Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoạt động thăm dò dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quy mô lớn tại Greenland đang chuẩn bị bắt đầu, trong bối cảnh Washington vừa đạt thỏa thuận mở rộng hiện diện quân sự trên hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm thứ Tư, ông Trump không công bố chi tiết về kế hoạch thăm dò, nhưng khẳng định Greenland có thể sở hữu lượng dầu dễ khai thác lớn hơn nhiều khu vực khác trên thế giới.
“Các chuyên gia đang nói rằng lượng dầu có thể dễ dàng khai thác ở đây lớn hơn rất nhiều so với hầu hết mọi vùng đất khác trên thế giới”, ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời nhấn mạnh vai trò chiến lược của Greenland đối với an ninh quốc gia, cho rằng bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai nhằm vào Mỹ cũng sẽ phải đi qua hòn đảo này.
“Bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai nhằm vào Mỹ đều sẽ phải đi qua Greenland, nơi hệ thống phòng thủ của chúng ta sẽ thường xuyên đánh chặn máy bay không người lái, tên lửa hoặc bất kỳ loại vũ khí nào khác mà con người thậm chí còn chưa tưởng tượng ra”, ông Trump tuyên bố.
Tuy nhiên, ông chưa đưa ra thông tin về địa điểm thăm dò, thời điểm triển khai cụ thể, doanh nghiệp tham gia hay quy mô đầu tư dự kiến.
Greenland có thể sở hữu bao nhiêu dầu khí?
Greenland từ lâu được chú ý nhờ tiềm năng tài nguyên dưới lòng đất, bên cạnh vị trí địa lý đặc biệt giữa Bắc Mỹ và khu vực Bắc Cực. Hòn đảo có quyền tự trị rộng rãi nhưng vẫn thuộc Vương quốc Đan Mạch.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), một đánh giá công bố năm 2025 ước tính khu vực ngoài khơi phía tây Greenland và phía đông Canada có thể còn khoảng 7,8 tỷ thùng dầu và 91.900 tỷ feet khối (2,6 nghìn tỷ mét khối) khí đốt tự nhiên chưa được phát hiện nhưng có khả năng khai thác bằng công nghệ hiện có. Đây là ước tính cho toàn bộ khu vực địa chất được khảo sát, không phải trữ lượng riêng của Greenland. Nguồn: USGS.
Những con số này cho thấy tiềm năng năng lượng đáng kể của khu vực, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ lượng dầu khí nói trên đã được xác định hoặc có thể khai thác với chi phí hợp lý. Việc thăm dò, phát triển hạ tầng và vận chuyển nhiên liệu tại vùng Bắc Cực còn đặt ra nhiều thách thức về địa hình, thời tiết và điều kiện hoạt động.
Vì vậy, tuyên bố của ông Trump về lượng dầu “dễ khai thác” cần được phân biệt với các đánh giá địa chất về tài nguyên chưa được phát hiện. Hiện chưa có thông tin cho thấy kế hoạch mới mà ông đề cập đã đi kèm một báo cáo trữ lượng cụ thể hoặc dự án khai thác được công bố chính thức.
Thỏa thuận mới mở đường cho Mỹ tăng hiện diện quân sự
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận an ninh nhằm hạ nhiệt căng thẳng liên quan đến những tuyên bố trước đó của nhà lãnh đạo Mỹ về việc giành quyền kiểm soát hòn đảo.
Theo Reuters, thỏa thuận ký ngày 22/9 cho phép Mỹ mở rộng hoạt động quân sự tại Greenland, trong đó có kế hoạch thiết lập thêm hai cơ sở quân sự tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông. Thỏa thuận cũng tạo điều kiện để Washington mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” mà ông Trump theo đuổi. Nguồn: Reuters.
Dù mở rộng vai trò của Mỹ, thỏa thuận vẫn tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland và quyền tự quyết của người dân trên đảo. Điều này có nghĩa tuyên bố của ông Trump về thăm dò tài nguyên không tự động đồng nghĩa Washington có toàn quyền khai thác dầu khí và khoáng sản tại đây.
Trước đó, việc ông Trump nhiều lần không loại trừ khả năng sử dụng sức ép kinh tế hoặc quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland đã gây ra căng thẳng ngoại giao trong NATO. Hòn đảo có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động giám sát và phòng thủ ở Bắc Cực, khu vực ngày càng được các cường quốc chú ý vì vị trí chiến lược và tiềm năng tài nguyên.
Vì sao Greenland trở thành điểm nóng chiến lược?
Greenland nằm giữa Bắc Mỹ và Bắc Cực, ở vị trí có ý nghĩa đối với việc theo dõi các hoạt động quân sự cũng như những mối đe dọa có thể tiếp cận lãnh thổ Mỹ từ hướng Bắc Đại Tây Dương. Mỹ hiện đã có cơ sở quân sự tại Pituffik trên đảo, phục vụ các nhiệm vụ liên quan đến cảnh báo tên lửa và giám sát không gian.
Việc mở rộng hiện diện quân sự, phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa và thúc đẩy thăm dò tài nguyên cho thấy Washington đang nhìn Greenland từ cả góc độ an ninh lẫn kinh tế. Tuy nhiên, hai mục tiêu này không hoàn toàn giống nhau: vị trí địa chiến lược có thể tạo động lực cho đầu tư quốc phòng, trong khi việc khai thác dầu khí vẫn phụ thuộc vào kết quả thăm dò, tính khả thi về kinh tế và các quyết định quản lý tại Greenland.
Trong tuyên bố mới nhất, ông Trump nhấn mạnh khả năng Greenland trở thành tuyến phòng thủ quan trọng trước các mối đe dọa trong tương lai. Nhưng với kế hoạch thăm dò dầu khí và khoáng sản, những câu hỏi lớn vẫn chưa được giải đáp: hoạt động sẽ bắt đầu ở đâu, ai sẽ đầu tư, nguồn tài nguyên thực tế có thể khai thác đến mức nào và chính quyền Greenland sẽ tham gia ra sao.
Cho đến khi có thêm thông tin cụ thể, tuyên bố của ông Trump mới cho thấy ý định thúc đẩy thăm dò quy mô lớn, chứ chưa xác nhận một chương trình khai thác đã hoàn tất các bước chuẩn bị.
Theo Reuters
