close Đăng nhập

Ông Tập Cận Bình nhắc lại liên minh thời Thế chiến II, ông Trump nêu vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân

Lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga lần đầu tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến, thảo luận kiểm soát vũ khí hạt nhân, chiến tranh Ukraine và Iran trong bối cảnh an ninh toàn cầu nhiều biến động.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) và Tổng thống Nga Vladimir Putin đến dự cuộc gặp ba bên tại Biệt thự Kỳ Lâm ở Thâm Quyến, Trung Quốc vào ngày 19/11. Ảnh: Reuters.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) và Tổng thống Nga Vladimir Putin đến dự cuộc gặp ba bên tại Biệt thự Kỳ Lâm ở Thâm Quyến, Trung Quốc vào ngày 19/11. Ảnh: Reuters.

Lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga lần đầu tiên tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến (Trung Quốc) hôm thứ Năm, trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều cuộc xung đột và những tranh luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Nếu ông Putin tới Miami tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 vào tháng tới, ba nhà lãnh đạo có thể tiếp tục gặp nhau lần thứ hai.

Đây là dấu mốc ngoại giao chưa từng có tiền lệ, khép lại một năm với nhiều hoạt động tiếp xúc cấp cao giữa Bắc Kinh, Washington và Moscow.

Ông Tập kêu gọi các cường quốc hợp tác

Tại cuộc gặp, ông Tập Cận Bình mô tả hội nghị có “ý nghĩa mang tính đột phá”, đồng thời nhắc lại liên minh giữa ba nước trong Thế chiến II, khi họ từng sát cánh chiến đấu cách đây hơn 80 năm.

“Lịch sử cho chúng ta thấy rằng khi các nước lớn chung sống hòa thuận, thế giới sẽ được hưởng hòa bình; khi các nước lớn xung đột, thế giới sẽ rơi vào hỗn loạn”, ông Tập nói.

Theo Tân Hoa Xã, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng với tư cách là các cường quốc và thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Mỹ, Trung Quốc và Nga cần làm gương trong việc phối hợp giải quyết những thách thức toàn cầu, bảo vệ hòa bình và ổn định thế giới.

“Quan hệ tương tác tích cực giữa các nước lớn không phải là vấn đề có thể lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc”, ông nhấn mạnh.

Ông Trump muốn giảm số lượng vũ khí hạt nhân

Trong khi ông Tập nhấn mạnh hợp tác giữa các cường quốc, ông Trump tập trung vào vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân.

“Là ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, Mỹ, Nga và Trung Quốc có vị thế đặc biệt để thảo luận cách giảm số lượng vũ khí hạt nhân trên Trái đất, đồng thời giảm thiểu rủi ro từ những loại vũ khí này”, Tổng thống Mỹ nói.

Theo số liệu mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), tính đến tháng 1, Trung Quốc ước tính sở hữu 620 đầu đạn hạt nhân. Viện này nhận định Bắc Kinh đang mở rộng kho vũ khí hạt nhân nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Trong khi đó, Mỹ sở hữu tổng cộng khoảng 5.042 đầu đạn hạt nhân, trong đó 3.700 đầu đạn thuộc kho dự trữ quân sự. Nga có khoảng 5.420 đầu đạn, với 4.400 đầu đạn trong kho dự trữ quân sự.

Những con số này cho thấy sự chênh lệch đáng kể về năng lực hạt nhân giữa ba nước.

Ông Tập hội đàm riêng với ông Putin và ông Trump

Trước hội nghị ba bên, ông Tập đã có các cuộc gặp song phương với hai nhà lãnh đạo còn lại.

Trong cuộc hội đàm với ông Putin hôm thứ Tư, Chủ tịch Trung Quốc nhấn mạnh quan hệ giữa hai nước vẫn vững chắc bất chấp những biến động quốc tế.

“Quan hệ Trung Quốc - Nga vững chắc như núi giữa gió mưa”, ông Tập nói.

Trong cuộc gặp riêng với ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh việc xây dựng “sự ổn định chiến lược mang tính xây dựng” giữa hai nước là nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ. Ông kêu gọi Washington và Bắc Kinh duy trì đà cải thiện quan hệ, đồng thời đề nghị Tổng thống Mỹ “làm điều đúng đắn” về vấn đề Đài Loan.

Trung Quốc không muốn tham gia đàm phán hạt nhân ba bên

Cuộc gặp tại Thâm Quyến diễn ra sau một năm ngoại giao cấp cao giữa Bắc Kinh với Washington và Moscow.

Trước chuyến thăm Trung Quốc, ông Trump cho biết muốn tập trung thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân và cuộc chiến Iran với hai người đồng cấp.

Tuy nhiên, Bắc Kinh từ lâu phản đối sức ép buộc nước này tham gia đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân ba bên, với lập luận kho vũ khí của Trung Quốc vẫn nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga.

Theo các ước tính, Nga và Mỹ hiện nắm giữ khoảng 83% tổng số đầu đạn hạt nhân trong các kho dự trữ toàn cầu. Dù vậy, Washington nhiều lần bày tỏ lo ngại trước tốc độ mở rộng kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng bác bỏ cách phương Tây ví von hội nghị là “Yalta 2.0”, ám chỉ Hội nghị Yalta năm 1945, nơi các cường quốc Đồng minh thảo luận về phạm vi ảnh hưởng trong trật tự thế giới hậu chiến.

Bắc Kinh khẳng định phản đối việc các cường quốc cùng nhau quản trị thế giới, đồng thời ủng hộ tăng cường phối hợp và hợp tác giữa các nước lớn.

Hội nghị ba bên diễn ra trong bối cảnh chiến tranh Ukraine và cuộc chiến Iran bùng phát từ tháng 2 tiếp tục gây bất ổn quốc tế, đặc biệt đối với an ninh năng lượng và nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Theo SCMP

Thế giới

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đích thân đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sân bay quốc tế tại Thâm Quyến hôm 18/11. Ảnh: NYTimes.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Tập trước phép thử lớn nhất giữa căng thẳng chip AI và đất hiếm

Dù được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dành nghi thức đón tiếp đặc biệt tại Thâm Quyến, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn đối mặt sức ép ngày càng lớn từ Quốc hội và các cố vấn trong chính quyền, yêu cầu siết kiểm soát chip AI, nối lại bán vũ khí cho Đài Loan và có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh.