Theo cuộc điều tra của The Telegraph (Anh) dựa trên tài liệu mật bị rò rỉ và ảnh vệ tinh, ít nhất 10 trung tâm UAV đã được Nga xây dựng tại khu vực gần biên giới Belarus và Ukraine. Tổng cộng 59 đường ray phóng UAV mới đã được phát hiện.
Các đường ray này thay thế đường băng truyền thống, phục vụ việc phóng các UAV cánh cố định. DroneSec - một công ty tình báo và an ninh của Australia chuyên nghiên cứu về hệ thống máy bay không người lái (UAV/drone) - phân tích ảnh vệ tinh cho rằng khoảng 20 đường ray được kéo dài đặc biệt, có thể nhằm phục vụ những mẫu UAV tấn công tầm xa thế hệ mới của Nga.
Đặt Warsaw vào tầm ngắm?
Điều đáng chú ý là Nga đang nhanh chóng nâng cấp dòng UAV Geran, vốn được phát triển dựa trên thiết kế mẫu Shahed của Iran.
Những phiên bản Geran mới được cho là sử dụng động cơ phản lực, có tốc độ cao hơn nhiều và tầm hoạt động có thể lên tới gần 1.000 km. Nếu được triển khai từ các căn cứ mới ở phía tây nước Nga, thủ đô Warsaw của Ba Lan có thể nằm trong phạm vi tác chiến.
Các tài liệu của Ukraine được cho là đề cập đến hai mẫu mới mang tên Geran-4 và Geran-5. Chúng có tốc độ cao, giúp gây khó khăn hơn cho hệ thống phòng không, đồng thời có thể mang tới 90 kg tải trọng.
UAV Geran-5 có chiều dài khoảng 6 m, sải cánh 5,5 m và khối lượng cất cánh ước tính 850 kg. So với các mẫu khác cùng dòng, Geran-5 có kích thước và khối lượng lớn hơn, song tải trọng vẫn duy trì ở mức 90 kg.
UAV sử dụng kết hợp động cơ khởi tốc và động cơ hành trình. Trong giai đoạn cất cánh và tăng tốc ban đầu, UAV được hỗ trợ bởi tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, sau đó sẽ tách bỏ khi hoàn thành nhiệm vụ. Động cơ hành trình là loại phản lực tuabin cỡ nhỏ, được cho là do công ty Trung Quốc Telefly Telecommunications Equipment Co. sản xuất.
Tốc độ hành trình của Geran-5 đạt khoảng 450-600 km/h, tầm bay 950 km, thời gian hoạt động khoảng 2 giờ và trần bay lên tới 6.000 m. Những thông số này cho thấy UAV có sự khác biệt rõ rệt so với các UAV trước đó trong cùng dòng.
Về phương thức triển khai, Geran-5 có thể được phóng từ ray phóng hoặc bệ nghiêng trên mặt đất, tương tự các UAV khác trong cùng dòng. Ngoài ra, còn có khả năng phóng từ máy bay cường kích Su-25. Với giá treo dạng dầm, mỗi máy bay có thể mang theo hai UAV, giúp tăng thêm khoảng 100 km tầm hoạt động.
Cục Tình báo quân sự Ukraine (GUR) thậm chí cảnh báo Nga đang nghiên cứu khả năng trang bị tên lửa không đối không R-73 cho UAV Geran, nhằm tấn công các máy bay quân sự bảo vệ không phận Ukraine.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng những thông tin về tính năng của Geran-4 và Geran-5 hiện chủ yếu xuất phát từ phía Ukraine và các nguồn tình báo phương Tây, chưa phải tất cả đã được xác minh độc lập.
Nga có thể sản xuất 6.000 UAV mỗi năm
Ảnh vệ tinh còn cho thấy quy mô lưu trữ UAV tại một số căn cứ rất lớn. Một cơ sở được cho là có đủ không gian để chứa hơn 1.000 UAV cùng lúc, trong khi nhiều địa điểm khác vẫn đang khẩn trương xây dựng thêm đường ray phóng.
Nguồn UAV được cho là đến từ nhiều nhà máy quốc phòng trên khắp nước Nga, trong đó có nhà máy ở Đặc khu kinh tế Alabuga – một trung tâm sản xuất UAV quan trọng của Nga. Theo bài viết, riêng khu vực này có khả năng sản xuất tới 6.000 UAV mỗi năm.
Mike Monnik, CEO của DroneSec, nhận định việc Nga mở rộng mạng lưới căn cứ nhằm tăng khả năng tiến hành các cuộc tấn công UAV quy mô lớn vào Ukraine, đồng thời tạo ra nguy cơ tương tự đối với các nước NATO.
Theo dữ liệu theo dõi nguồn mở, 7 trong số 10 căn cứ nói trên đã được sử dụng trong những đợt Nga tập kích Kiev thời gian gần đây.
NATO đặc biệt lo ngại
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng UAV, mà ở sự thay đổi về chất của mạng lưới tấn công.
Nếu trước đây Nga chủ yếu sử dụng UAV Shahed/Geran với tốc độ tương đối chậm để đánh các mục tiêu ở Ukraine, thì việc xuất hiện những mẫu nhanh hơn, tầm xa hơn, cùng mạng lưới căn cứ phân tán có thể giúp Nga tăng mạnh số lượng UAV có thể phóng đồng thời, phân tán các địa điểm phóng khiến việc đánh phá chúng khó khăn hơn, rút ngắn thời gian UAV tiếp cận mục tiêu, gây quá tải cho hệ thống phòng không đối phương, và về lâu dài tạo khả năng đe dọa các mục tiêu nằm sâu hơn trong châu Âu.
Đây là lý do các nước NATO đặc biệt quan tâm. Ba Lan có vị trí đáng chú ý vì nằm sát Belarus – đồng minh quân sự quan trọng của Nga – và là một trong những trung tâm hậu cần chủ chốt của NATO hỗ trợ Ukraine.
Tuy nhiên, việc Warsaw nằm trong tầm bay lý thuyết không đồng nghĩa Nga có thể dễ dàng tấn công Warsaw. UAV bay vào không phận NATO sẽ phải đối mặt với mạng lưới radar, tiêm kích và hệ thống phòng không dày đặc hơn nhiều so với chiến trường Ukraine.
Điều NATO đáng lo hơn là quy mô. Nga đang biến UAV giá tương đối thấp thành một loại “tên lửa hành trình giá rẻ”, có thể sản xuất hàng loạt và phóng theo bầy đàn. Khi số lượng tăng lên hàng nghìn, bài toán phòng thủ trở nên cực kỳ tốn kém: bên tấn công có thể dùng UAV giá rẻ để buộc đối phương tiêu tốn những tên lửa phòng không đắt tiền hơn rất nhiều.
Nói cách khác, Nga không chỉ xây thêm nhà máy UAV mà đang xây dựng cả một “hệ sinh thái chiến tranh UAV”, từ sản xuất, lưu trữ, vận chuyển đến các căn cứ phóng phân tán. Đây có thể là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của chiến tranh Nga–Ukraine và cũng là lý do NATO ngày càng coi UAV là một yếu tố có thể làm thay đổi căn bản chiến tranh hiện đại.
Theo Wforum
