay trong những môi trường mới. Vương Hưng Hưng nhận định những đột phá công nghệ trong năm 2026 đang đưa lĩnh vực này đến gần ngưỡng đột phá.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng ngay cả khi bài toán mô hình được giải quyết, ngành robot vẫn phải đối diện với ba thách thức lớn:
Năng lực tính toán: nhu cầu tính toán ở tầng nền tảng có thể cao hơn nhiều so với dự báo hiện nay.
An toàn và độ tin cậy: robot phải hoạt động ổn định, an toàn trong môi trường thực tế, nơi có con người và nhiều yếu tố khó dự đoán.
Sản xuất hàng loạt: khi sản lượng tăng từ vài chục nghìn lên hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu robot, chuỗi cung ứng, kiểm soát chất lượng và dịch vụ hậu mãi phải mở rộng tương ứng.
Ông cho rằng, với những đột phá công nghệ trên phạm vi toàn cầu trong năm nay, năng lực khái quát hóa của robot đang tiến gần ngưỡng đột phá. Vương Hưng Hưng kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường hợp tác để mở rộng quy mô toàn ngành, thay vì chỉ tập trung vào việc tranh giành thị phần trước mắt.
Trong vài năm gần đây, cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung đã thúc đẩy AI phát triển với tốc độ nhanh chóng. Nguồn vốn đầu tư vào lĩnh vực này tăng mạnh, kéo theo nhu cầu năng lực tính toán, tài nguyên điện toán đám mây và lượng token sử dụng tăng vọt.
Những cơ hội và rủi ro của AI
Tại hội nghị, ngoài ba gương mặt trên, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc cũng đưa ra những nhận định đáng chú ý.
Tăng Dục Quần – Chủ tịch doanh nghiệp pin CATL đặt vấn đề về giới hạn năng lực của các mô hình AI hiện nay và nhấn mạnh mối liên hệ giữa AI với năng lượng. CATL nhìn thấy cơ hội từ nhu cầu pin cho trung tâm dữ liệu, điện toán và các phương tiện điện hóa. Ông cũng đề cập triển vọng mở rộng điện hóa từ giao thông đường bộ sang hàng không và hàng hải.
Vương Truyền Phúc – Chủ tịch BYD tập trung vào quá trình quốc tế hóa ngành sản xuất Trung Quốc, cho rằng doanh nghiệp không nên chỉ xuất khẩu sản phẩm mà cần đầu tư nhà máy, tạo việc làm và xây dựng chuỗi cung ứng tại thị trường sở tại. Đây cũng là hướng mở rộng ứng dụng AI và tự động hóa trong sản xuất công nghiệp.
Lý Đông Sinh – Chủ tịch TCL đưa ra ví dụ cụ thể về hiệu quả kinh tế của AI trong sản xuất. Theo chia sẻ tại hội nghị, TCL đã tích hợp mô hình AI vào hoạt động sản xuất bán dẫn và thu về hiệu quả kinh tế lũy kế khoảng 2,5 tỷ NDT. Ông cũng kể về cuộc thử nghiệm so sánh nhóm kỹ sư làm việc độc lập với nhóm kỹ sư có AI hỗ trợ.
Một điểm chung trong các phát biểu là AI không thể chỉ dừng ở việc trình diễn năng lực công nghệ. Nó phải tạo ra hiệu quả đo đếm được trong sản xuất, năng lượng, giao thông, tài chính và dịch vụ.
Vì sao cảnh báo bong bóng AI xuất hiện vào thời điểm này?
Thứ nhất, đầu tư hạ tầng tăng nhanh hơn khả năng khai thác thương mại. Cuộc đua AI khiến các tập đoàn phải chi mạnh cho GPU, trung tâm dữ liệu, điện năng và hệ thống làm mát. Những khoản đầu tư này có thể rất lớn, nhưng doanh thu từ ứng dụng AI chưa chắc tăng tương ứng.
Thứ hai, lượng token tăng không đồng nghĩa với lợi nhuận tăng. Token là đơn vị xử lý văn bản của các mô hình AI. Nhu cầu sử dụng token tăng cho thấy AI đang được khai thác nhiều hơn, nhưng cũng làm tăng chi phí điện toán. Nếu doanh nghiệp phải trả quá nhiều tiền cho việc sử dụng mô hình mà không tạo ra doanh thu hoặc tiết kiệm chi phí tương xứng, hiệu quả kinh tế sẽ bị đặt dấu hỏi.
Thứ ba, ngành robot có thể tạo ra một vòng đầu tư mới nhưng cũng mang theo rủi ro tương tự. Robot hình người cần cả mô hình AI, chip, cảm biến, cơ cấu truyền động, pin và hạ tầng tính toán. Ngay cả khi robot có thể trình diễn những động tác phức tạp, việc triển khai hàng loạt với giá thành hợp lý, độ bền cao và khả năng làm việc ổn định vẫn là bài toán khó.
Tuy nhiên, cảnh báo về bong bóng không có nghĩa AI đã mất triển vọng. Điều đáng chú ý là các lãnh đạo công nghệ Trung Quốc không phủ nhận triển vọng của AI. Trái lại, họ đang tìm cách chuyển cuộc cạnh tranh sang giai đoạn tạo ra giá trị kinh tế thực tế.
Lý Ngạn Hoành muốn ngành công nghiệp chuyển trọng tâm từ mô hình lớn sang ứng dụng. Lôi Quân đặt cược vào AI trong sản xuất và robot hình người. Vương Hưng Hưng nhìn thấy cơ hội đột phá ở khả năng khái quát hóa của robot, nhưng thừa nhận những khó khăn về sản xuất và thương mại hóa.
Có thể thấy, cảnh báo tại APEC 2026 phản ánh một bước chuyển trong tư duy của giới công nghệ Trung Quốc: cuộc đua AI không còn chỉ là ai có mô hình lớn hơn, chip mạnh hơn hay trung tâm dữ liệu nhiều hơn, mà là ai có thể biến những khoản đầu tư đó thành sản phẩm được thị trường chấp nhận và lợi nhuận bền vững.
Đây cũng là phép thử quan trọng đối với các tập đoàn công nghệ Trung Quốc trong bối cảnh cạnh tranh AI với Mỹ ngày càng quyết liệt. Nếu không giải quyết được bài toán thương mại hóa, lợi thế về tốc độ phát triển công nghệ và quy mô đầu tư có thể không đủ để bảo đảm thành công lâu dài.
Theo Sina, Worldjournal