Sáng 6/2, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị tập huấn toàn quốc báo chí tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự Hội nghị có 1.022 đại biểu, trong đó có 239 đại biểu dự ở điểm cầu Trung ương tại Hà Nội và 783 đại biểu ở 33 điểm cầu các địa phương.
Thứ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 lần này là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, nhằm lựa chọn những đại biểu tiêu biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân. Cuộc bầu cử sẽ được tổ chức vào Chủ nhật ngày 15/3.
Theo lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, công tác thông tin tuyên truyền giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân
Trong bối cảnh công tác tuyên truyền đặt ra nhiều yêu cầu mới, đặc biệt là sự phát triển nhanh của môi trường số, mạng xã hội cùng với nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch, tin giả, xuyên tạc, chống phá, bà Thanh lưu ý công tác tuyên truyền phải được chuẩn bị sớm, triển khai bài bản, thống nhất về nội dung, linh hoạt về phương thức và chủ động trong định hướng dư luận cũng như đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị báo chí và các đơn vị liên quan tập trung tuyên truyền bám sát định hướng của Đảng, Nhà nước, như Chỉ thị số 46 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; Chỉ thị số 28 của Thủ tướng về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; Hướng dẫn số 27 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Thứ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời, có trọng tâm trọng điểm, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc bầu cử.
Bà cho biết thêm vừa qua, sau hội nghị hiệp thương lần 2 của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các địa phương đã kịp thời lấy ý kiến cử tri nơi cư trú với các nhân sự được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Một định hướng quan trọng khác, theo bà Thanh, là tăng cường tuyên truyền quyền và nghĩa vụ của công dân, khơi dậy tinh thần không khí phấn khởi, tin tưởng, khuyến khích cử tri tích cực tham gia bầu cử, bảo đảm tỷ lệ cử tri đi bầu cao.
Bên cạnh đó, theo bà, cần phát huy vai trò của báo chí, truyền thông đa nền tảng, hệ thống thông tin cơ sở, truyền thông số và mạng xã hội để mở rộng độ phủ thông tin, phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt quan tâm tới vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo.
Cũng theo lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, báo chí cần đẩy mạnh tuyên truyền đối ngoại về bầu cử, giới thiệu với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế về không khí dân chủ, minh bạch, đúng pháp luật của cuộc bầu cử.
Cần chủ động và kịp thời phát hiện, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, lợi dụng bầu cử để gây mất đoàn kết trong Đảng, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, xâm phạm quyền bầu cử, ứng cử của công dân; kịp thời cung cấp thông tin chính thống, góp phần giữ vững ổn định chính trị và trật tự xã hội.
Với tinh thần trách nhiệm cao, sự chủ động, sáng tạo của đội ngũ những người làm công tác báo chí, thông tin, tuyên truyền trong cả nước, bà Lâm Thị Phương Thanh tin tưởng công tác tuyên truyền cuộc bầu cử nhiệm kỳ tới sẽ đạt được kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử.
Lập danh sách cử tri trên VNeID
Tại Hội nghị, TS Nguyễn Hải Long, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội đã trực tiếp truyền đạt các nội dung liên quan đến quy trình bầu cử và những vấn đề cần quan tâm, lưu ý trong công tác thông tin, tuyên truyền bầu cử.
Chia sẻ thông tin về cuộc bầu cử, ông Vũ Hải Long, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu thuộc Ủy ban Công tác đại biểu, cho biết theo cơ cấu, tổng số đại biểu Quốc hội khóa XVI là 500 người. Trong đó, số đại biểu ở các cơ quan Trung ương là 217 người (43,4%), số lượng đại biểu Quốc hội ở địa phương là 283 người (56,6%). 217 đại biểu Trung ương sẽ được chia về các tỉnh, thành phố.
Với 283 đại biểu địa phương, ông Long cho biết có 179 đại biểu, gồm các trưởng đoàn, phó trưởng đoàn và đại biểu khối MTTQ. Trong khối này không chỉ có lãnh đạo MTTQ mà còn gồm đại diện đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, liên đoàn lao động…
Bên cạnh đó còn có đại biểu đại diện cho các khối tôn giáo, quân đội, công an, Tòa án, Viện kiểm sát, sở tư pháp, khối viện - trường, doanh nghiệp…
Theo ông Long, mỗi tỉnh sẽ có một lãnh đạo chủ chốt làm trưởng đoàn (bí thư/phó bí thư tỉnh ủy, thành ủy). 34 địa phương sẽ có tổng số 55 phó trưởng đoàn, vì bên cạnh tỉnh, thành phố chỉ có một phó trưởng đoàn thì cũng có địa phương sau sáp nhập có 2-3 phó trưởng đoàn.
104 đại biểu địa phương còn lại là cơ cấu hướng dẫn do các địa phương giới thiệu.
Theo dự kiến, ngày 22/3 sẽ công bố kết quả bầu cử và kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI sẽ họp ngày 6/4 để làm công tác nhân sự cùng với nội dung về xây dựng pháp luật.
Nói về điểm mới trong công tác chuẩn bị bầu cử lần này, ông Long nhấn mạnh việc lần đầu tiên lập danh sách cử tri trên ứng dụng VneID do Bộ Công an thực hiện.
“Trước đây không tránh khỏi trường hợp một cử tri vừa được lập danh sách ở nơi sinh sống, vừa được lập danh sách ở nơi làm việc hiện tại. Còn với việc lập danh sách cử tri trên VneID sẽ không có chuyện trùng lặp”, ông Long nói.
Một điểm mới khác, theo ông, tới đây, chỉ cần mở ứng dụng VneID, cử tri sẽ xem được toàn bộ thông tin của ứng cử viên nơi mình sinh sống.
Việc cập nhật dữ liệu bầu cử, theo ông Long, dự kiến được cập nhật 2 tiếng/lần, các tổ bầu cử sẽ cập nhật số cử tri đi bầu trên hệ thống để Trung ương nắm được.
Không đưa vào danh sách ứng cử người có biểu hiện cơ hội chính trị
Phát biểu tại Hội nghị, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai nêu rõ một đổi mới quan trọng là rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.
Cùng với đó, ấn định ngày bầu cử vào ngày 15/3, sớm hơn khoảng 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước; rút ngắn thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử từ 70 còn 42 ngày.
Bên cạnh đó cũng điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử theo mô hình chính quyền 2 cấp.
Đa dạng hóa phương thức vận động bầu cử, bên cạnh hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp, cho phép tổ chức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến với điều kiện bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.
Đặc biệt, bà Mai nhấn mạnh lần đầu tiên có cơ chế cho phép Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động điều chỉnh thời gian và hướng dẫn các tổ chức phụ trách bầu cử khi phát sinh tình huống thực tế, đảm bảo tiến độ và hiệu quả tổ chức bầu cử.
Về tiêu chuẩn, cơ cấu, số lượng đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, theo bà Đinh Thị Mai nhấn mạnh việc lựa chọn những đại biểu đủ tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, bản lĩnh chính trị.
Trong đó, không giới thiệu, không đưa vào danh sách ứng cử những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực; người đứng đầu cơ quan, đơn vị để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hay những người đang bị thanh tra, kiểm tra, bị cấp có thẩm quyền kết luận không trung thực…
Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ yêu cầu bảo đảm hợp lý số đại biểu công tác tại các cơ quan đảng, lực lượng vũ trang, MTTQ và tăng số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách; ưu tiên hợp lý đại biểu trẻ, trí thức, nhà khoa học.
