Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chọn Stephen Miller, cố vấn thân cận lâu năm và là nhân vật có ảnh hưởng lớn trong các chính sách nhập cư cứng rắn của ông, làm Chánh văn phòng Nhà Trắng. Quyết định được xem là tín hiệu cho thấy ông Trump tiếp tục đặt cược vào những chính sách gây tranh cãi, bất chấp thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Động thái được công bố hôm thứ Sáu diễn ra chỉ vài ngày sau khi đảng Cộng hòa hứng chịu thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Từ tháng 1, đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ. Đảng này được dự đoán sẽ mở các cuộc điều tra về vai trò của ông Miller trong chính quyền Nhà Trắng.
Ở tuổi 41, ông Miller là một trong những người bảo vệ ông Trump quyết liệt nhất, đồng thời được xem là kiến trúc sư đứng sau chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn của Tổng thống Mỹ.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi ông Miller là “một trong những cố vấn mà tôi tin tưởng nhất”, đồng thời cho biết nhân vật này sẽ tiếp quản vị trí từ bà Susie Wiles vào thứ Hai tới.
Người ủng hộ ông Trump từ những ngày đầu
Trước khi bước chân vào vòng thân cận của ông Trump, ông Miller đã gây dựng tên tuổi với tư cách một nhà hoạt động bảo thủ.
Khi còn học tại trường trung học Santa Monica, bang California, ông bắt đầu thể hiện quan điểm chính trị bằng cách thường xuyên lên các chương trình phát thanh địa phương chỉ trích những chính sách giáo dục mà ông cho là mang tư tưởng tự do.
Tại Đại học Duke, ông Miller lãnh đạo Liên minh Bảo thủ Duke (Duke Conservative Union). Ông cũng kiên quyết lên tiếng bảo vệ ba thành viên đội tuyển bóng vợt của trường sau khi họ bị cáo buộc hiếp dâm.
Sau khi tốt nghiệp, ông Miller chuyển đến Washington D.C., làm trợ lý lập pháp cho các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội và Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jeff Sessions.
Tháng 1/2016, ông gia nhập chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của ông Trump. Ông Miller được cho là người góp phần định hình thông điệp tranh cử cũng như phong cách phát ngôn chính trị gay gắt của ứng viên này.
“Tôi nghĩ ngay từ đầu, ông ấy và Trump đã rất hợp nhau. Tôi cho rằng ông Miller đã giúp Trump tìm ra tiếng nói của mình”, cựu cố vấn Trump Steve Bannon nói với hãng tin AP năm 2017.
Vai trò của ông Miller trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump
Sau chiến thắng bất ngờ của ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, ông Miller trở thành cố vấn và người chấp bút các bài phát biểu cho Tổng thống.
Ông có ảnh hưởng đáng kể đến những chính sách cứng rắn nhất của ông Trump về nhập cư, thường lập luận rằng các biện pháp này nhằm bảo vệ nền “văn minh” phương Tây.
Trong giai đoạn đó, các nghị sĩ Dân chủ cáo buộc ông Miller cổ súy những luận điệu của chủ nghĩa dân tộc da trắng.
Năm 2019, Trung tâm Luật Đói nghèo miền Nam (SPLC) công bố các email được cho là cho thấy cố vấn của ông Trump ủng hộ những trang web và hệ tư tưởng dân tộc chủ nghĩa da trắng. Những tiết lộ này khiến các nghị sĩ Dân chủ gia tăng sức ép, yêu cầu Nhà Trắng sa thải ông Miller.
“Chính quyền Trump không thể chấp nhận được việc cố tình đưa một người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng và tin tưởng vào hệ tư tưởng thượng đẳng da trắng vào vị trí có quyền lực, ảnh hưởng đến chính sách liên bang”, Hạ nghị sĩ Joaquin Castro tuyên bố năm 2020.
Ông Miller được cho là nhân vật góp phần xây dựng chính sách “Không khoan nhượng” (Zero Tolerance) của Bộ Tư pháp Mỹ tại biên giới năm 2018. Chính sách này yêu cầu bắt giữ gần như tất cả người trưởng thành nhập cảnh vào Mỹ mà không có giấy tờ hợp pháp.
Biện pháp này dẫn đến tình trạng chia cắt gia đình trên diện rộng, khi trẻ em bị tách khỏi cha mẹ vì không được phép ở cùng người thân trong các cơ sở giam giữ hình sự. Trước làn sóng phẫn nộ của dư luận, ông Trump sau đó đã thay đổi chính sách bằng một sắc lệnh hành pháp.
Với tư cách cố vấn cho ông Trump, ông Miller cũng vận động chấm dứt chương trình Hoãn thi hành lệnh trục xuất đối với người nhập cư vào Mỹ từ nhỏ (DACA). Chương trình này cho phép những người được đưa đến Mỹ khi còn nhỏ mà không có giấy tờ hợp pháp được cấp giấy tờ để học tập và làm việc. DACA ngừng tiếp nhận hồ sơ mới từ năm 2021.
Ông Miller còn thúc đẩy các biện pháp hạn chế cấp thị thực trên diện rộng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, trong đó có lệnh cấm đi lại năm 2017 đối với công dân một số quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi. Biện pháp này sau đó được gọi là “lệnh cấm người Hồi giáo nhập cảnh Mỹ”.
