Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 20/7 tuyên bố đã tiến hành các đợt tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông sau một đêm Washington tiếp tục không kích các thành phố của Iran. Động thái mới nhất cho thấy thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai bên gần như đã hoàn toàn sụp đổ, khi cả Mỹ và Iran liên tục trả đũa lẫn nhau.
Diễn biến mới cũng khiến thị trường năng lượng toàn cầu thêm bất ổn. Giá dầu Brent có thời điểm vượt mốc 90 USD/thùng sau khi hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bảo vệ quyết định mở các đợt không kích mới, cho rằng đây là hành động đáp trả việc binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Iran, bất chấp áp lực chính trị ngày càng lớn trong nước khi giá xăng tăng mạnh.
Cuộc đối đầu cũng bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn khi các cơ sở khử mặn - nguồn cung cấp nước ngọt quan trọng của các quốc gia vùng Vịnh - bắt đầu trở thành mục tiêu tấn công, làm dấy lên nguy cơ khủng hoảng nước tại khu vực.
Dù vậy, cả Washington và Tehran đều phát tín hiệu chưa hoàn toàn đóng cánh cửa đàm phán.
Ông Trump cho biết các cuộc không kích mới được thực hiện "để tưởng nhớ những người yêu nước vĩ đại", ám chỉ các quân nhân Mỹ thiệt mạng trong các đợt tập kích gần đây của Iran.
Iran tuyên bố hai tàu chở dầu phát nổ tại eo biển Hormuz
IRGC cho biết hai tàu chở dầu đã "phát nổ" và mất khả năng hoạt động sau khi cố gắng đi qua eo biển Hormuz bằng một tuyến đường mà lực lượng này mô tả là "không an toàn".
Trước đó một ngày, IRGC từng thông báo hai con tàu gặp "sự cố" tại khu vực này. Hiện chưa rõ hai thông báo có đề cập cùng một vụ việc hay không.
Reuters chưa thể xác minh độc lập thông tin trên. IRGC cũng không công bố danh tính các tàu hoặc thông tin về thương vong.
Cùng thời điểm, Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu hàng đã bị trúng vật thể chưa xác định ngoài khơi Oman, nhìn ra eo biển Hormuz.
Theo UKMTO, con tàu hiện mất khả năng cơ động nhưng toàn bộ thủy thủ vẫn an toàn.
Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) xác nhận quân đội nước này đã tiến hành đêm không kích thứ 9 liên tiếp nhằm vào Iran.
CENTCOM cho biết mục tiêu của chiến dịch là tiếp tục làm suy giảm năng lực của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại hoạt động trên các tuyến hàng hải chiến lược tại eo biển Hormuz, song không công bố thêm chi tiết.
Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin tên lửa Mỹ đã tấn công nhiều thành phố của nước này trong rạng sáng 20/7.
Các vụ nổ được ghi nhận tại Tabriz, Chabahar, Konarak, Bandar Mahshahr và Bandar Imam Khomeini.
Theo hãng thông tấn IRNA, ít nhất một người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương ở khu vực phía tây nam thành phố Tabriz.
IRGC sau đó tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào máy bay Mỹ tại sân bay Aqaba của Jordan, đồng thời tập kích các mục tiêu quân sự Mỹ tại trại Al-Adiri, căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait và nhiều vị trí của Mỹ tại Syria.
Bahrain thông báo còi báo động đã vang lên trên toàn quốc trong sáng 21/7, trong khi quân đội Kuwait cho biết đã đánh chặn nhiều UAV bị coi là thù địch trong một cuộc tấn công từ Iran.
Nhà máy khử mặn tiếp tục bị tấn công
Chính phủ Kuwait cho biết một nhà máy khử mặn của nước này đã bị tấn công trong ngày 20/7, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp cơ sở này trở thành mục tiêu.
Theo giới chức Kuwait, vụ tập kích gây hỏa hoạn và được xem là cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu.
Các nhà máy khử mặn đóng vai trò sống còn đối với nhiều quốc gia vùng Vịnh khi cung cấp phần lớn nguồn nước sinh hoạt cho hàng chục triệu người dân tại khu vực khô hạn bậc nhất thế giới.
Iran trước đó cáo buộc Mỹ đã tấn công một nhà máy khử mặn của nước này hôm 19/7 và nhiều lần cảnh báo sẽ đáp trả bằng cách nhắm vào các cơ sở tương tự tại các quốc gia vùng Vịnh nếu Washington tiếp tục đánh vào hạ tầng năng lượng của Tehran.
Phía Mỹ hiện chưa xác nhận việc đã không kích một nhà máy khử mặn của Iran.
Mỹ và Iran vẫn để ngỏ khả năng quay lại bàn đàm phán
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington sẽ tiếp tục tấn công Iran nếu Tehran còn gây nguy hiểm cho hoạt động hàng hải quốc tế.
Ông nhấn mạnh: "Chừng nào Iran còn muốn kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế, Mỹ sẽ còn phải đáp trả. Tuy nhiên, Washington luôn để ngỏ khả năng đạt được một giải pháp ngoại giao."
Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cũng khẳng định Tehran chưa đóng cánh cửa đối thoại với Mỹ.
Khi được hỏi liệu các cuộc đàm phán đã chấm dứt hay chưa, ông Baghaei trả lời: "Ngoại giao là một công cụ để theo đuổi lợi ích quốc gia, cũng như chiến tranh."
Ông cũng cho biết Bộ trưởng Nội vụ Iran sẽ có chuyến thăm Pakistan trong ngày 20/7. Pakistan được xem là bên trung gian chính giữa Tehran và Washington kể từ khi xung đột bùng phát, dù phía Iran khẳng định chuyến đi chủ yếu tập trung vào quan hệ song phương.
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 sau khi Washington và Tel Aviv mở chiến dịch quân sự nhằm phá hủy chương trình hạt nhân, tên lửa của Iran cũng như làm suy yếu các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực.
Theo nhiều nguồn tin, cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon.
Giá xăng tăng gây sức ép lớn với ông Trump
Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon trong ngày 21/7, mức được xem là gây áp lực lớn đối với ngân sách của các hộ gia đình.
Giá nhiên liệu từng giảm xuống dưới mốc này hồi tháng 6 sau khi Washington và Tehran ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến sự.
Việc giá xăng tăng trở lại được dự báo sẽ gây thêm khó khăn cho Đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Quân đội Mỹ xác nhận hai binh sĩ đã thiệt mạng tại Jordan hôm 18/7, trong khi một người khác vẫn mất tích.
CENTCOM cho biết hôm 19/7 rằng lực lượng cứu hộ đã tìm thấy "các phần thi thể chưa xác định danh tính" tại hiện trường vụ tấn công và đang tiến hành giám định ADN.
Bất chấp những tổn thất này, ông Trump khẳng định chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đang đạt kết quả.
"Iran đã bị tổn thất rất nặng nề. Chúng tôi kiểm soát eo biển Hormuz, còn họ thì không kiểm soát được gì cả. Và tối nay chúng tôi lại đánh họ rất mạnh, để tưởng nhớ những người yêu nước vĩ đại của nước Mỹ", Tổng thống Mỹ tuyên bố.
Theo Reuters, AJ
