Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), chỉ trong 2 quý đầu năm, số doanh nghiệp bất động sản quay lại thị trường đã tăng tới 76% so với cùng kỳ năm ngoái, số doanh nghiệp thành lập mới cũng tăng 15%, trung bình mỗi tháng có khoảng 430 doanh nghiệp mới gia nhập. Điều này kéo theo nhu cầu nhân lực tăng đột biến, đặc biệt là lực lượng môi giới, ước tính lên đến hàng chục nghìn người.
Tuy nhiên, trong khi thị trường cần đội ngũ môi giới được đào tạo bài bản để đáp ứng tiêu chuẩn hành nghề thì phần lớn lực lượng mới lại chưa qua đào tạo chính quy.
Khảo sát của VARS cho thấy gần 89% môi giới hiện hành chưa có chứng chỉ hợp lệ hoặc đã hết hạn, trong đó hơn một nửa chưa từng tham gia khóa học chuẩn nào.
Một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường “loãng” chất lượng môi giới là sự bùng phát trở lại của các khóa “đào tạo chui”. VARS cảnh báo nhiều cá nhân hành nghề môi giới chưa từng trải qua bất kỳ khóa đào tạo nào được Bộ Xây dựng công nhận. Thậm chí, không ít người học tại các trung tâm tổ chức “chui”, không đủ điều kiện pháp lý, cắt xén chương trình và cấp chứng chỉ sai quy định.
Môi giới bất động sản chỉ học 2 buổi đã có chứng chỉ
VARS cho biết nhiều cơ sở chỉ tổ chức khóa học trong 1-2 buổi, mỗi buổi kéo dài khoảng 2 tiếng rưỡi, tổng cộng chưa đến 6 tiết học, quá ít so với yêu cầu 74 tiết học theo Thông tư 04/2024/TT-BXD. Có nơi chỉ cần học một buổi cũng được cấp “giấy chứng nhận quản lý sàn”.
Trong khi đó, Thông tư quy định rõ ràng nội dung chương trình phải bao gồm kiến thức cơ sở, chuyên môn, thực hành tại sàn giao dịch và kiểm tra cuối khóa, với thời lượng hơn 50 giờ học thực tế.
“Dù vậy, các lớp học này vẫn thu học phí đầy đủ từ 2 đến 2,5 triệu đồng mỗi học viên, khiến người học vừa mất tiền, vừa không được trang bị kiến thức hành nghề căn bản. Kết quả là thị trường ngày càng xuất hiện nhiều môi giới yếu chuyên môn, dễ mắc sai sót trong tư vấn, tiếp tay cho tình trạng rao bán dự án ‘ma’, tạo sốt đất ảo, gây rủi ro lớn cho người mua”, Hội Môi giới nhấn mạnh.
Điều đáng lo ngại là các khóa học đạt chuẩn, được tổ chức bởi những đơn vị được cấp phép hợp pháp, lại không được ưa chuộng bằng các lớp “siêu tốc”. Tâm lý muốn “học nhanh - có chứng chỉ” khiến nhiều người bỏ qua yếu tố chất lượng và pháp lý. Chính điều này đang tạo ra một lực lượng môi giới “nửa vời”, có danh mà không có thực lực, khiến thị trường mất phương hướng.
Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS cho rằng hành vi “thu tiền thật, đào tạo giả” không chỉ thiệt hại cho học viên mà còn làm xói mòn tính minh bạch, kỷ cương của toàn thị trường.
Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cảnh báo môi giới thiếu kiến thức là tác nhân góp phần tạo sóng giá, thổi tin giả và đẩy rủi ro về phía người dân.
Trước thực trạng trên, VARS kiến nghị Bộ Xây dựng và các địa phương cần nhanh chóng vào cuộc, tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm các cơ sở đào tạo sai phép. Đồng thời, công khai danh sách đơn vị đủ điều kiện đào tạo và sát hạch, đẩy mạnh truyền thông để người học biết cách nhận diện cơ sở hợp pháp.
Ngoài ra, VARS đề xuất siết lại quy trình cấp chứng chỉ, rà soát toàn diện hệ thống đào tạo môi giới, ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa toàn bộ quá trình học tập - thi cử - cấp chứng chỉ. Các kỳ thi sát hạch cũng cần được tổ chức thường xuyên hơn để hạn chế môi giới hành nghề mà không qua đánh giá thực lực.
Quan trọng hơn, theo VARS, người học cần thay đổi nhận thức: môi giới bất động sản là nghề chuyên môn đòi hỏi kiến thức, đạo đức và kỹ năng. Việc “học thật - thi thật” không chỉ bảo vệ uy tín cá nhân mà còn là hành động góp phần làm trong sạch thị trường, bảo vệ người tiêu dùng và giữ vững niềm tin với nghề.
