Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi được chào đón bằng ca khúc kinh điển “Ue O Muite Arukou” (Tôi ngước lên khi bước đi), từng đứng đầu bảng xếp hạng Billboard của Mỹ. Lựa chọn âm nhạc này thu hút nhiều chú ý, trong bối cảnh quan hệ Tokyo - Bắc Kinh đang ở mức căng thẳng và cuộc gặp giữa bà Takaichi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra khá lạnh nhạt.
Khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đến Trung tâm Truyền thông Quốc tế Thâm Quyến tối 18/11 để dự tiệc chiêu đãi các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị cấp cao APEC, dàn nhạc trên sân khấu bất ngờ chuyển sang một giai điệu có phần da diết.
Ca khúc được lựa chọn để chào đón bà Takaichi là “Ue O Muite Arukou”, bản nhạc nổi tiếng của Nhật Bản còn được biết đến ở phương Tây với tên gọi “Sukiyaki”. Ca khúc ra mắt tại Nhật Bản năm 1961, do cố ca sĩ Kyu Sakamoto thể hiện.
Lời bài hát kể về một người cô độc bước đi trên đường, ngước đầu lên để nước mắt không rơi. Những đoạn tiếp theo gợi lại ký ức và cảm xúc của nhân vật về những ngày tháng đã qua.
Trong những năm sau đó, ca khúc trở nên nổi tiếng tại phương Tây. Tháng 6/1963, “Sukiyaki” đứng đầu bảng xếp hạng Billboard của Mỹ trong ba tuần liên tiếp. Một bài viết của đài NPR năm 2013 mô tả hiện tượng này như “một ẩn dụ thú vị cho quá trình Nhật Bản mở rộng ảnh hưởng trên trường quốc tế”.
Bà Takaichi mỉm cười khi đi ngang qua dàn nhạc và khẽ cúi đầu để cảm ơn các nghệ sĩ.
Ca khúc mang thông điệp chính trị hay chỉ là lựa chọn âm nhạc?
Lựa chọn âm nhạc của phía Trung Quốc nhận được nhiều cách diễn giải khác nhau. Một người dùng mạng xã hội phương Tây mô tả đây là “bản nhạc chạm đến tâm hồn, khiến mọi người Nhật Bản đều cảm thấy hào hứng và sẵn sàng sát cánh bên nhau”.
Ken Moriyasu, nghiên cứu viên cấp cao phụ trách khu vực châu Á mở rộng tại Viện Hudson, gọi đây là một lựa chọn âm nhạc “đáng chú ý”, đồng thời cho rằng nó có thể hàm ý hy vọng hoặc mang sắc thái mỉa mai về chính trị.
“Ca khúc năm 1961 được lấy cảm hứng từ sự thất vọng sau khi các cuộc biểu tình phản đối Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật thất bại. Một bài hát bắt nguồn từ sự phản đối liên minh Mỹ - Nhật lại được phát để chào đón một thủ tướng Nhật Bản tại Trung Quốc”, ông viết.
Người dùng mạng xã hội Trung Quốc cũng chú ý đến ý nghĩa lịch sử của ca khúc. Một bình luận nhận xét: “Phía Trung Quốc đã thiết kế rất tỉ mỉ, làm rất tốt”. Người khác cho rằng lựa chọn này có thể thể hiện mong muốn Nhật Bản “từ bỏ nỗi ám ảnh về chủ nghĩa quân phiệt, đối diện với các mối quan hệ quốc tế mới và tiến về phía trước”.
Các nhà lãnh đạo khác cũng được chào đón bằng những giai điệu quen thuộc của đất nước mình.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bước vào, dàn nhạc chuyển sang bản nhạc kinh điển “America the Beautiful”. Ông dừng lại vỗ tay, sau đó đứng trước dàn nhạc để chụp ảnh.
Trong khi đó, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin xuất hiện, ông được chào đón bằng âm nhạc từ vở ballet “Kẹp hạt dẻ” của nhà soạn nhạc Pyotr Ilyich Tchaikovsky.
Cú bắt tay lạnh nhạt giữa bà Takaichi và ông Tập
Cuộc tương tác giữa bà Takaichi và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng thu hút sự chú ý. Hai người bắt tay ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viện khi chụp ảnh chào đón. Đáp lại, nhà lãnh đạo Trung Quốc chỉ mỉm cười, không nói lời nào.
Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo tương tác kể từ khi quan hệ song phương lao dốc xuống mức thấp kỷ lục. Nguyên nhân bắt nguồn từ phát biểu của bà Takaichi cách đây một năm, khi bà cho rằng một cuộc khủng hoảng tại eo biển Đài Loan có thể cấu thành “tình huống đe dọa sự tồn vong” của Nhật Bản, qua đó có khả năng mở đường cho việc Tokyo can thiệp quân sự.
Lời bài hát được dùng để chào đón Thủ tướng Nhật Bản
“Ue O Muite Arukou” có thể được dịch gần nghĩa như sau:
Tôi ngước nhìn lên khi bước đi
Để nước mắt không rơi xuống
Nhớ lại những ngày xuân ấy
Nhưng đêm nay tôi chỉ có một mình
Tôi ngước nhìn lên khi bước đi
Đếm những vì sao qua đôi mắt đẫm lệ
Nhớ lại những ngày hè ấy
Nhưng đêm nay tôi chỉ có một mình
Hạnh phúc nằm phía bên kia những đám mây
Hạnh phúc ở trên bầu trời cao
Tôi ngước nhìn lên khi bước đi
Để nước mắt không rơi xuống
Nhưng nước mắt vẫn dâng lên khi tôi bước đi
Bởi đêm nay tôi chỉ có một mình
Theo SCMP, AP