Xe cũ vẫn âm thầm "ăn" tiền của chủ mới
Năm 2024, anh Nguyễn Thanh Quý (Hà Nội) mua một chiếc Mazda3 Deluxe đời 2020 đã qua sử dụng với giá 485 triệu đồng. Giống nhiều người mua xe cũ, anh cho rằng chủ đầu tiên đã gánh phần khấu hao lớn nhất, nên chiếc xe sẽ không còn mất giá nhiều.
Tuy nhiên, lịch sử giá của chiếc Mazda3 cho thấy khoản mất giá không dừng lại sau lần sang tên đầu tiên.
Theo anh Quý, chủ cũ mua xe mới với giá khoảng 710 triệu đồng. Sau 4 năm sử dụng, người này bán lại cho showroom với giá 450 triệu đồng, mất khoảng 260 triệu đồng, tương đương 36,6% giá trị xe, tức bình quân 65 triệu đồng mỗi năm (chưa tính chi phí lăn bánh).
Showroom sau đó bán chiếc xe cho anh Quý với giá 485 triệu đồng. Đến nay, giá trị thị trường chỉ còn khoảng 390 triệu đồng, tức giảm thêm 95 triệu đồng trong hai năm, tương đương bình quân 47,5 triệu đồng mỗi năm. So với giai đoạn bốn năm đầu, tốc độ khấu hao đã chậm lại khoảng 27%, nhưng vẫn ở mức khá cao đối với một chiếc xe đã qua sử dụng.
Tính từ thời điểm xuất xưởng đến nay, chiếc Mazda3 đã mất hơn 320 triệu đồng, tương đương khoảng 45% giá trị ban đầu sau khoảng 6 năm sử dụng.
Trường hợp của anh Quý không phải cá biệt. Khảo sát của VietTimes với một số mẫu xe phổ thông đời 2020 cho thấy nhiều mẫu xe vẫn tiếp tục mất giá sau khi đã qua tay chủ đầu tiên, dù tốc độ khấu hao giữa các dòng xe có sự khác biệt.
Toyota Vios 1.5G đời 2020 có giá bán mới 570 triệu đồng, đến năm 2024 còn khoảng 440 triệu đồng, giảm 130 triệu đồng (22,8%), tương đương bình quân 32,5 triệu đồng mỗi năm. Hai năm sau, giá xe còn khoảng 415 triệu đồng, giảm thêm 25 triệu đồng (5,7%), tương đương 12,5 triệu đồng mỗi năm.
Với Hyundai Accent AT đời 2020, giá xe từ 501 triệu đồng giảm còn 399 triệu đồng sau 4 năm, mất 102 triệu đồng (20,4%), tương đương 25,5 triệu đồng mỗi năm. Đến nay, giá tiếp tục lùi về khoảng 350 triệu đồng, giảm thêm 49 triệu đồng (12,3%), tương đương 24,5 triệu đồng mỗi năm, gần như không khác so với giai đoạn trước.
Trong khi đó, Honda CR-V L đời 2020 từ mức giá 1,118 tỷ đồng còn khoảng 859 triệu đồng sau 4 năm, giảm 259 triệu đồng (23,2%), tương đương 64,8 triệu đồng mỗi năm. Hai năm gần đây, giá xe tiếp tục giảm xuống khoảng 798 triệu đồng, mất thêm 61 triệu đồng (7,1%), tương đương 30,5 triệu đồng mỗi năm, bằng 1/2 mức giảm giai đoạn 4 năm đầu.
Có thể thấy, sau lần sang tay đầu tiên, tốc độ khấu hao của nhiều mẫu xe có xu hướng chậm lại nhưng không dừng hẳn. Thậm chí, với một số mẫu xe như Hyundai Accent, mức giảm giá bình quân mỗi năm gần như không thay đổi so với giai đoạn đầu. Điều này cho thấy, mua ô tô đã qua sử dụng không còn đồng nghĩa với việc có thể "né" phần khấu hao lớn nhất của xe mới. Người mua vẫn phải chấp nhận khoản mất giá đáng kể trong suốt quá trình sở hữu, nhất là trong bối cảnh giá xe mới liên tục điều chỉnh và thị trường ngày càng cạnh tranh.
