Cụ thể, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư cần phải là Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và có thêm các tiêu chuẩn:
Thật sự tiêu biểu, mẫu mực của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trí tuệ, ý chí chiến đấu, năng lực lãnh đạo, quản lý, quản trị, ý thức tổ chức kỷ luật; không bị chi phối bởi sự can thiệp, sức ép bên ngoài và lợi ích nhóm.
Quyết đoán, quyết liệt, hiệu quả trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Hiểu biết sâu rộng tình hình đất nước, khu vực và thế giới; nhạy cảm về chính trị, nhạy bén về kinh tế, am hiểu sâu sắc về xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.
Có ý thức trách nhiệm cao, có khả năng xây dựng chiến lược phát triển dài hạn cho đất nước, đóng góp ý kiến trong việc hoạch định đường lối, chính sách và phát hiện, đề xuất những vấn đề thực tiễn đặt ra để Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thảo luận, quyết định. Có tâm, có tầm và trách nhiệm trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm sự kế thừa, phát triển, chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ cán bộ.
Ngoài ra, nhân sự đảm nhiệm chức danh Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải là Uỷ viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng trọn một nhiệm kỳ trở lên; đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh (bí thư; chủ tịch hội đồng nhân dân, chủ tịch uỷ ban nhân dân) hoặc trưởng các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và tương đương. Trường hợp Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư công tác trong quân đội thì phải kinh qua chức vụ chủ trì cấp quân khu.
Người được bầu phải bảo đảm các yêu cầu chung đối với cán bộ lãnh đạo. Trong đó, cần phải tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, của quốc gia và nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có lập trường và bản lĩnh chính trị vững vàng; sẵn sàng đặt lợi ích của Đảng, quốc gia và nhân dân lên trên lợi ích ngành, địa phương, cá nhân.
9 bước bầu Ủy viên Bộ Chính trị
Theo Quyết định 190-QĐ/TW ngày 10/10/2024 của Ban Chấp hành Trung ương, quy trình bầu Ủy viên Bộ Chính trị gồm 9 bước:
Bước 1: Phiên họp thứ nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng do đồng chí Tổng Bí thư khoá trước (tái cử hoặc không tái cử) làm triệu tập viên khai mạc và chủ trì cho đến khi bầu xong Đoàn Chủ tịch hội nghị.
Trường hợp đồng chí Tổng Bí thư khoá trước không thể làm triệu tập viên thì Đoàn Chủ tịch Đại hội cử triệu tập viên.
Bước 2: Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Uỷ viên Bộ Chính trị cần bầu.
Bước 3: Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Uỷ viên Bộ Chính trị.
Bước 4: Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những đồng chí được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá trước đề cử vào Bộ Chính trị,
Bước 5: Tiến hành ứng cử, đề cử.
Bước 6: Họp tổ để thảo luận.
Bước 7: Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.
Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).
Bước 8: Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Bộ Chính trị.
Bước 9: Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.
8 bước bầu Ban bí thư
Quyết định 190-QĐ/TW ngày 10/10/2024 của Ban Chấp hành Trung ương quy định quy trình bầu Ban bí thư gồm 8 bước:
Bước 1: Đồng chí Tổng bí thư thay mặt Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Uỷ viên Ban Bí thư cần bầu.
Bước 2: Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Uỷ viên Ban Bí thư.
Bước 3: Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những đồng chí được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá trước đề cử vào Ban Bí thư.
Bước 4: Tiến hành ứng cử, đề cử.
Bước 5: Họp tổ để thảo luận.
Bước 6: Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.
Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người tự ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).
Bước 7: Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Ban Bí thư.
Bước 8: Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.