Sắc lệnh ban đầu cấm công dân Syria, Iran, Iraq, Libya, Somalia, Sudan và Yemen nhập cảnh Mỹ trong 90 ngày. Một phiên bản điều chỉnh của chính sách cuối cùng đã được Tòa án Tối cao Mỹ giữ nguyên hiệu lực.
Sau đó, ông Miller trở thành một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất những tuyên bố không có căn cứ của ông Trump rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã bị đánh cắp. Ông cũng ủng hộ kế hoạch tìm cách xác nhận ông Trump là người chiến thắng trong cuộc bầu cử.
Trở lại Nhà Trắng cùng nhiệm kỳ Trump 2.0
Ông Miller tiếp tục sát cánh với ông Trump khi cựu Tổng thống Mỹ tìm cách trở lại chính trường trước cuộc bầu cử năm 2024. Khi chính quyền mới nhậm chức vào tháng 1/2025, ông được bổ nhiệm làm Phó chánh văn phòng Nhà Trắng phụ trách chính sách, đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh nội địa.
Kể từ đó, ông Miller góp phần điều phối chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn của ông Trump. Các nhân viên thực thi luật nhập cư được triển khai dày đặc tại nhiều cộng đồng trên khắp nước Mỹ, ngày càng nhắm đến cả những người không có tiền án hoặc chỉ từng phạm các lỗi vi phạm nhỏ.
Tháng 5/2025, ông Miller nói với Fox News rằng chính quyền đã “đặt mục tiêu ICE bắt giữ ít nhất 3.000 người mỗi ngày, và Tổng thống Trump sẽ tiếp tục thúc đẩy để con số này tăng cao hơn nữa từng ngày”.
Ông cũng công khai bảo vệ các biện pháp trấn áp ngày càng bạo lực của lực lượng thực thi luật nhập cư. Ban đầu, ông Miller bênh vực các đặc vụ liên bang liên quan đến vụ bắn chết Renee Good và Alex Pretti trong một chiến dịch tại Minneapolis hồi tháng 1, gọi cả hai là “những kẻ khủng bố”. Sau đó, ông phải rút lại tuyên bố đối với Pretti.
Trong khuôn khổ chiến dịch trục xuất, chính quyền Trump còn tìm cách trục xuất những người có thị thực hoặc thường trú nhân đã lên tiếng ủng hộ quyền của người Palestine và chỉ trích các hành động của Israel tại những khu vực như Dải Gaza và Bờ Tây.
Chính quyền Trump lập luận rằng những quan điểm này gây tổn hại đến chính sách đối ngoại của Mỹ. Vai trò của ông Miller trong việc xây dựng lập trường đó đã bị soi xét trong những tháng gần đây.
Tháng 7, Mahmoud Khalil, cựu học viên cao học tại Đại học Columbia, đệ đơn kiện một số quan chức chính quyền Trump, trong đó có ông Miller. Ông cáo buộc các quan chức này tổ chức “một âm mưu nhằm nhắm riêng vào ông Khalil và những người Palestine không mang quốc tịch Mỹ khác”.
Khalil vẫn đang đối mặt với thủ tục trục xuất dưới thời ông Trump vì vai trò của ông trong các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine.
Trước đó, ông Miller nhiều lần chỉ trích những tiếng nói ủng hộ Palestine, trong đó có Hạ nghị sĩ Mỹ Rashida Tlaib – người được xem là phụ nữ Mỹ gốc Palestine đầu tiên phục vụ tại Quốc hội Mỹ.
“Nên trục xuất Rashida Tlaib khỏi Quốc hội”, ông Miller nói với Fox News năm 2023, đồng thời gọi nữ nghị sĩ này cùng một số thành viên đảng Dân chủ khác là những người “bài Do Thái sâu sắc và chống Mỹ sâu sắc”.
Sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Miller cũng thúc đẩy nhưng không thành công việc chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh. Ông đồng thời ngày càng công khai bảo vệ các hành động quân sự của ông Trump tại Tây Bán cầu.
Ông Miller ủng hộ chiến dịch của Mỹ bắt giữ và đưa lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro khỏi đất nước. Trong cuộc phỏng vấn với CNN hồi tháng 1, ông còn tuyên bố Mỹ có quyền kiểm soát Greenland dựa trên sức mạnh quân sự.
“Chúng ta đang sống trong một thế giới mà mọi người có thể nói bao nhiêu tùy thích về những phép tắc quốc tế hay những điều tương tự, nhưng thế giới thực vận hành theo sức mạnh, vũ lực và quyền lực”, ông Miller nói.
“Đó là những quy luật sắt đã tồn tại từ thuở ban đầu của lịch sử”.
Chánh văn phòng Nhà Trắng có vai trò gì?
Hiện chưa rõ việc được bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Nhà Trắng sẽ tác động như thế nào đến mức độ ảnh hưởng của ông Miller đối với ông Trump.
Thông thường, Chánh văn phòng Nhà Trắng chịu trách nhiệm giám sát đội ngũ nhân viên và công tác tuyển dụng, quản lý lịch trình của Tổng thống, đồng thời tư vấn về các vấn đề chính sách.
Một số người trong nội bộ chính quyền gọi vị trí này là “người gác cổng” của Tổng thống, bởi Chánh văn phòng có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát luồng thông tin tiếp cận người đứng đầu Nhà Trắng.
Theo AJ
