Vụ thịt heo bệnh liên quan CTCP Đồ hộp Hạ Long (Mã: CAN) gần đây đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhận định vụ Đồ hộp Hạ Long sử dụng thịt lợn bệnh để sản xuất "có ảnh hưởng rất lớn trên phạm vi toàn quốc", là "cảnh báo mức rất cao trong an toàn thực phẩm".
Bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước sau vụ Đồ hộp Hạ Long dùng thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi sản xuất pate.
Hàng tồn kho chiếm hơn nửa tài sản, đa số là nguyên vật liệu
Theo tìm hiểu của Viettimes, các báo cáo tài chính đã kiểm toán của CTCP Đồ hộp Hạ Long cho thấy nhiều vấn đề trong cơ cấu tài sản của công ty.
Tại ngày 30/6/2025 (do báo cáo quý III/2025 không công bố chi tiết các thuyết minh của 1 báo cáo tài chính) được Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY thực hiện cho CTCP Đồ hộp Hạ Long, tổng tài sản của công ty là hơn 302 tỷ đồng, trong đó hàng tồn kho chiếm tới hơn 60%, tương đương 185 tỷ đồng. Điều này nghĩa là tài sản của công ty đang bị “chôn” nhiều vào hàng hóa.
Chi tiết cho thấy hàng tồn kho chủ yếu hơn 104 tỷ là nguyên vật liệu, chiếm 56% tổng giá trị. Còn thành phẩm là 55 tỷ đồng. Tổng giá trị hàng tồn kho đã tăng thêm 26% sau 6 tháng đầu năm 2025.
Đối với một công ty sản xuất thực phẩm như CTCP Đồ hộp Hạ Long, tỷ trọng hàng tồn kho chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ đa số hàng tồn lại là nguyên vật liệu, chứ không phải là thành phẩm – những sản phẩm đồ hộp được đóng gói và dùng chất bảo quản nên hạn sử dụng lâu hơn.
Những nguyên vật liệu là thực phẩm: heo, gà, pate, cá … là những sản phẩm có thời gian sử dụng ngắn, phải cần được chế biến để bảo quản, tránh phát sinh các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Việc hàng tồn kho tăng so với đầu năm cũng có thể được hiểu theo hai hướng. Một là doanh nghiệp tăng cường nhập kho để chuẩn bị cho hoạt động kinh doanh kỳ tới. Nhưng cũng không loại trừ trường hợp khách hàng có thể trả hàng hoặc công ty buộc phải thu hồi hàng hóa.
Để rõ hơn, ta có thể nhìn vào báo cáo lưu chuyển tiền tệ - phần thể hiện dòng tiền của doanh nghiệp đã đi đâu.
Trong nửa đầu năm, hàng tồn kho tăng vọt hơn 36,4 tỷ đồng, mức rất lớn so với quy mô lợi nhuận, cho thấy lượng tiền đáng kể đang bị “giam” trong hàng hóa. Điều này phản ánh khả năng tiêu thụ chậm hoặc doanh nghiệp đã đẩy mạnh sản xuất, nhập hàng vượt nhu cầu thị trường.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp ghi nhận khoản phải thu giảm hơn 12 tỷ đồng, cho thấy nỗ lực thu hồi công nợ và siết chặt bán chịu.
Cùng với đó, các khoản phải trả tăng hơn 21 tỷ đồng, phản ánh việc kéo dài thời gian thanh toán cho nhà cung cấp, qua đó tạm thời bù đắp phần dòng tiền đổ vào tồn kho.
Đầu tư vào việc nhập hàng khiến cho dòng tiền thuần từ hoạt động của doanh nghiệp chỉ còn thặng dư chưa tới 4 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ dương 87 tỷ.
Nhọc nhằn chuyện thu hồi công nợ
Thuyết minh báo cáo cho thấy các khoản phải thu khách hàng của CTCP Đồ hộp Hạ Long là 46 tỷ đồng, chiếm gần 1/6 tổng tài sản. Và toàn bộ số công nợ này đều là nợ khó đòi – tức là nợ quá hạn thanh toán. Công ty đã phải trích lập dự phòng gần 9 tỷ đồng trong đó, đồng nghĩa 9 tỷ đồng này có thể mất đi.