Vì sao xe cũ vẫn tiếp tục mất giá?
Theo những người kinh doanh ô tô đã qua sử dụng, nguyên nhân lớn nhất khiến xe cũ tiếp tục mất giá nằm ở việc mặt bằng giá xe mới thay đổi quá nhanh. Chỉ cần một mẫu xe cùng phân khúc được hãng giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ hoặc tung thêm ưu đãi, giá xe cũ gần như phải điều chỉnh theo ngay lập tức.
Anh Trọng Thạch Nguyên Vũ, chủ showroom ô tô Vương Trọng (Đồng Nai), cho biết nếu giữ giá, showroom phải chấp nhận xe nằm lâu, phát sinh chi phí vốn và lãi vay. Ngược lại, nếu hạ sâu để bán nhanh, biên lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí có trường hợp phải chấp nhận lỗ để xoay vòng hàng.
Sức ép này ngày càng lớn khi người mua hiện có nhiều lựa chọn hơn trước. Theo anh Nguyễn Văn Kiên, chủ showroom Car AZ (Bắc Từ Liêm, Hà Nội), thị trường từng chủ yếu xoay quanh các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc. Nay, VinFast đã trở thành một lực lượng đáng kể, trong khi nhiều hãng xe Trung Quốc cũng gia nhập với hệ thống phân phối ngày càng bài bản.
Số lượng thương hiệu và mẫu xe tăng nhanh khiến vòng đời sản phẩm ngắn lại. Một mẫu xe có thể sớm được nâng cấp, bổ sung trang bị hoặc giảm giá chỉ sau thời gian ngắn. Khi xe mới thay đổi giá, những xe đời trước và xe đã qua sử dụng cũng bị kéo xuống một mặt bằng thấp hơn.
Trong số các tác nhân mới, xe điện tạo ảnh hưởng rõ nhất ở nhóm khách chạy dịch vụ. Anh Vũ cho biết nhiều người hiện ưu tiên xe điện nhờ chi phí vận hành thấp. Xu hướng này gây sức ép lên các mẫu xe xăng từng phổ biến như Hyundai Accent, Toyota Vios, Veloz, Innova, Mitsubishi Xpander hay Suzuki XL7.
Mức độ mất giá cũng không giống nhau giữa các mẫu xe cùng đời. Theo anh Kiên, những dòng xe được thị trường săn đón, dễ sửa chữa và có tệp khách rộng thường giữ giá tốt hơn. Ngược lại, xe có thanh khoản chậm sẽ phải điều chỉnh mạnh hơn để tìm người mua.
Trường hợp Mazda3 của anh Nguyễn Thanh Quý là một ví dụ. Dù cùng đời 2020, Mazda3 hiện giảm giá nhanh hơn một số mẫu phổ thông như Toyota Vios, Hyundai Accent hay Honda CR-V. Theo anh Kiên, nhu cầu đối với Mazda3 trên thị trường xe cũ hiện rất thấp.
Ngoài yếu tố giá và thị hiếu, tâm lý người mua cũng ngày càng thận trọng. Sau các đợt mưa bão, ngập lụt tại miền Bắc, khách thường hỏi kỹ hơn về nguồn gốc xe, khu vực từng sử dụng, cam kết không ngập nước và khả năng đưa xe đến garage hoặc nhờ thợ riêng kiểm tra.
Một số người còn quan tâm xe đời cũ có phù hợp với xăng E10 hay không. Những yêu cầu này cho thấy giá bán không còn là yếu tố duy nhất. Một chiếc xe muốn giữ giá còn phải có lịch sử sử dụng rõ ràng, chi phí vận hành hợp lý và đáp ứng đúng nhu cầu của thị trường.
