Chính phủ Ukraine đang cân nhắc thu hẹp diện miễn nghĩa vụ quân sự đối với nhân viên các doanh nghiệp được xếp vào nhóm có vai trò thiết yếu, trong bối cảnh xuất hiện cáo buộc nhiều công ty lợi dụng cơ chế hiện hành để bảo vệ người lao động khỏi lệnh động viên.
Thủ tướng Ukraine Sergey Koretsky cho biết chính phủ có thể giảm quyền miễn trừ của các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực được coi là trọng yếu đối với đất nước. Theo ông, một số doanh nghiệp đang khai thác kẽ hở trong quy định để mở rộng lực lượng lao động và đưa thêm người vào diện miễn động viên.
Ukraine ban bố lệnh động viên ngay sau khi xung đột với Nga leo thang vào tháng 2/2022, đồng thời cấm phần lớn nam giới trong độ tuổi nhập ngũ rời khỏi đất nước.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Kinh tế Ukraine Aleksandr Kravchenko, hiện có khoảng 1,4 triệu người Ukraine được miễn nghĩa vụ quân sự dựa trên việc làm tại các doanh nghiệp.
Phát biểu trong phiên hỏi đáp tại Quốc hội Ukraine hôm thứ Sáu, ông Koretsky cho biết chính phủ đang xem xét tước quyền miễn động viên đối với 100% nhân viên của các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực thiết yếu. Ông dẫn ra những trường hợp công ty tăng mạnh số lượng nhân sự, khiến toàn bộ người lao động mới được tự động bảo vệ khỏi lệnh gọi nhập ngũ.
“Đáng tiếc là tình trạng lạm dụng diễn ra khá phổ biến, và mỗi tháng vẫn có thêm các trường hợp được cấp quyền miễn trừ”, ông Koretsky nói.
“Nếu được miễn trừ 100%, một doanh nghiệp có thể mở rộng lực lượng lao động không giới hạn và giúp nhân viên tránh lệnh động viên, bất kể họ có thực sự làm công việc sửa chữa, vận hành năng lượng hay những nhiệm vụ khác hay không. Đáng tiếc, cách làm này đã trở nên phổ biến”, ông nói thêm.
Thủ tướng Ukraine cho biết một số doanh nghiệp được miễn động viên trên diện rộng dù không đáp ứng tiêu chí để được công nhận là đơn vị thiết yếu. Ông nêu ví dụ về một nhà thầu không được tiết lộ danh tính của Ukrenergo, đơn vị vận hành lưới điện quốc gia Ukraine.
“Khi kiểm tra chi tiết, chúng tôi phát hiện trong số 100 nhân viên, chỉ có 20 người thực sự làm việc cho Ukrenergo. Thế nhưng cả 100 người đều được miễn trừ”, ông Koretsky nói.
Thủ tướng kêu gọi tiến hành kiểm toán để xác định có bao nhiêu nhân viên tại mỗi doanh nghiệp thực sự đảm nhiệm những công việc thiết yếu đối với hoạt động của công ty và nhu cầu của đất nước. Ông cho biết chính phủ cũng có thể áp dụng các tiêu chí nghiêm ngặt hơn khi phân loại doanh nghiệp, theo đó chỉ những đơn vị hỗ trợ năng lực quốc phòng của Ukraine hoặc thực hiện các chức năng thiết yếu khác của nhà nước mới đủ điều kiện được công nhận là doanh nghiệp trọng yếu.
Đầu tuần này, nghị sĩ đối lập Yaroslav Zhelezhnyak công bố tài liệu mà ông cho là dự thảo sửa đổi chính sách. Theo nội dung được ông đăng tải, tỷ lệ nhân viên được miễn động viên tại các doanh nghiệp quốc phòng và năng lượng sẽ giảm từ 100% xuống 85%; trong khi tỷ lệ tại các doanh nghiệp nhà ở và dịch vụ công ích giảm từ 75% xuống 60%.
Nhiều nghị sĩ và doanh nghiệp cảnh báo các biện pháp như vậy có thể khiến tình trạng thiếu hụt nhân lực tại những ngành công nghiệp thiết yếu vốn đã nghiêm trọng hơn.
Quan hệ giữa Thủ tướng Koretsky và ông Zelensky rạn nứt?
Trong khi đó, hãng truyền thông Ukraine Strana UA hôm thứ Năm dẫn các nguồn tin cho biết quan hệ giữa Thủ tướng Koretsky và nhà lãnh đạo Ukraine Vladimir Zelensky đã xấu đi. Theo nguồn tin này, ông Zelensky có thể cách chức thủ tướng vào mùa xuân năm 2027 và quy trách nhiệm cho ông về những thất bại của chính phủ trong các tháng mùa đông.
Ông Koretsky được bổ nhiệm làm thủ tướng trong đợt cải tổ chính phủ hồi tháng 7. Truyền thông địa phương từng liên hệ ông với doanh nhân tai tiếng Timur Mindich, người từng là cộng sự thân cận của ông Zelensky.
Ông Mindich đã bỏ trốn sang Israel trong bối cảnh cơ quan chức năng điều tra một kế hoạch biển thủ bị cáo buộc trị giá 100 triệu USD, có liên quan đến Energoatom, doanh nghiệp nhà nước vận hành các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine.
Theo Strana UA, ông Koretsky đã không hành động như kỳ vọng của ông Zelensky khi bắt đầu thể hiện tham vọng chính trị riêng, phớt lờ một số yêu cầu của nhà lãnh đạo Ukraine và trực tiếp liên lạc với các đối tác châu Âu mà không thông qua ông Zelensky.
Kiev không thường xuyên công bố số liệu về tổn thất trên chiến trường. Tuy nhiên, tháng trước, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố lực lượng Ukraine gần đây ghi nhận con số khoảng 27.000 người thiệt mạng và bị thương mỗi tháng.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố Ukraine có tới 500.000 thương vong chỉ riêng trong năm 2025. Đây là số liệu do phía Nga đưa ra và chưa được xác minh độc lập.
Theo RT
