Ngày 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội, trong đó phải tiếp thu tối đa những ý kiến hợp lý và giải trình rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau.
Về việc cho phép áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác mức quy định, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải có tiêu chí cụ thể để xác định trường hợp áp dụng, đồng thời giới hạn rõ phạm vi, điều kiện và thời hạn.
“Làm sao tránh bị lạm dụng giới hạn, phạm vi, điều kiện và thời hạn áp dụng; xác định lộ trình, tỷ lệ hưởng quy định; phải có cơ chế giám sát, kiểm soát rủi ro”, Chủ tịch Quốc hội nói.
Đối với chuẩn mực quốc tế về chủ sở hữu hưởng lợi, xác định thông tin và báo cáo giao dịch, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý khi luật hóa phải đi kèm hướng dẫn cụ thể, định lượng rõ tiêu chí và cách thức thu thập, sử dụng dữ liệu.
Theo Chủ tịch Quốc hội, điều này nhằm giúp các đối tượng báo cáo có thể thực hiện thống nhất, tránh phát sinh vướng mắc hoặc chi phí tuân thủ quá cao.
Về việc bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.
“Quan trọng hơn hết là tuân thủ công tác quản trị rủi ro. Không biến hoạt động đại lý quản lý của ngân hàng thương mại thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Làm rõ trách nhiệm giữa cơ quan phòng chống rửa tiền
Báo cáo tại phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết đa số đại biểu Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý, thanh tra, giám sát trong lĩnh vực ngân hàng, đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo ông Phạm Đức Ấn, Chính phủ đã giải trình rõ việc thu thập thông tin để lập, theo dõi và phân tích trạng thái đầu tư của Việt Nam sẽ không làm gia tăng chi phí, khai thác tối đa nguồn thông tin sẵn có và không thu thập thông tin cụ thể của cá nhân, tổ chức.
Việc bãi bỏ quy định về chức năng kiểm tra của Bộ Tài chính tại Luật Ngân hàng Nhà nước cũng không ảnh hưởng đến chức năng kiểm tra chuyên ngành của Bộ này. Các cơ chế giám sát khác như Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, kiểm toán nội bộ và kiểm soát nội bộ của Ngân hàng Nhà nước vẫn được duy trì.
Tại phiên họp, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai đề nghị tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó quy định cụ thể những trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát các quy định về thu, chi tài chính, kết quả tài chính và các quỹ của Ngân hàng Nhà nước, bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách Nhà nước. Nghiên cứu nguyên tắc bù đắp chênh lệch chi lớn hơn thu bằng Quỹ dự phòng tài chính và các khoản dự phòng rủi ro.
Đáng chú ý, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước khi xem xét, quyết định áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức quy định để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Các quy định cần làm rõ trường hợp, đối tượng, điều kiện, tiêu chí, phạm vi và thời hạn áp dụng; đồng thời phải có lộ trình trở lại mức quy định, cơ chế công khai, báo cáo, kiểm soát rủi ro, kiểm tra, giám sát và chế tài nếu không thực hiện đúng lộ trình.
Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế, bảo đảm không tạo khoảng trống trong kiểm tra hoạt động in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.
Đối với dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị quy định cụ thể, chi tiết việc thực hiện các nội dung sửa đổi, đặc biệt là các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa.
Cùng với đó, cần phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan thực hiện chức năng phòng, chống rửa tiền và các đối tượng báo cáo; rà soát trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành trong thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền.
Đặc biệt, cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa, không để xảy ra khoảng trống hoặc chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan.