Thống kê từ giai đoạn 2020 đến cuối tháng 6/2025 cho thấy trước 2022, công ty vẫn quản lý hiệu quả công nợ, các khoản nợ quá hạn chiếm 10% - 18% tổng công nợ từ khách hàng. Trong khi đó, từ 2023 trở đi, Đồ hộp Hạ Long đối diện với bức tranh công nợ xấu đi, khi gần như phải thu khách hàng đều là nợ quá hạn khó đòi.
Dòng tiền yếu, phải dựa vào vay nợ để xoay vòng kinh doanh
Một yếu tố đáng lưu ý khác trong bảng cân đối kế toán của công ty là tình hình vay nợ. Vì thường xuyên duy trì hàng tồn kho lớn, tức là tiền bị “chôn” vào hàng hóa, công ty xoay xở các hoạt động kinh doanh bằng vay nợ.
Tại cuối quý II/2025, tổng nợ phải trả của công ty là 152 tỷ, cao hơn hơn nguồn vốn tự có, trong đó 49 tỷ đồng là nợ người bán ngắn hạn và 65 tỷ đồng là tổng dư nợ đi vay tài chính.
Đó là chỉ là dư nợ tại cuối kỳ. Nhìn vào báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy, chỉ trong nửa đầu năm 2025, Đồ hộp Hạ Long đã đi vay mới thêm tận 274 tỷ đồng và hầu như là nợ vay ngắn hạn, song cũng tích cực trả nợ 284 tỷ. Tức là doanh nghiệp đang phụ thuộc nhiều vào vay nợ để tài trợ cho hoạt động kinh doanh bao gồm cả nhập hàng, bán hàng.
Tình trạng này không chỉ diễn ra trong 6 tháng đầu năm 2025. Những năm giai đoạn trước, công ty còn vay mới trong kỳ 400 – 600 tỷ đồng để phục vụ hoạt động kinh doanh. Con số này còn lớn hơn cả tổng quy mô nguồn vốn, tài sản của doanh nghiệp là 300 tỷ đồng.
Tỷ suất sinh lời kém hiệu quả
Theo số liệu mới nhất, nửa đầu 2025, công ty đem về hơn 300 tỷ đồng doanh thu, trong khi lợi nhuận sau thuế chưa tới 4 tỷ đồng. Như vậy tỷ lệ lợi nhuận sau thuế/doanh thu chỉ đạt 1,3%, tức là trung bình cứ 100 đồng doanh thu tạo ra công ty chỉ lãi hơn 1 đồng.
Các chỉ số sinh lời cũng chỉ ở mức rất thấp khi suất sinh lời ROA (lợi nhuận sau thuế/tổng tài sản) chỉ đạt 1,3% còn ROE (lợi nhuận sau thuế/vốn chủ) chỉ 2,6%.
Trong báo cáo thường niên mới nhất được công bố là năm 2024, Đồ hộp Hạ Long đặt mục tiêu trở thành một trong những doanh nghiệp thực phẩm hàng đầu tại Việt Nam thông qua chiến lược tăng trưởng, song song đó sẽ đẩy mạnh xuất khẩu. Công ty còn dự định xây thêm nhà máy mới miền Nam nhằm tăng năng suất, tối ưu chuỗi cung ứng.
Hiện tại Đồ hộp Hạ Long có 2 công ty con thuộc 100% quyền sở hữu, hoạt động độc lập là Công ty TNHH MTV Đồ hộp Hạ Long – Đà Nẵng (địa chỉ Đà Nẵng) với vốn điều lệ 60 tỷ đồng và Công ty TNHH MTV Thực phẩm Cột Đèn (địa chỉ Hà Nội) vốn 1 tỷ đồng vừa được thành lập tháng 2/2024. Tuy nhiên công ty Thực phẩm Cột Đèn đang tạm ngừng kinh doanh từ 1/6/2025 đến 31/5/2026 do thua lỗ (năm 2024) và HĐQT cần cân nhắc thêm các phương án kinh doanh.
