Chiều 8/11, tại Hà Nội, Diễn đàn Quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 được tổ chức nhân kỷ niệm 10 năm triển khai Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam.
10 năm trước, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hằng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”.
Từ đó, các bộ tiêu chí, bộ giá trị văn hóa kinh doanh, cộng đồng doanh nghiệp đạt chuẩn và diễn đàn đối thoại từng bước được hình thành.
Nhìn lại chặng đường này, ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng Ban Tổ chức 248, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, cho rằng để một giá trị thực sự đi vào đời sống doanh nghiệp, cần có sự nêu gương của người đứng đầu và sự bền bỉ trong từng quyết định quản trị.
Ông Tuấn nhắc đến những doanh nhân giữ lời hứa giữa lúc khó khăn, chăm lo cho người lao động trước nhiều sức ép, kiên trì với chất lượng và cách kinh doanh tử tế. Những đóng góp ấy có thể âm thầm nhưng chính là điều giữ lại niềm tin và lan tỏa những giá trị tốt đẹp.
“Văn hóa có sức sống từ chính những lựa chọn hằng ngày ấy” - ông Tuấn nhấn mạnh.
Theo ông Tuấn, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để sự tử tế có sức lan tỏa, những giá trị tốt đẹp trở thành nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp phát triển. Văn hóa phải hiện diện trong cách doanh nghiệp tạo ra của cải, đối xử với con người và thực hiện trách nhiệm với xã hội. Những giá trị ấy tạo dựng niềm tin và nâng cao chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh.
Từ xây dựng chuẩn mực sang đo lường hiệu quả
Phát biểu tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh văn hóa kinh doanh không chỉ là đạo đức hay chuẩn mực ứng xử, mà còn là nền tảng tạo dựng niềm tin, uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Bộ trưởng đề nghị xây dựng văn hóa kinh doanh gắn với hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam; chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực, động lực phát triển, sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần những doanh nghiệp mạnh về vốn, công nghệ, mà còn cần doanh nghiệp có nền tảng văn hóa, có trách nhiệm với đất nước và cộng đồng, có khát vọng vươn tầm thế giới.
Đáng chú ý, Bộ trưởng yêu cầu chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang thực hành; từ xây dựng chuẩn mực, tôn vinh sang đo lường hiệu quả và nhân rộng những mô hình tốt.
Theo bà, văn hóa phải được thể hiện bằng chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, mức hưởng thụ và sự phát triển của người lao động, cùng những đóng góp cụ thể cho xã hội.
Văn hóa doanh nghiệp trong thời đại AI
Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho rằng khu vực tư nhân là lực lượng đồng kiến tạo, đóng góp chuyên môn, công nghệ và năng lực thực tiễn cho các sáng kiến phát triển. Trong bối cảnh chuyển đổi số, văn hóa doanh nghiệp cần được mở rộng để bao hàm cả văn hóa đạo đức công nghệ.
Với các doanh nghiệp phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), UNESCO khuyến nghị tích hợp khung Đánh giá Tác động Đạo đức vào quản trị, nhằm bảo vệ quyền con người, bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, ngăn ngừa thiên lệch thuật toán và bảo vệ môi trường.
Theo ông, đổi mới sáng tạo cần được dẫn dắt bởi đạo đức, tăng trưởng kinh tế phải song hành với sự tiến bộ của con người.
Khung hành động 9-4-2 cho giai đoạn 2026-2035
Một nội dung mới tại diễn đàn là công bố Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035, theo cấu trúc 9-4-2, gồm 9 cấu phần nền tảng và công cụ, 4 chương trình hành động và 2 đề án định hướng phát triển.
Trong 9 cấu phần có Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam, Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp, VBCI-Local đánh giá hệ sinh thái văn hóa kinh doanh địa phương, Trust Index (Chỉ số niềm tin), Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh và mạng lưới doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam toàn cầu.
Các chương trình hướng tới đưa giá trị văn hóa vào thực hành tại doanh nghiệp, phát triển hệ sinh thái ở địa phương, kết nối doanh nhân Việt Nam toàn cầu và vận hành Liên minh chiến lược.
Điểm đáng chú ý là Khung hành động hướng tới giúp doanh nghiệp nhận diện mức độ thực hành văn hóa, xác định những nội dung cần cải thiện và từng bước đánh giá hiệu quả. Như vậy, văn hóa không chỉ được nhìn nhận qua danh hiệu hay cam kết, mà cần được chứng minh bằng kết quả cụ thể.
Cùng với đó, Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động ra mắt với 28 đơn vị, gồm 19 đơn vị trong nước và 9 đơn vị ngoài nước, phối hợp đóng góp sáng kiến, tri thức và nguồn lực để đưa những mục tiêu đề ra vào thực tế.
