Ngay từ tên gọi, Đại hội XIV được kỳ vọng trở thành dấu mốc lịch sử trọng đại, ghi nhận chặng đường 40 năm đổi mới và mở ra giai đoạn phát triển toàn diện hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu”. Điều này không chỉ là khẩu hiệu chính trị mà là tuyên ngôn chiến lược, thể hiện kỳ vọng của toàn dân, toàn Đảng vào khả năng chuyển hóa thời cơ lịch sử thành sức bật phát triển trên nhiều mặt.
Kỳ vọng lớn nhất đặt vào Đại hội XIV là khả năng hoạch định một chiến lược phát triển quốc gia phù hợp với bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Từ mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam sẽ trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại và thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 là nước phát triển với thu nhập cao - những mốc thời gian rõ rệt, đặt ra kỳ vọng lớn cho các thế hệ lãnh đạo và toàn dân. Sự rõ ràng trong mục tiêu giúp tạo lập niềm tin và quyết tâm chính trị cần thiết, nhưng cũng đặt lên vai những người hoạch định chính sách gánh nặng trách nhiệm để biến mục tiêu thành hiện thực trong một thế giới cạnh tranh khốc liệt.
Đại hội không chỉ tổng kết lại nhiệm kỳ trước mà còn là cơ hội để kiểm điểm sâu sắc việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, đánh giá tổng thể các chính sách, thành tựu, tồn tại và hạn chế của nhiệm kỳ vừa qua. Việc này là cơ bản để rút ra bài học, đúc kết những kinh nghiệm quý báu, và để từ đó xây dựng phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm tới và tầm nhìn đến năm 2045.
Đi kèm với kỳ vọng là những vấn đề trọng đại đặt ra trước thềm Đại hội XIV. Trước hết là thách thức từ bối cảnh thế giới đa biến với tốc độ cạnh tranh về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng gay gắt. Nhiều chuyên gia đã nhấn mạnh rằng Việt Nam phải đối mặt với “cuộc cạnh tranh của sức mạnh mềm” qua phát triển công nghiệp, sáng tạo và năng lực hội nhập quốc tế, điều này đòi hỏi toàn bộ hệ thống chính trị phải có bước nhảy vọt trong tư duy và hành động.
Điểm mấu chốt thứ hai là việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Đại hội XIV không chỉ hướng tới phát triển kinh tế - xã hội mà còn coi trọng xây dựng đội ngũ lãnh đạo, đội ngũ cán bộ “thật sự tiêu biểu” cả về phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng lẫn năng lực lãnh đạo. Theo các chỉ đạo chuẩn bị đại hội, công tác nhân sự được xem là khâu then chốt định đoạt khả năng thành công trong nhiệm kỳ tới. Nhiệm vụ này càng trở nên trọng yếu bởi sự đòi hỏi của thời đại mới: lãnh đạo phải có đủ bản lĩnh đối mặt với biến động thế giới, với những thay đổi sâu rộng về kinh tế, kỹ thuật số, và cả những yêu cầu quản trị đối nội, đối ngoại.
Tiếp đến, kỳ vọng về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại và hội nhập sâu rộng cũng là một trong những trọng tâm của việc hoạch định chiến lược tại Đại hội XIV. Đây là một mục tiêu vừa thừa kế truyền thống đổi mới, vừa đặt ra yêu cầu phải nâng cấp thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, và khai thác tối đa lợi thế cạnh tranh quốc tế.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh biến động toàn cầu, từ tình hình kinh tế đến địa chiến lược, việc giữ vững hòa bình, độc lập, ổn định trong nước và quan hệ đối ngoại đa phương là bài toán khó đặt ra cho nhiệm kỳ mới. Đại hội XIV phải đối mặt với kỳ vọng cao của nhân dân, không chỉ tăng trưởng GDP mà còn nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững, đảm bảo phúc lợi xã hội và thu hẹp khoảng cách giữa các tầng lớp trong xã hội.
Một kỳ vọng khác không kém phần quan trọng là xây dựng lòng tin và sự đồng thuận xã hội trong một xã hội đa dạng, nơi tiếng nói của nhân dân ngày càng được hoàn thiện. Niềm tin vào thể chế, vào tiến trình đổi mới và phát triển phụ thuộc rất lớn vào mức độ minh bạch, khả năng phản hồi chính sách dựa trên thực tế, và hiệu quả quản trị của nhà nước trong giải quyết những trăn trở của đời sống xã hội.
Đại hội XIV, vì vậy, là nơi chuyển tải kỳ vọng của hàng chục triệu người dân Việt Nam về một tương lai thịnh vượng và bền vững. Nhưng cùng với đó là áp lực to lớn để biến những kỳ vọng thành hiện thực, cần một định hướng rõ ràng, quyết sách đúng đắn, và một hệ thống lãnh đạo đủ năng lực và bản lĩnh để đối mặt với thử thách trong nước và quốc tế.
Trên hết, nhiệm vụ của Đại hội XIV là tạo ra sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, sự thống nhất ấy sẽ là động lực mạnh mẽ nhất để đưa đất nước bước vào “kỷ nguyên vươn mình”. Sự khác biệt giữa kỳ vọng và thực tế sẽ phụ thuộc vào cách Đại hội cân bằng giữa tầm nhìn chiến lược và giải pháp thực thi, giữa nguyên tắc kiên định và đổi mới sáng tạo, giữa phát triển kinh tế và phát triển con người.
Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, Đại hội XIV của Đảng chính là câu trả lời rõ ràng nhất cho câu hỏi lớn: liệu Việt Nam đã sẵn sàng vươn mình để trở thành một quốc gia phát triển? Câu trả lời sẽ được viết tiếp bởi hành động của những lãnh đạo nhiệm kỳ mới và bởi sự đồng lòng của toàn dân tộc.
