Hạm đội Thái Bình Dương của Nga vừa tổ chức diễn tập bắn đạn thật trên Thái Bình Dương, trong đó tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân Novosibirsk thuộc lớp Yasen-M phóng tên lửa hành trình P-800 và Kalibr nhằm vào các mục tiêu mô phỏng trên biển và đất liền.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 15/10 cho biết cả hai mục tiêu đều bị đánh trúng trong cuộc diễn tập theo kế hoạch. Tàu ngầm khai hỏa khi đang lặn dưới mặt nước, thể hiện khả năng sử dụng nhiều loại tên lửa hành trình để tấn công cả tàu chiến lẫn mục tiêu trên đất liền.
Tên lửa hành trình chống hạm P-800 được phóng nhằm vào mục tiêu mô phỏng tàu chiến đối phương và đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách hơn 170 km. Trong khi đó, tên lửa Kalibr đánh trúng mục tiêu trên đất liền tại thao trường Kura trên bán đảo Kamchatka của Nga, cách vị trí phóng hơn 1.200 km.
Cuộc diễn tập cho thấy tàu ngầm Novosibirsk có thể tấn công các mục tiêu ở những cự ly khác nhau bằng nhiều dòng tên lửa hành trình, ngay cả khi hoạt động dưới mặt nước.
Yasen-M: Tàu ngầm tấn công sở hữu hệ thống sonar đồ sộ
Yasen-M là lớp tàu ngầm tấn công lớn nhất thế giới được phát triển trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh. Một điểm nổi bật trong thiết kế của lớp tàu này là hệ thống sonar có năng lực mạnh, trong đó cụm sonar hình cầu lớn ở phần mũi chiếm phần đáng kể không gian phía trước thân tàu. Cách bố trí này buộc các ống phóng ngư lôi phải được chuyển lùi về phía sau.
Khả năng nhận thức tình huống là một trong những yếu tố cốt lõi trong thiết kế Yasen-M. Cụm sonar lớn ở mũi được phát triển nhằm tăng tầm phát hiện mục tiêu, giúp tàu ngầm nhận biết môi trường xung quanh từ khoảng cách xa.
Lớp tàu này cũng được đầu tư đáng kể vào các giải pháp giảm tiếng ồn. Hệ thống máy móc được đặt trên các bệ giảm chấn nhằm hạn chế rung động truyền ra thân tàu, trong khi thiết kế thủy động lực học được tối ưu để giảm tiếng ồn phát sinh khi tàu di chuyển dưới nước. Những biện pháp này góp phần tăng khả năng hoạt động bí mật của tàu ngầm.
Tháng 3, Đô đốc Alexander Moiseyev, Tổng tư lệnh Hải quân Nga, xác nhận lực lượng này có kế hoạch chuyển sang sử dụng một hạm đội tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân chỉ gồm các tàu thuộc lớp Yasen và Yasen-M trong vòng 10 năm tới.
Được thiết kế để săn lùng các nhóm tác chiến tàu sân bay
Quá trình phát triển lớp Yasen chịu ảnh hưởng lớn từ kinh nghiệm của Hải quân Liên Xô trong việc theo dõi các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ. Một yêu cầu trọng tâm đặt ra với dòng tàu ngầm này là khả năng truy tìm và tiêu diệt những lực lượng như vậy.
Các thiết kế tàu ngầm Liên Xô trước đây thường chú trọng khả năng lặn sâu, tốc độ cao và kết cấu chắc chắn nhằm tăng khả năng sống sót trong chiến đấu. Trong khi đó, Yasen được phát triển theo hướng ưu tiên tránh bị phát hiện ngay từ đầu, với khả năng hoạt động bí mật là một trong những trọng tâm của thiết kế.
Những đánh giá về năng lực của lớp tàu này trong thập niên 2010 đã thúc đẩy sự quan tâm của Nga đối với việc mở rộng quy mô mua sắm. Ngày 24/7/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ đạo tiếp tục sản xuất hàng loạt tàu ngầm Yasen, nhấn mạnh vai trò của chúng như lực lượng nòng cốt trong nhóm lực lượng đa nhiệm của Hải quân Nga.
Hiện Hải quân Nga đang vận hành 7 tàu thuộc lớp Yasen và Yasen-M.
Từ năm 2025, các tàu ngầm thuộc lớp này bắt đầu được tích hợp tên lửa hành trình siêu vượt âm Zircon. Theo Military Watch Magazine, loại tên lửa này có năng lực vượt trội so với phần lớn các thiết kế được triển khai ở nước ngoài, ngoại trừ tên lửa YJ-20 của Trung Quốc.
Theo MW
