Ngày 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất cao với sự cần thiết ban hành và những nội dung chính của dự thảo Nghị quyết.
Không để chính sách bị lạm dụng
Về các nguyên tắc thực hiện, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉnh lý khoản 5 Điều 3 nhằm bảo đảm không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để xem xét lại bản án, quyết định xử lý kỷ luật đã có hiệu lực pháp luật.
Đồng thời, quy định tại khoản 6 Điều 3 được bỏ do các trường hợp xử phạt vi phạm hành chính khi không truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ hoặc miễn trách nhiệm hình sự sẽ thực hiện theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Đáng chú ý, để bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng, dự thảo được rà soát và chỉnh lý thống nhất cụm từ “cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng” thành “cơ quan tiến hành tố tụng”.
Theo Bộ trưởng Công an, việc thay đổi này nhằm không giao cho cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thẩm quyền áp dụng các chính sách hình sự trong dự thảo Nghị quyết. Thẩm quyền này sẽ được giao cho cơ quan điều tra chuyên trách thực hiện, bảo đảm đủ năng lực thu thập, đánh giá chứng cứ và áp dụng các điều kiện theo Nghị quyết.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng cho biết cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý các quy định liên quan đến giải thích từ ngữ, thời hạn tạm hoãn phiên tòa theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và các quy định pháp luật có liên quan.
Không tạo khoảng trống để hợp pháp hóa vi phạm
Đại diện cơ quan thẩm tra, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Đoàn Thị Thanh Mai cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội.
Dự thảo được chỉnh lý theo hướng vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với những trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.
Bà Mai đánh giá đây là định hướng cần thiết nhằm tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khơi thông nguồn lực và khuyến khích đổi mới sáng tạo, nhưng không tạo khoảng trống để hợp pháp hóa vi phạm.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng tán thành việc bổ sung trách nhiệm báo cáo định kỳ và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chính sách.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị báo cáo hằng năm phải phản ánh cụ thể số lượng, tính chất các vụ việc áp dụng từng cơ chế; kết quả tạm hoãn; giá trị khắc phục hậu quả, thu hồi tài sản; những trường hợp có quan điểm khác nhau cùng các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Theo cơ quan thẩm tra, những thông tin này cần được làm rõ để đánh giá thực chất hiệu quả của Nghị quyết, đồng thời kịp thời phát hiện, xử lý trường hợp lợi dụng chính sách.
So với dự thảo Chính phủ trình, dự thảo sau khi tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu vẫn giữ nguyên kết cấu 3 chương, 13 điều; sửa đổi 11/13 điều và giữ nguyên Điều 1, Điều 2, cơ bản giữ các chính sách lớn.
