Những bưu kiện đặc biệt giúp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Nâng niu hiềm hy vọng

Sáng sớm, anh Lê Chí Công (Giám đốc Bưu cục vận hành Thủy Nguyên, Hải Phòng) nâng từng thùng mẫu sinh phẩm, kiểm tra lớp niêm phong rồi cẩn thận đặt vào khu vực riêng trên xe.

Không có động tác nào vội vàng. Với anh Công và các cán bộ bưu cục, đó không đơn thuần là một bưu gửi.

Trong mỗi thùng xốp là hàng chục mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ được thu nhận trong Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Những mẫu sinh phẩm này sẽ được bổ sung vào Dự án Ngân hàng Gen thân nhân liệt sĩ do Bộ Công an triển khai, tạo nguồn dữ liệu ADN phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc.

"Đó không chỉ là những mẫu sinh phẩm phục vụ giám định, mà còn là hy vọng của biết bao gia đình đã mòn mỏi chờ đợi hàng chục năm để tìm lại người thân, là mong mỏi được gọi đúng tên người lính đã ngã xuống.

Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến hành trình đưa liệt sĩ trở về với gia đình. Vì thế, từng khâu tiếp nhận, bảo quản, vận chuyển đều được chúng tôi thực hiện với sự cẩn trọng cao nhất", anh Công nói.

Vietnam Post đã tiếp nhận, vận chuyển hơn 77.000 mẫu sinh phẩm tại 10 tỉnh, thành phố.

Khác với những bưu gửi thông thường, toàn bộ quá trình tiếp nhận đều được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt. Nhân viên Bưu điện kiểm tra số lượng, tình trạng ngoại quan, niêm phong, tem nhận diện và nhãn cảnh báo; quấn thêm lớp chống sốc, đối chiếu với biên bản bàn giao trước khi vận chuyển.

Đơn vị chuyên môn chịu trách nhiệm lấy mẫu, đóng gói, niêm phong và bảo quản lạnh bằng đá khô trước khi bàn giao. Từ thời điểm đó, các thùng mẫu được ưu tiên vận chuyển theo tuyến chuyển phát nhanh nhất, xếp trên phương tiện chuyên dụng để hạn chế tối đa rung lắc, va đập và giữ nguyên hiện trạng niêm phong đến nơi tiếp nhận.

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như niêm phong không còn nguyên vẹn, thùng mẫu biến dạng hoặc sai lệch thông tin, nhân viên phải giữ nguyên hiện trạng, lập biên bản, quay video, chụp ảnh và báo cáo ngay để phối hợp xử lý. Toàn bộ quá trình giao nhận đều được lưu vết nhằm bảo đảm khả năng kiểm tra, truy xuất khi cần thiết.

Với anh Lê Chí Công và các đồng nghiệp, mỗi mẫu sinh phẩm không đơn thuần là một kiện hàng, mà là một tia hy vọng giúp xác định danh tính của một liệt sĩ. Vì thế, trên mỗi chuyến xe, các thùng mẫu luôn được bố trí ở khu vực riêng biệt. Có những ngày, công tác lấy mẫu kéo dài đến đêm khuya. Các cán bộ bưu điện vẫn kiên nhẫn chờ tiếp nhận, đưa mẫu về khu vực bảo quản đạt tiêu chuẩn, trước khi tiếp tục hành trình vào sáng hôm sau.

Cẩn thận nâng từng thùng mẫu lên xe, mỗi nhân viên Vietnam Post hiểu rằng họ không chỉ đang chuyển phát một bưu phẩm đúng hẹn. Họ đang nâng niu niềm hy vọng của biết bao gia đình, gìn giữ những chứng cứ khoa học có thể giúp một hài cốt vô danh được gọi đúng tên, để sau nhiều thập kỷ xa cách, các anh có thể trở về trong vòng tay người thân.

Nối dài hành trình đưa các anh trở về

Những chuyến xe hỏa tốc là mắt xích trong hành trình đưa liệt sĩ trở về. Sau đó là cả một quy trình chuẩn bị dữ liệu quy mô lớn do Bộ Công an, trực tiếp là Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), phối hợp với các địa phương triển khai.

Trong quy trình đó, Dự án Ngân hàng Gen thân nhân liệt sĩ là nền tảng quan trọng, giúp xây dựng nguồn dữ liệu ADN phục vụ đối sánh, đẩy nhanh quá trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trao đổi với VietTimes, đại diện C06 cho biết việc xây dựng Ngân hàng Gen thân nhân liệt sĩ được triển khai theo tinh thần khẩn trương nhưng không nóng vội. Toàn bộ quá trình phải đúng, chắc, khoa học, an toàn, bảo mật và nhân văn.

Về hạ tầng công nghệ, Bộ Công an đã chuẩn bị hệ thống lưu trữ dữ liệu ADN, phần mềm đối sánh dữ liệu ADN và các công cụ kết nối với dữ liệu dân cư, căn cước, định danh điện tử.

Đây là giải pháp quan trọng để bảo đảm khi số lượng mẫu thu nhận lớn, dữ liệu vẫn được quản lý thống nhất, có khả năng truy xuất, đối sánh, cập nhật, khai thác lâu dài và phục vụ hiệu quả công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ý nghĩa của đợt cao điểm không chỉ nằm ở số lượng mẫu thu nhận, mà ở việc hình thành nguồn dữ liệu lâu dài để mở rộng cơ hội xác định danh tính liệt sĩ. Có thể chưa phải mọi mẫu đều đem lại kết quả ngay, nhưng mỗi mẫu được thu đúng và lưu giữ an toàn hôm nay sẽ góp thêm một cơ hội đối sánh trong tương lai.

"Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người và những giá trị thiêng liêng của dân tộc. Mỗi mẫu ADN là một dữ liệu nhân văn, một niềm hy vọng được gìn giữ và một lời hứa của thế hệ hôm nay: bằng trách nhiệm, khoa học và nghĩa tình, chúng ta sẽ bền bỉ nối dài hành trình đưa các anh trở về", đại diện C06 nói.

Đến thời điểm hiện tại, chiến dịch đã cập nhật thông tin của hơn 800 nghìn thân nhân hưởng trợ cấp và gần 780 nghìn liệt sĩ. Trong đó hơn 400 nghìn liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ và gần 380 nghìn liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Đối với nhóm liệt sĩ chưa xác định được thông tin, đã cập nhật hơn 390 nghìn thông tin thân nhân theo dòng mẹ thuộc diện thu mẫu ADN.

Qua đối sánh dữ liệu, đã phát hiện và công nhận danh tính 23 liệt sĩ. Tổng số mẫu ADN đã thu nhận đạt gần 94 nghìn mẫu, trong đó gần 58 nghìn mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu, và hơn 53 nghìn mẫu được xã hội hóa.