Iran đang triển khai các chiến thuật mới nhằm nhắm mục tiêu vào những con tàu đi qua eo biển Hormuz, trong nỗ lực duy trì giá dầu ở mức cao và tác động đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, hai quan chức cấp cao Iran nói với Reuters.
Tehran đã tìm cách giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc không kích nhằm vào Iran ngày 28/2. Iran hạn chế tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này — nơi trước chiến tranh đảm nhận khoảng 1/5 hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu — nhằm gia tăng đòn bẩy gây sức ép lên Washington.
Các mối đe dọa và cuộc tấn công của Iran đã khiến lưu lượng tàu qua eo biển sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá dầu tăng cao, dù một số chuyến hàng vẫn tiếp tục đi qua.
Hai quan chức Iran từ chối cung cấp chi tiết về chiến lược mới. Tuy nhiên, một người cho biết khoảng 10 ngày trước, Iran bắt đầu sử dụng các chiến thuật tấn công khác nhau nhằm vào những con tàu mà nước này cho là vi phạm các hạn chế đi lại do Tehran áp đặt. Động thái này đã khiến số vụ tấn công nhằm vào các tàu nói trên gia tăng.
Theo hai quan chức, chiến lược mới bao gồm thay đổi cả phương thức lẫn nhịp độ tấn công, với một trong những mục tiêu là tác động đến kết quả bầu cử Mỹ.
“Mục tiêu là cản trở nỗ lực của Mỹ và các đồng minh nhằm kéo giá dầu toàn cầu xuống”, một trong hai quan chức nói.
Hai người cho biết quyết định áp dụng chiến lược mới được đưa ra ở cấp cao nhất trong giới lãnh đạo Iran và được phối hợp chặt chẽ trong toàn bộ hệ thống cầm quyền của nước này.
Iran sử dụng tàu nhỏ làm nhiệm vụ trinh sát mục tiêu
Một quan chức quân đội Mỹ, đề nghị giấu tên, xác nhận Iran đã thay đổi chiến thuật ở một khía cạnh đáng chú ý. Sau khi Mỹ phá hủy phần lớn năng lực radar của Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu sử dụng các tàu nhỏ chở người không mang vũ khí để xác định mục tiêu tiềm năng, trong đó có tàu chiến Mỹ.
Theo quan chức này, tuần trước đã xảy ra một vụ việc chưa từng được công bố. Quân đội Mỹ xác định một nhóm trinh sát Iran hoạt động trên một tàu dhow — loại thuyền truyền thống thường được sử dụng tại khu vực Vịnh Ba Tư — để cung cấp thông tin về mục tiêu cho IRGC.
Lực lượng Mỹ tiếp cận con tàu, yêu cầu những người trên tàu rời đi rồi phá hủy phương tiện này. Quan chức Mỹ cho biết không có thương vong.
Quan chức này nói Iran không muốn mạo hiểm sử dụng số tàu cao tốc còn lại, đồng thời không thể ngăn đà gia tăng xuất khẩu dầu qua eo biển, đặc biệt sau khi các cuộc không kích của Mỹ gây thiệt hại nghiêm trọng cho hải quân Iran.
Cuộc chiến, với chi phí ước tính lên tới 3 tỷ USD mỗi tháng, đã trở thành một vấn đề trọng tâm trong chiến dịch vận động trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11. Cuộc bầu cử này sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc các bước đi tiếp theo đối với Iran, nhưng tuyên bố sẽ không tiến hành thêm cuộc tấn công nào trước cuộc bầu cử.
Trong khi đó, Mỹ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và mở rộng các biện pháp trừng phạt, nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran để buộc nước này đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Đối đầu tại eo biển Hormuz khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ tiếp tục gián đoạn. Mối đe dọa tấn công, cùng chi phí vận tải biển và bảo hiểm tăng cao, đang cản trở nỗ lực khôi phục hoạt động hàng hải bình thường.
Theo dữ liệu độc lập, trong những ngày gần đây, số vụ tấn công nhằm vào các tàu thương mại vẫn đi qua eo biển đã tăng lên mức cao nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Dữ liệu từ các nguồn an ninh hàng hải và những vụ việc được báo cáo cho Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho thấy ít nhất 5 sự cố liên quan đến tàu chở dầu và các tàu thương mại khác đã xảy ra quanh khu vực Hormuz trong 48 giờ qua, trong đó có các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV).
Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan hàng hải thuộc Liên hợp quốc, tần suất này gần tương đương mức ghi nhận trong giai đoạn từ ngày 3 đến 5/10, cho thấy căng thẳng đang leo thang trở lại.
“Mật độ các cuộc tấn công đang tăng lên, và điều này có vẻ là chủ ý”, một nguồn tin an ninh hàng hải nhận định.
Mở rộng phạm vi tấn công ra ngoài eo biển Hormuz
Hai quan chức Iran cho biết, trong khuôn khổ chiến lược mới, Tehran cũng sẽ mở rộng phạm vi hoạt động ra ngoài eo biển Hormuz, hướng tới Vịnh Oman và những vùng biển xa hơn.
Phân tích của các nguồn tin an ninh hàng hải, dựa trên những vụ tấn công được báo cáo cho UKMTO và các công ty an ninh hàng hải trong khu vực, cho thấy động thái này có thể đã bắt đầu. Dữ liệu ghi nhận Iran nhắm mục tiêu vào các tàu tại những vùng biển bên ngoài eo biển Hormuz, trong đó có vùng biển ngoài khơi Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong những ngày gần đây.
Quan chức Iran thứ hai nói thêm rằng Tehran sẽ không để Tổng thống Donald Trump kéo giá dầu xuống trước cuộc bầu cử tháng 11.
“Ngay khi họ nghĩ rằng mình sắp đạt đến thời điểm giá dầu sẽ giảm, chúng tôi sẽ đẩy họ ra xa mục tiêu đó. Đây là một ván cờ”, quan chức này nói.
“Những con tàu như vậy sẽ không an toàn ở bất cứ đâu, kể cả bên ngoài eo biển Hormuz”.
Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Iran chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận.
Quan chức Iran nói eo biển Hormuz sắp bị phong tỏa hoàn toàn
Cả hai quan chức Iran đều cho biết Tehran đang tiến tới tình huống không một con tàu nào vi phạm các hạn chế do nước này áp đặt có thể đi qua eo biển Hormuz.
“Một lệnh phong tỏa hoàn toàn sẽ sớm được áp dụng”, một quan chức nói.
Trong báo cáo mới nhất công bố hôm Chủ nhật, Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC), đơn vị do Hải quân Mỹ dẫn dắt, đánh giá mối đe dọa đối với hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz vẫn ở mức “nghiêm trọng”, cấp độ cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo.
JMIC cho biết: “Các cuộc tấn công, nỗ lực tấn công và/hoặc hành vi quấy nhiễu của IRGC vẫn tiếp diễn, bao gồm UAV bay qua, giám sát có chủ đích đối với tàu thương mại và thỉnh thoảng liên lạc qua vô tuyến VHF”.
Theo Reuters
