close Đăng nhập

Mỹ công bố hồ sơ mật về gần 900.000 chip AI được phép xuất sang Trung Quốc

Hồ sơ do Hạ viện Mỹ công bố cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cấp phép xuất khẩu 879.868 chip AI của Nvidia và AMD cho doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có Alibaba, Tencent và ByteDance.

Cựu CEO của Nvidia, Jensen Huang, phát biểu tại một sự kiện trước thềm diễn đàn Computex ở Đài Bắc ngày 2/6/2024. Ảnh: Reuters.
Cựu CEO của Nvidia, Jensen Huang, phát biểu tại một sự kiện trước thềm diễn đàn Computex ở Đài Bắc ngày 2/6/2024. Ảnh: Reuters.

Tài liệu mật vừa được một ủy ban Hạ viện Mỹ công bố cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cấp phép xuất khẩu 879.868 chip AI tiên tiến cho các doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có Alibaba, Tencent, ByteDance và Baidu.

Một ủy ban thuộc Hạ viện Mỹ ngày 19/11 công bố các hồ sơ xin cấp phép mật của những doanh nghiệp Trung Quốc muốn mua chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến từ Nvidia và AMD. Đây là loại thông tin thông thường được bảo vệ theo luật kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Ông Brian Mast, nghị sĩ Cộng hòa bang Florida và Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã sử dụng thẩm quyền theo Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu để công khai thông tin chi tiết trong các hồ sơ xin cấp phép bán chip AI của Nvidia và AMD cho Trung Quốc.

“Tôi cho rằng việc giữ kín những thông tin sau đây là đi ngược lại lợi ích quốc gia”, tài liệu được công bố nêu rõ.

Thông tin công khai dựa trên bản tổng hợp của Cục Công nghiệp và An ninh (BIS), thuộc Bộ Thương mại Mỹ, lập ngày 11/5. Tại thời điểm đó, BIS đã nhận được hồ sơ xin cấp phép xuất khẩu tổng cộng 3.444.160 chip cho các doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời phê duyệt 879.868 chip thông qua 21 giấy phép.

Các dòng chip tiên tiến được đề cập là H200 của Nvidia và MI325X của AMD. Theo bản tổng hợp, tại thời điểm lập báo cáo, chưa có lô hàng nào trong số chip được phê duyệt thực sự được chuyển đi.

Việc công bố hồ sơ diễn ra trong bối cảnh Nvidia đang chịu sự chú ý sau khi cựu CEO Jensen Huang từ chức, giữa những thông tin về các mối quan hệ ngoài hôn nhân. Trong đó có cáo buộc ông có quan hệ với Alice Huang, một nữ doanh nhân mà giới chức Mỹ được cho là nghi ngờ có liên hệ với tình báo Trung Quốc. Những cáo buộc này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chip Nvidia tiên tiến bị chuyển hướng sang Trung Quốc.

Theo CNBC, ủy ban đã bỏ phiếu thông qua việc công bố tài liệu hôm 19/11. Ông Gregory Meeks, nghị sĩ Dân chủ bang New York và là thành viên cấp cao nhất của phe thiểu số trong ủy ban, cho rằng BIS “đã không thực thi các quy định”. Ông nhấn mạnh Quốc hội Mỹ cần tiến hành “giám sát nghiêm ngặt”, đồng thời khẳng định công chúng “có quyền được biết những quyết định này đã được đưa ra như thế nào”.

Những doanh nghiệp Trung Quốc nào xin mua chip AI Mỹ?

Alibaba Group cùng các công ty con đã nộp hồ sơ xin mua tổng cộng 948.950 chip. Trong số này, BIS phê duyệt 75.000 chip theo đơn xin cấp phép do Nvidia nộp ngày 16/12/2025. Các yêu cầu còn lại, trong đó có một hồ sơ xin mua 610.000 chip, được BIS trả lại mà không đưa ra quyết định xử lý.

Trong nhóm doanh nghiệp được phê duyệt còn có Tencent Holdings và các công ty con, với 150.000 chip; ByteDance cùng một công ty con, cũng với 150.000 chip; Baidu với 43.000 chip và JD.com với 41.300 chip.

Một số doanh nghiệp khác vẫn đang chờ xét duyệt hồ sơ, gồm Meituan với đề nghị mua 75.000 chip; Geely với 2.280 chip; Kuaishou với 40.800 chip trong một hồ sơ thứ hai; và hãng xe điện Nio với 4.800 chip.

Danh sách cũng có Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong, đơn vị xin mua 12.240 chip, cùng một số công ty công nghệ Trung Quốc quy mô nhỏ hơn.

Tài liệu chỉ ghi nhận một trường hợp bị từ chối: đơn xin cấp phép của AMD để xuất khẩu 75.000 chip cho công ty UCloud.

Alibaba từng bị đưa vào danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc

Tài liệu cho biết một số công ty có tên trong các hồ sơ xin cấp phép, trong đó có Alibaba, sau đó được bổ sung vào danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc hoạt động tại Mỹ của Lầu Năm Góc, thường được gọi là danh sách Section 1260H. Danh sách này được cập nhật vào tháng 6/2026.

Tuy nhiên, các hồ sơ xin cấp phép liên quan được nộp trong khoảng thời gian từ tháng 12/2025 đến tháng 4/2026, trước khi Alibaba bị đưa vào danh sách.

Alibaba phủ nhận các nền tảng thương mại bán lẻ và dịch vụ điện toán đám mây của công ty có liên hệ với quân đội. Cuối tháng 6/2026, tập đoàn này đã khởi kiện Bộ Quốc phòng Mỹ tại tòa án liên bang ở bang California, yêu cầu được gỡ khỏi danh sách.

Đến tháng 10/2026, một thẩm phán liên bang tại San Jose tạm thời ngăn việc thực thi một biện pháp hạn chế liên quan, nhắm vào các công ty vận động hành lang cho Alibaba, trong khi vụ kiện tổng thể vẫn đang được xem xét.

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ cho biết tất cả hồ sơ xin cấp phép đều mô tả nguy cơ các chip được chuyển hướng khỏi mục đích sử dụng dự kiến là ở mức “thấp”.

Một số hồ sơ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp Trung Quốc bên ngoài lãnh thổ nước này, trong đó có Alibaba Cloud và một đơn vị của ByteDance tại Malaysia.

Lenovo được cấp phép sử dụng chip H200 ở nước ngoài

Ngoài các hồ sơ của doanh nghiệp Trung Quốc, BIS cũng cấp cho Lenovo hai giấy phép liên quan đến nhiều loại chip, trong đó có H200 của Nvidia.

Các giấy phép này cấm vận chuyển chip đến Trung Quốc, nhưng cho phép Lenovo sử dụng chúng ở nước ngoài để xây dựng máy chủ và tiến hành nghiên cứu, phát triển sản phẩm. Những ứng dụng được nêu gồm các hệ thống giá đỡ máy chủ dành cho trung tâm dữ liệu.

Theo SCMP

Thế giới

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đích thân đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sân bay quốc tế tại Thâm Quyến hôm 18/11. Ảnh: NYTimes.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Tập trước phép thử lớn nhất giữa căng thẳng chip AI và đất hiếm

Dù được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dành nghi thức đón tiếp đặc biệt tại Thâm Quyến, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn đối mặt sức ép ngày càng lớn từ Quốc hội và các cố vấn trong chính quyền, yêu cầu siết kiểm soát chip AI, nối lại bán vũ khí cho Đài Loan và có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh.